Hoe Abeltje met Kerst 1998 toch Walt Disney versloeg

De Franse Minoes heet 'Miaou' en de Engelse Minoes heet 'Undercover Kitty' maar op allebei de filmaffiches zien we Carice van Houten die met koffertje over de Hollandse daken sluipt. De film 'Minoes' van Vincent Bal werd van alle jeugdfilms in het buitenland het meest verkocht: aan zestig landen in totaal.

De buitenlandse affiches van 'Minoes' staan afgebeeld in het rijk geïllustreerde naslagwerk 'Van Abeltje tot Zoop', dat komende week op Cinekid gepresenteerd wordt. Film marketing vrouw Sabine Veenendaal en filmproducent Esther Schmidt spraken met zo'n veertig professionals: makers, critici, producenten, historici. Ze verzamelden cijfers en weetjes. Hun geschiedenis van de Nederlandse jeugdfilm is een boek geworden met een hoog 'hoe zat dat ook al weer' gehalte. Heerlijk voor de liefhebbers, en daar iedereen zijn bioscoopcarrière ooit met kinderfilms begonnen is, strekt die groep zich verder uit dan alleen de filmprofessionals.

Het boek biedt leuke historische details. Zo staat de afwijzingsbrief die Ben Sombogaart kreeg van het Filmfonds voor een afwerkingsubsidie voor 'Mijn vader woont in Rio' erin, naast de lyrische NRC-recensie vanaf het festival in Berlijn, die ervoor zorgde dat de subsidie alsnog werd toegekend. We lezen hoe Pinkeltje-schrijver Dick Laan in 1917 de eerste Nederlandse kinderfilm ooit maakte: 'De belooning van Hi'. En dat in 'Boefje' (1939) van de Duitse regisseur Detlev Sierck (de latere Douglas Sirk) de titelrol werd vertolkt door de 45-jarige Annie van Ees.

De geschiedenis van de jeugdfilm gaat van avontuur alleen voor kinderen, via klein moralistisch drama bezien vanuit het kind, naar verhalen voor jong en oud, voor de hele familie, concluderen de schrijfsters. Abeltje vliegt in 1998 als eerste uit om de weg vrij te maken voor Pietje Bell, Kruimeltje, Minoes. Producent Burny Bos wilde Disney verslaan en kreeg zijn zin. Kerst 1998 verslaat Abeltje Disney: Mulan: 539.603 bezoekers, Abeltje, 900.597 bezoekers.

Dat de geschiedenis van de jeugdfilm zo een spiegel biedt voor hoe er in het algemeen tegen kind en gezin wordt aangekeken, moge duidelijk zijn. In de jaren nul is er ook al weer een antwoord geformuleerd op de vele nostalgische boekverfilmingen. Cinema Junior stimuleert filmmakers tot het bedenken van authentieke auteursfilms, films zoals 'Kikkerdril', 'De Indiaan' en 'Polleke'.

Het aan de auteursfilm toegewijde Cinekid weigerde in eerste instantie de programmering van 'Abeltje' omdat het een 'producentenfilm' was. Maar inmiddels heeft het festival ook ruimte gemaakt voor de grote klappers. Het publiek wil allebei: het wil friet én broccoli, concluderen de schrijfsters.

Bezoekcijfers laten overigens zien dat het maar een klein deel van het publiek is dat allebei wil. Maar dat deel is met zo'n 56.000 bezoekers voor een kleine film als 'De Indiaan' en 180.000 (!) voor 'Kikkerdril' groot genoeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden