opinie

Hoe armoedig: werkgevers zien onderwijs alleen als kweekvijver

Ontmoeting tussen scholieren en staatssecretaris Dekker (onderwijs) op het Binnenhof.Beeld ANP

In plaats van de noodklok te luiden, moeten werkgevers hun verantwoordelijkheidnemen, vindt Jarmo Berkhout, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond

Hans Biesheuvel bepleit een 'nationale strategie' om onderwijs en arbeidsmarkt beter op elkaar aan te laten sluiten (Opinie, 13 juni). Als dat niet gebeurt, gaat de nieuwe economie ons allemaal werkloos maken. Technologie en arbeidsmarkt veranderen immers razendsnel en daar moeten we wel op voorbereid zijn. Deze redenering roept herinneringen op aan een artikel van het satirische online-nieuwsmagazine De Speld met de titel 'Zandbak bereidt kleuter niet genoeg voor op arbeidsmarkt' (2015). Zoals vaker slaan de satirici de spijker op zijn kop: werkgevers zien in het onderwijs alleen het voorportaal voor hun eigen bedrijven. Wat een armoedige kijk op onderwijs.

Onderwijs en arbeidsmarkt moeten van Biesheuvel zoveel mogelijk in elkaar overvloeien. Dit omdat de arbeidsmarkt zo snel verandert. De werknemer, of liever de ondernemende werknemer, moet kennelijk steeds zijn waarde bewijzen aan werkgever of opdrachtgever. Daartoe moet hij zich permanent bijscholen, om immer bewijs te kunnen leveren voor de eigen flexibele inzetbaarheid. Het onderwijs zelf heeft de nederige taak om elk jong mens en elke opgejaagde werknemer de belangrijkste ondernemerswaarden bij te brengen: zelfredzaamheid, weerbaarheid, wendbaarheid, flexibiliteit, etc.

Hier druipt het typische ondernemersdedain tegenover werknemers van af. Het ontbreekt bovendien aan zelfs het geringste besef dat het onderwijs ten eerste andere taken heeft dan het bedienen van het bedrijfsleven, en ten tweede dat niet iedereen staat te springen om ondernemer te worden of te leven volgens de mantra's van werkgeversverenigingen.

De docent Nederlands, de bibliotheekmedewerker, de verpleegkundige of de politieagent: zij voeren belangrijke taken uit waar ze alle waardering voor verdienen, maar van Biesheuvel moeten ze er permanent mee in de weer zijn om zichzelf competitief te houden, omdat technologische ontwikkelingen hen anders werkloos zouden maken. Een bizar doemscenario, dat werkgevers helpt de eigen verantwoordelijkheid te ontlopen: zelf bijscholing faciliteren, investeren in werknemers en acceptabele arbeidsovereenkomsten aanbieden.

Tenenkrommend

De 'oplossing' die de auteur aanbiedt als enige redding van een zekere ondergang is al even tenenkrommend: het formuleren van een 'nationale strategie'. Veel meer dan betere samenwerking houdt die strategie niet in. O ja, behalve het invoeren van ondernemerschapsonderwijs. Op Aruba werkt dat schijnbaar prima.

Biesheuvel en zijn werkgeversgilde moeten zich realiseren dat je niet zomaar met een complete omslag van het onderwijs kunt komen aanzetten ten behoeve van de eigen agenda. Onderwijs heeft zo veel meer functies, die al genoeg aandacht (en geld) nodig hebben. Het onderwijs socialiseert jonge mensen: het brengt ze bij elkaar en leert hun met elkaar omgaan en samenwerken. Door kennis op te doen van uiteenlopende disciplines, van geschiedenis tot en met natuurkunde, leren scholieren de wereld beter te begrijpen, en hun rol daarin. Het hoger onderwijs biedt ook weer mogelijkheden: je specialiseren in fundamentele wetenschap, oude talen bestuderen of je richten op een carrière in het bedrijfsleven. Maar de gedachte dat dit alles gereduceerd moet worden tot een combinatie van 'ondernemende vaardigheden' en een leven lang leren om zo concurrerend mogelijk te kunnen zijn, is een aanfluiting van jewelste.

Deze kijk op onderwijs geeft blijk van een ontstellende kortzichtigheid van de kant van het georganiseerde bedrijfsleven, en eerlijk gezegd baart dat nog de meeste zorgen als het gaat om een thema als onze toekomstige flexibele inzetbaarheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden