Hoe begin je een dictatuur? Maduro vordert gestaag

Beeld EPA

Met een nepverkiezing bevestigde president Maduro vorige week zijn dictatuur. Hij verstevigt zijn greep op het land nu langs drie wegen.

Snoer alle oppositie de mond

President Nicolás Maduro maakt grote vorderingen met het vestigen van een dictatuur. Hij heeft op 30 juli een parallelle 'Grondwetgevende vergadering' georganiseerd die het door de oppositie gedomineerde parlement vervangt. Hij heeft de kritische hoofdaanklager vervangen. De nieuwe man gaat demonstranten hard aanpakken, geholpen door de nieuwe 'waarheidscommissie' die naar believen gaat vervolgen en veroordelen.

De laatste ontwikkeling is dat het Maduro-getrouwe opperste gerechtshof een heksenjacht is begonnen op het resterende tachtigtal burgemeesters van de oppositie. Ramon Muchacho van stadsdeel Chacao in de hoofdstad Caracas kreeg gisteren bij verstek 15 maanden cel: hij had barricades van demonstranten laten staan. "Ik verdedigde het grondwettelijk recht op protest", aldus een ondergedoken Muchacho op Twitter.

Een andere burgemeester is om aan celstraf te ontkomen het land ontvlucht. Collega Alfredo Ramos van de gemeente Iribarren (1,1 miljoen inwoners) is vrijdag opgepakt en sindsdien incommunicado. Leopoldo Lopez, lang stadsdeelburgemeester in Caracas, kreeg eerder al dertien jaar cel voor 'aanzetten tot geweld'. Vóór de 'verkiezing' voor de almachtige Grondwetgevende vergadering die Maduro op 30 juli hield, werden ambtenaren bedreigd: wie niet zou stemmen kon werk of uitkering verliezen.

Persbureau AP sprak met Javier Hernandez, die de order negeerde en niet ging stemmen op een van de 545 pro-Maduro- kandidaten. Woensdag is hij ontslagen bij de staatscementfabriek waar hij werkte: "Iedereen dubde: ga je stemmen of niet? Maar ik heb een bijbaan, dus ik kon de 25 dollar salaris wel missen". Door de hyperinflatie zijn vaste inkomens zo goed als waardeloos geworden.

Tekst loopt door onder afbeelding

Een jongen voegt zich bij een demonstratie om te protesteren tegen President Nicolas Maduro. Beeld AFP

Geef leger en politie de vrije hand

De Verenigde Naties onderzochten de 124 doden die de afgelopen vier maanden bij protesten vielen. "Leger en politie hebben excessief geweld gebruikt. Er zijn sinds april 5000 willekeurige arrestaties geweest. Duizend personen zitten nog steeds vast", aldus de hoge commissaris voor de vluchtelingen van de VN Zeid Ra'ad al-Hoessein gisteren vanuit Genève. Dit en de 'constante aanvallen van de regering op parlement en de hoogste aanklager tekenen de teloorgang van de rechtsstaat'.

Zeker 46 mensen stierven door geweld van veiligheidstroepen, 27 door gewapende regeringsmilities, de colectivos, aldus de VN. Het leger gebruikt zonder waarschuwing en van nabije afstand grove hagel, traangasgranaten en als munitie knikkers en bouten. Er zijn geen tekenen dat het geweld afneemt, observeren de VN. Tijdens arrestaties is gemarteld. Honderden demonstranten zijn voor een krijgsraad gesleept en daar veroordeeld.

Wellicht leidde het verlies van burgerrechten tot de militaire aanval op een kazerne, dit weekend. Niet elke militair is het met de repressieve koers eens. Op deze mannen maakt de regering nu jacht. Zijn het verzetsstrijders (oppositie) of 'door Miami betaalde huurlingen'/'extreem-rechtse terroristen' (defensieminister generaal Lopez)?

Tot zaterdag kan de verdeelde oppositie beslissen of zij zich inschrijft voor lokale verkiezingen in december. Maar wie durft dat nog, als steeds meer oppositiepolitici langdurig achter tralies belanden?

Tekst loopt door onder afbeelding

Beeld AFP

Monopoliseer de inkomstenbron

Venezuela's economie - of wat daarvan over is na vier jaar recessie - drijft op inkomsten uit de rijke olievelden. Daarom is het belangrijk dat Maduro ook de greep van het 21ste eeuwse socialisme op staatsoliebedrijf PDVSA versterkt. Dat doet hij vol verve. In januari werden de nodige topmanagers ontslagen.

Recente politieke benoemingen gaan ten koste van ervaring, klaagde een twintigtal anonieme (ex)medewerkers gisteren tegen persbureau Reuters. "Vaak nemen leidinggevenden de telefoon niet eens op, beantwoorden zij geen e-mails. Opvallend hoe jong en onvoorbereid sommige managers zijn", aldus een vertegenwoordiger van een buitenlands bedrijf dat PDVSA bevoorraadt tegen Reuters. De aan de Stanford-universiteit opgeleide directeur Eulogio Del Pino is vleugellam gemaakt.

Waar enkele jaren terug een tanker in twee tot drie dagen geladen was, kost dat door de chaos nu 30 tot 40 dagen. De productie is gezakt naar het laagste niveau in 25 jaar, de raffinaderijen doen maar een fractie van wat ze kunnen. Werknemers moeten politieke sessies bijwonen en voor de regering stemmen. "Het is hier een ramp, maar toch moeten we applaudisseren", zegt een medewerker. Als president Trump (Amerika is de grootste afnemer) PDVSA de duimschroeven zou aandraaien, zou dat een groot probleem worden. Statoil (Noorwegen) en Repsol (Spanje) hebben hun medewerkers teruggehaald. PDVSA's leiding is in elkaar bevechtende koninkrijkjes uiteen gevallen. Dat kan de motor van de economie in gevaar brengen. Het zou Maduro en zijn generaals moeten interesseren: hoeveel politieke sessies kunnen werknemers verteren eer PDVSA failliet gaat?

Lees verder in ons dossier Crisis in Venezuela

Lees ook: De crisis in Venezuela raakt ook Curaçao
Lees ook: Alleen een dialoog kan Venezuela uit het zwarte gat halen
Lees ook: SP vindt EU en VS te kritisch over Venezuela
Lees ook: Klopjacht op opstandelingen in Venezuela
Lees ook: Burgeroorlog dreigt in Venezuela

• Maduro trots op eerste goud op WK

Tussen alle protesten door vond president Maduro gisteren tijd om ook nog een bijzondere sportprestatie op de WK atletiek in Londen te vieren. Hij feliciteerde de 21-jarige Yulimar Rojas, die bij het hinkstapspringen maandag de allereerste gouden medaille voor Venezuela ooit veroverde.

'Ongelooflijk trots en geweldig om de zege van onze Yulimar Rojas te zien, de glorieuze atleet van de gouden generatie', aldus Maduro op Twitter.

Rojas zelf liet zich na haar gouden sprong in bedekte termen uit over de situatie in haar land. "Ik ben verdrietig over wat er in mijn mooie land gebeurt. Op een dag zal dit alles stoppen, al deze gevechten tussen landgenoten. Ik hoop dat ik hier mijn land trots heb gemaakt." 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden