Hiv is nog steeds een taboe op de werkvloer

Hiv op het oppervlak van een cel. Beeld AP

Werk je en heb je hiv? Dan is de kans groot dat je dat niet aan je collega's hebt verteld, uit angst voor negatieve reacties. En dat moet anders, vinden onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam. Wetenschappers Kai Jonas en Martijn Bruil presenteren deze week de bevindingen van hun onderzoek 'Stigma hiv op de werkvloer' tijdens de internationale AIDSimpact conferentie, het tweejaarlijkse congres over de psychosociale gevolgen van Aids.

Sinds hiv door de combinatietherapie niet langer een dodelijke ziekte, maar een chronische aandoening is, zijn veel mensen met hiv aan het werk. Hun aantal neemt toe. Ruim 19.000 mensen weten in Nederland dat zij besmet zijn met het virus. Daarvan valt 92 procent binnen de werkende bevolking tussen de 18 en 65 jaar.

"Mensen voelen zich onveilig om te vertellen dat ze hiv hebben", zegt Kai Jonas. "Dat heeft invloed op hun prestaties. En mensen zonder het virus die geen collega's met hiv kennen, voelen zich ongemakkelijk om met iemand die het virus heeft, te werken. Ze willen er dan meer over weten. Ook vinden ze dat geïnfecteerden meer gezondheidszorgpremie moeten betalen. Dat ze korter leven, denken ze ook."

Taboe
Volgens de onderzoeker zijn mensen met hiv onzeker of ze moeten vertellen dat ze positief zijn, en wat voor invloed het kan hebben op hun carrière. "Uit ons onderzoek bleek dat homoseksuele mannen, lesbische vrouwen, transgenders, en ook hiv-positieven, juist mensen van wie je zou verwachten dat ze mensen op het werk kennen met de infectie, ook geen collega's met hiv kenden. Dit toont aan hoe groot het taboe op hiv nog is."

Juist wel open
De vijftigjarige Corina Vermeulen raakte op haar 23ste geïnfecteerd met het virus. Er was toen nog geen behandeling om hiv te onderdrukken. Na een aantal jaar vertelde ze het op haar werk bij de politie. Daar werkt ze nog altijd. "'Waarom heb je het niet eerder verteld', was de reactie van mijn collega's", zegt Vermeulen. "Het voelt steunend. Hoe is het met je? En met je gezondheid? Dat is toch fijn om te horen als je iemand een tijdje niet hebt gezien."

Stigma
Procentueel zijn er onder de miljoenen werkende mensen in Nederland niet veel mensen met hiv, denkt ze. Ze is overtuigd dat stigma wel een rol speelt in het gesloten zijn over je hiv-status. "Ik ben er heel open in, ik ben strijder tegen stigma", zegt Vermeulen. Maar ze kan zich voorstellen dat iemand het niet vertelt. Niet alleen vanwege de angst op discriminerende reacties, maar ook gewoon uit schaamte. "Het is ondertussen een chronische ziekte, maar het blijft een seksueel overdraagbare aandoening", zegt Vermeulen. "Dat je herpes hebt, ga je ook niet zo snel zeggen."

Pech
Aan collega's geeft Vermeulen informatie over hiv, over hoe je om moet gaan als je gebeten bent of geprikt, en dat je aan de buitenkant niet kan zien of iemand hiv heeft. "Want deze collega heeft het ook", illustreert ze altijd die zinsnede door naar haarzelf te wijzen. "Hiv-geïnfecteerden zijn echt niet altijd homoseksuelen of mensen die veel wisselende contacten hebben. Ik heb ooit een keer zonder condoom geneukt. Wie heeft dat niet?"

Vermeulen had geluk met de reacties van haar collega's. Ook de leidinggevenden reageerden positief. Toch raadt Vermeulen aan niet zomaar direct open over je hiv-status te zijn. "Eerst moet je voor jezelf vrede hebben met de diagnose", vindt Vermeulen. "Je moet sterk genoeg zijn om de negatieve reacties aan te kunnen. Er zal over mij ook wel geroddeld worden, maar dat kan me niets schelen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden