HNB danst de ingehouden spanning die Van Manen eist

Hans van Manen-programma
Door Het Nationale Ballet. Tournee t/m 24/5. www.hetballet.nl

Als de oude maestro Hans van Manen na het laatste ballet de bühne op komt en een kwieke buiging maakt, gaat het dak van de Amsterdamse Stadsschouwburg eraf. Volgend jaar wordt de choreograaf 80 jaar. En zo jeugdig als hij oogt, zo opvallend fris is het programma dat dertig jaar van zijn oeuvre omspant.

Het Nationale Ballet (HNB) toert dit voorjaar langs Nederlandse theaters met een toegankelijk evergreenprogramma rond de meesterchoreograaf. Tussendoor doet het ook het mooie Londense danspodium Sadler's Wells aan. Helaas staat er geen nieuwe Van Manen op dit programma, want dat is altijd iets om naar uit te kijken. Hij maakt gemiddeld nog één ballet per jaar. Maar zijn oudere werk kun je nooit genoeg ervaren; elke keer ontdek je meer diepte, emotie en spanningslagen. Met name die laatste zijn afhankelijk van de uitvoering en die is bij HNB, waar Van Manen sinds 2005 weer in dienst is als huischoreograaf, in goede handen.

De vijf getoonde werken hebben gemeen dat de maestro er zijn sublieme muzikaliteit in etaleert. Opmerkelijk omdat hij geen noot kan lezen. In 'Adagio Hammerklavier' (1973) volgen drie koppels het adagio in Beethovens pianosonate met geraffineerd partnerwerk rond het vinden van bewegingsbalans. Klassieke dans was zelden spannender. Dit werk luidde Van Manens meer academische periode in, waarin de invloed van zijn leermeester George Balanchine goed te merken is. Deze had een gevleugelde uitspraak 'Ballet is woman' en ook hier stelen de dames de show. Zoals Larissa Lezhnina, die zich in de 17 jaar dat ze nu bij HNB danst, de ingehouden spanning die bij Van Manen vereist is, uitstekend heeft eigen gemaakt. Ook in het duet 'Trois Gnossiennes' (1982) op Satie danst ze prachtig, een altijd te kort durend (7 minuten) meesterwerk.

In 'Grosse Fuge' (1971) en 'Concertante' (1994) valt Igone de Jongh op, Van Manens meest recente muze. Haar virtuositeit en mysterieuze ongenaakbaarheid is de ideale Van Manen-combinatie. 'Concertante' zorgt voor kippenvel als partner Alexander Zhembrovsky De Jongh bij nek en hals voortbeweegt. Ook hier de spanning, die van liefde naar haat, van afstand naar toenadering slingert.

De mannen excelleren in 'Solo', de hyperdynamische balletestafette voor drie dansers op Bachs eerste vioolpartita. Onlangs werd het werk door jonge dansers van het Nederlands Dans Theater gedanst, maar hoe zouden die opkunnen tegen het winning team Juanjo Arques, Sefton Clarke en Félipe Diaz van HNB?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden