Hoe Amerikaanse presidentskandidaten met hun religieuze veren schudden

Presidentskandidate Hillary Clinton wijst naar boven Beeld ANP
Presidentskandidate Hillary Clinton wijst naar bovenBeeld ANP

Als pauwen proberen de Amerikaanse presidentskandidaten met hun religieuze veren te pronken -  want er moeten zieltjes in de grotendeels christelijke staat Iowa worden gewonnen. Hoe bekwaam de kandidaten ook zijn, voor véél stemmen is in de Verenigde Staten (VS) toch echt een portie christelijk geloof nodig. Zowel voor Democraten, als voor Republikeinen. Waar geloven Clinton, Sanders, Cruz en Trump eigenlijk in?

1. De sociaal-religieuze veren van Hillary Clinton

Ze heeft altijd een Bijbel in haar tas, maar dat betekent niet dat ze wil 'adverteren' met haar geloof, zei ze ooit. Deze week was de Democratische topfavoriet volgens Amerikaanse media voor het eerst open over haar geloofsovertuiging. Op een school in Iowa vroeg iemand haar mening over de tien geboden. Er volgde een geloofsbelijdenis waaruit vooral gevoel voor sociale gerechtigheid sprak.

Clinton noemt zichzelf met methodist, wat een stroming binnen het protestantisme is. Maar christenen zijn los van hun kleur volgens haar geroepen om steeds na te denken en te discussiëren over de manier waarop zij hun geloof in de praktijk brengen. Zo wil ze zelf in ieder geval leven, zei ze.

"Na vele gesprekken met gelovigen ben ik ervan overtuigd geraakt dat het belangrijkste gebod is je naaste lief te hebben als jezelf," antwoordde ze de vrouw uit het publiek. Over de maatschappelijke vertaling van dat gebod zegt de Bijbel volgens Clinton mooie dingen: zorgen voor armen, gevangenen bezoeken, vreemdelingen verwelkomen en kansen creëren voor zij die weinig kansen hebben.

Clinton zei daarbij dat het haar spijt dat christenen vaak zo snel en hard oordelen over anderen. "Ik denk dat we het oordeel vaker aan God moeten laten." De presidentskandidate vertelde dat zij had geleerd éérst naar zichzelf te kijken: "Bedenk of jij de persoon bent die je zou moeten zijn in hoe je anderen behandelt."

Bernie Sanders Beeld AFP
Bernie SandersBeeld AFP

2. De vrijzinnige veren van Bernie Sanders

Kerkmuren - daar heeft Democratisch kandidaat Bernie Sanders niets mee. Hij is kind van joodse ouders, maar zegt niet heel actief met geloof bezig te zijn. Wel waardeert hij de traditie: "Ik ben trots jood te zijn." Sanders schroomt niet paus Franciscus zijn 'idool' te noemen.

De socialist Sanders, wiens stokpaard economische gelijkheid is, kan zich erg vinden in de uitspraken van de paus hierover. "De paus raakt de kern van het hyperkapitalisme en hij vraagt ons: "Waarom aanbidden we geld? Waarom maken we het tot afgod?", zei hij op televisie.

De religie van Sanders is tolerantie. Zo ageerde hij als senator tegen het bashen van homo's vanuit religieuze motieven door republikeinen. Hij vindt vooral de 'moraliteit' die uit verschillende religies voortkomt waardevol. "Alle religies leren ons dat het oneerlijk is dat sommige mensen heel veel hebben en anderen heel weinig," schreef hij twee jaar geleden.

De republikeinse presidentskandidaat Ted Cruz Beeld photo_news
De republikeinse presidentskandidaat Ted CruzBeeld photo_news

3. De conservatieve veren van Ted Cruz

Als zoon van een dominee heeft de Republikeinse kandidaat Ted Cruz bij gelovigen altijd een streepje voor. Hoe voorzichtig Clinton is met religieuze retoriek, hoe vaak Cruz het geloof benoemt. Zo benadrukte hij dat de VS in de geschiedenis steeds de 'voorzienige zegen van God heeft genoten'.

In Iowa is Cruz populair bij kiezers. Toen hij door de staat toerde, ging er volgens CNN geen gelegenheid voorbij dat hij het publiek niet verleidde luidkeels 'amen' te scanderen.

Als conservatieve evangelicaal laat Cruz duidelijk blijken dat de VS christelijker moet. Daarom riep hij stemmers in Iowa op mee te werken aan de 'opwekking' die hij in gang wil zetten, als hij eenmaal vanuit het Witte Huis het land mag bestieren.

Bij een bezoek aan een boekhandel in Iowa citeerde hij een Jozua 24:15: 'Mijn huis en ik zullen de Heere dienen'. Hij noemde de tekst een 'krachtige herinnering' aan de waarden waarop Amerika gebouwd is en waarvoor volgens hem in het huidige Witte Huis amper plaats is.

Toch is de 'religieuze integriteit' van Cruz al meerdere keren in twijfel getrokken. Zo zinspeelde zijn republikeinse tegenkandidaat Donald Trump erop dat uit Cuba, waar de roots van Cruz' familie liggen, toch geen ware evangelicalen voortkomen, maar toch vooral katholieken. Ook wordt Cruz' intensieve contact met evangelicale leiders gezien als politieke sluwheid in plaats van diepe religieuze oprechtheid.

Trump tijdens een van zijn speeches. Beeld Epa
Trump tijdens een van zijn speeches.Beeld Epa

4. De schijnheilige veren van Donald Trump

Hij is nu niet bepaald het vroomste jongetje van de klas. Grof in de mond, bezig aan zijn derde huwelijk. Toch noemt hij zichzelf presbyteriaans gelovige en zegt regelmatig ter kerke te gaan - een gegeven dat overigens ontkracht wordt door de gemeente waar de Republikein bij aangesloten zou zijn.

Hij zei in een interview met tv-zender Bloomberg dat de Bijbel zijn favoriete boek is. Gods woord is hem net iets dierbaarder dan zijn eigen boek 'The Art of the Deal'. Ook het avondmaal lijkt hij te waarderen: "Ik voel me gezuiverd, als ik mijn wijntje en mijn crackertje neem."

Kerkganger of geen kerkganger, afgelopen zondag schoof Trump toch de kerkbank in - uiteraard in de staat Iowa. Maar van dominee Pamela Saturnia, die haar gehoor toesprak, kreeg hij een crackertje van eigen deeg: met weinig woorden zei ze dat Trumps ideeën helemaal niet stroken met het christelijke idee van naastenliefde.

"Jezus leert ons vandaag dat hij juist is gekomen voor de mensen buiten de kerkmuren," zei Saturnia. Ze pleitte voor acceptatie van 'diegenen die het minst geliefd zijn, het meest gediscrimineerd worden en het meest worden vergeten in deze wereld'. Ze noemde vluchtelingen uit Syrië en Mexicaanse migranten. Ofwel: de groepen die Trump weg zou hebben.

Ondanks het standje blaakt Trump van het zelfvertrouwen als het gaat om het inpakken van christelijke kiezers. Tegen CBN News zei hij: "Ik zou de beste vertegenwoordiger van christenen zijn die ze in lange tijd hebben gehad."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden