Update

Hoe bestraf je roekeloos rijgedrag?

Beeld ANP XTRA

Vandaag stond een man voor de rechter die een vrouw (19) doodreed. Hij reed te hard én onder invloed. Omdat er een slachtoffer viel kan hij zwaar gestraft worden.

De 53-jarige man reed op 16 maart vorig jaar in zijn Porsche 150 tot 187 kilometer per uur op een weg waar een maximumsnelheid van 50 kilometer geldt. Ook zijn zoon scheurde die nacht, in een Mini. Het had er alle schijn van dat vader en zijn zoon een straatrace hielden. Bovendien had de vader voorafgaand aan zijn dollemansrit gedronken. 

Het Openbaar ministerie eiste vijf jaar celstraf tegen hem wegens roekeloos rijgedrag. Tegen zijn zoon werd voor deelname aan de straatrace drie jaar gevangenis geëist. Als de strafeis wordt ingewilligd, krijgen vader en zoon ook een rijontzegging voor de duur van vijf jaar.

“Er zijn absurde snelheden gereden”, zei de officier van justitie gisteren in de rechtbank in Lelystad. Beide verdachten ontkenden tijdens de rechtszaak dat ze destijds veel te hard gereden hebben. 

Diverse getuigen ('Ze reden als een raket') verklaarden dat beide auto's op sommige momenten bumper aan bumper reden met snelheden tot wel 200 km/u. Rond 21.45 uur botste vader Van W. met een gemeten snelheid van 111 km/u op de Toyota van de jonge vrouw, die uit een uitrit kwam. Zij overleed twee weken later aan haar verwondingen.

Eerder deze week hoorde een andere hardrijder zijn straf. Een 48-jarige man reed in 2005 onder invloed van drugs met een snelheid van meer dan 220 kilometer over de A2. Hij miste het bord dat er een wegversmalling aankwam. Bij Maarssen raakte hij een auto met zeven mensen. Een vader overleed, vijf liepen ernstig letsel op, twee kinderen zullen permanent gehandicapt blijven. De rechtbank stuurde hem voor drie jaar naar de gevangenis, maar in hoger beroep besliste het hof dat dat vier jaar moest zijn.

Kwalijk verkeersgedrag 

Twee voorbeelden van kwalijk verkeersgedrag, die de dorpen Loosdrecht en Maarssen in hun greep houden. Maar als deze wegpiraten nu geen slachtoffers hadden gemaakt, hadden ze dan ook zo zwaar gestraft kunnen worden? Dan kon hen natuurlijk geen dood door schuld ten laste worden gelegd.

Te hard rijden en rijden onder invloed zijn wel strafbaar, net als gevaarlijk rijden. Maar als daarbij geen slachtoffers vallen, geldt een maximumstraf van een boete en twee maanden hechtenis.

Verkeerscommissie 

De verkeerscommissie van de Tweede Kamer buigt zich volgende week woensdag over dit soort ernstige verkeersdelicten. Deze zomer meldde toenmalig justitieminister Stef Blok dat hij de wegenverkeerswet wilde wijzigen zodat het makkelijker wordt om overduidelijk wangedrag op de weg te bestrijden en te bestraffen. Zijn opvolger Ferd Grapperhaus is van plan om begin volgend jaar een wetsontwerp te presenteren, en de Kamercommissie laat daar nu vast zijn licht over schijnen.

Blok baseerde zich bij zijn voorstel op onderzoek van juristen van de Rijksuniversiteit Groningen. Hoogleraar Hein Wolswijk: "Er bestaat nu een groot verschil in strafmaat voor iemand die slachtoffers maakt, en iemand die met het hetzelfde gedrag door een gelukkig toeval niemand letsel toebrengt. Dat is onevenwichtig."

Hogere strafmaat 

Hij beveelt daarom een hogere strafmaat aan voor onder meer rijden onder invloed en gevaarlijk rijden. Dat laatste begrip moet in de wet duidelijker omschreven. "Met voorbeelden, zoals: 'versnellen bij een zebra of hard rijden bij een kruising, waardoor voor een ander gevaar wordt veroorzaakt'." Bovendien moet de politie vervolgens flink gaan handhaven, zegt hij, anders heeft zo'n hogere strafmaat geen zin.

Voor roekeloos rijden geldt al een hoge strafmaat, daarom hangt de Loosdrechtse Porscherijder ook zo'n lange straf boven het hoofd. Net als 'gevaarlijk' is het woord 'roekeloos' niet eenduidig. In het dagelijkse taalgebruik geldt rijden onder invloed of bellen achter het stuur al gauw als roekeloos. In juridische zin is rijgedrag volgens de Hoge Raad pas roekeloos als er in feite geen sprake meer is van gewone verkeersdeelname. Dat is bijvoorbeeld het geval bij straatraces.

Grote woede 

Lage straffen na ongelukken met verkeersdoden hebben in het verleden tot grote woede geleid. Zoals de man die een stoel naar de rechter smeet toen de man die zijn dochter en schoonouders doodreed slechts een taakstraf kreeg.

Dat heeft niet met de strafmaat te maken, maar met de mate van schuld die de rechter aan de dader toeschrijft. Als iemand een verkeersfout maakt, betekent dat juridisch gezien niet automatisch dat de bestuurder ook schuldig is aan het ongeval dat er op volgt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden