Hoe beschadigd kun je zijn?

Vandaag begint serie verhoren tegen omstreden oud-topambtenaar Demmink

Levensgroot is de kans dat het publiekelijk toch al beschadigde imago van oud-topambtenaar Joris Demmink (66) vanaf vandaag nog meer afbrokkelt.

In een serie verhoren voor de rechter-commissaris in Utrecht zullen de meesten van de negen getuigen, die de komende weken zijn opgeroepen, verklaringen afleggen die voor Demmink belastend zijn. Kern ervan is dat de voormalige secretaris-generaal van het ministerie van veiligheid en justitie in het verleden seks zou hebben gehad met minderjarige jongens. Hoe feitelijk en verifieerbaar deze verwijten zijn, moeten de verhoren duidelijk maken.

De getuigen staan voor de rechter-commissaris onder ede en worden gehoord op verzoek van stichting De Roestige Spijker, waarvan de Amerikaanse Nederlander Robert J. Rubinstein voorzitter is. De stichting wil de twintig minuten durende, in de VS geproduceerde documentaire 'Dutch Injustice: when child traffickers run a nation' onder een breed publiek verspreiden, maar zal eerst nagaan of dit voor haar nadelige juridische gevolgen kan hebben.

Raadsman Matthijs Kaaks van De Roestige Spijker: "De stichting wil opheldering over de feiten die in de documentaire zijn gesteld. Van de producent hebben we de rechten verkregen om de film actief te verspreiden. Demmink vindt openbaarmaking onrechtmatig en daarom wil de stichting met de getuigenverhoren haar juridische positie bepalen."

Bij de voorzichtige opstelling van de stichting speelt de claim van een ton mee, die Demmink eerder tegen het Algemeen Dagblad indiende. Hij eist die schadevergoeding voor een publicatie waarin de krant schreef dat de hoogste justitie-ambtenaar in de jaren tachtig contact onderhield met een pooier van een jongensbordeel in Den Haag.

In de documentaire leggen ex-chef van de Criminele Inlichtingendienst CID Klaas Langendoen, een oud-politiechef uit Turkije en strafrechtadvocate Adéle van der Plas voor Demmink belastende verklaringen af. Dat doet ook een man die vertelt dat hij als minderjarige seks had met de ex-topambtenaar. Dit vermeende slachtoffer mag vandaag als eerste in de Utrechtse rechtbank getuigen.

Via zijn raadsman Harold Knijff heeft Demmink in een eerder stadium juridische maatregelen aangekondigd als het filmpje, dat al maanden op Youtube circuleert en daar al honderdduizenden keren is bekeken, (nog meer) openbaar wordt. Demmink meent dat De Roestige Spijker er slechts op uit is om, vanuit een complottheorie, zijn persoonlijke integriteit aan flarden te schieten.

Tegen hem loopt sinds een maand een strafrechtelijk onderzoek op verdenking van verkrachting van twee Turkse jongens, midden jaren zeventig. Tot dusver heeft hij alle beschuldiging ontkend. Eerdere oriënterende feitenonderzoeken van de Rijksrecherche en onderzoek van de veiligheidsdienst AIVD gaven volgens het Openbaar Ministerie en minister Ivo Opstelten van veiligheid en justitie geen aanwijzingen dat hij zich schuldig zou hebben gemaakt aan strafbare feiten.

Tot eind deze maand worden in Utrecht op zes verschillende zittingsdagen naast een mogelijk slachtoffer van Demmink ook de tegenwoordige privédetective Klaas Langendoen, twee Turkse advocaten, twee rechercheurs, twee voormalige gevangenisdirecteuren en ook een oud-stafmedewerkster van het ministerie van veiligheid en justitie gehoord. Zij zou omstreeks 1993 tijdens een dienstreis naar Engeland aan gevangenisdirecteuren in het gezelschap hebben verteld dat het haar 'bijzonder geërgerd had afspraakjes te moeten regelen voor Demmink met jonge, minderjarige mannen'. De vrouw ontkent deze uitlatingen. De gevangenisdirecteur zegt dat er getuigen zijn die zijn verhaal bevestigen, onder wie een oud-collega.

Onderzoek naar jongensprostitutie
Op de achtergrond bij de getuigenverhoren in Utrecht speelt het Rolodex-onderzoek van eind jaren negentig naar jongensprostitutie een rol. Het Amsterdamse recherche-onderzoek hiernaar zou van bovenaf gesaboteerd zijn toen bleek dat hoge vertegenwoordigers van justitie tot de verdachten konden behoren.

Twee toenmalige rechercheurs uit dit onderzoek, van wie advocaat Kaaks de namen nog niet bekend wil maken, komen op verzoek van De Roestige Spijker in Utrecht getuigen.

Roestige Spijker contra Demmink
De stichting De Roestige Spijker wil dat in de affaire-Demmink de onderste steen boven komt. Haar naam dankt zij aan een publicatie van columnist Jan Bennink op de site van de Volkskrant, ruim een jaar geleden. Hij schreef over 'drie roestige spijkers die Nederland doen etteren' en waarvan de Demmink-affaire er één zou zijn. Raadsman Matthijs Kaaks van De Roestige Spijker stelt dat opeenvolgende ministers van justitie 'zich altijd fel hebben verzet tegen waarheidsvinding' in deze kwestie.

Mede dankzij de getuigenverhoren voor de Utrechtse rechtbank denkt Kaaks dat 'deze ernstige misstand alsnog publiekelijk aan de orde kan worden gesteld'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden