Hitteprotocol in veevervoer schiet tekort

De huidige maatregelen om dieren bij vervoer te beschermen zijn onvoldoende. Bert van den Berg roept de sector op om door te pakken.

De veetransportsector presenteerde dit jaar met veel publiciteit een 'Protocol veetransport bij extreme temperaturen'. Deze zomer konden we zien waar dit toe leidt. Vroeg in de ochtend dieren laden is beter, maar als de veewagen daarna in de brandende zon bij het slachthuis moet wachten, of uren door de hitte naar Polen of Italië rijdt, komen de dieren alsnog in de problemen.

De Dierenbescherming roept op niet met maatregelen te wachten tot het 27¿ Celsius is, zoals nu gebeurt, maar hiermee al bij 22¿C te beginnen en veetransporten boven 25¿C te verbieden, tenzij deze plaatsvinden in klimaatgestuurde veewagens.

Plaatsmaken

Dieren moeten op transport naar andere stallen of slachterijen om plaats te maken voor jongere dieren, ook als dit eigenlijk door hitte niet verantwoord kan. Het is de trieste realiteit van goedkope massaproductie. Maar waarom laten we stallen na leging niet enige dagen leeg? Dan creëer je tijd die je bij hitte gebruikt om dieren langer in de stal te laten. De rest van het jaar gebruik je die tijd om stallen te reinigen en zo ziekte en het antibioticagebruik in de vee-industrie te verminderen.

De huidige veewagens hebben openingen in de zijkant waardoor dieren bloot staan aan weer en wind. Die wind verlaagt de temperatuur binnen met 3¿C bij snelheden van 60 tot 80 km. Maar als de veewagen langzamer rijdt of stopt valt dit verkoelingseffect weg. Voor transporten langer dan acht uur moeten veewagens verplicht ventilatoren hebben die ook doordraaien als de wagen stilstaat. Ook dat geeft wat verkoeling. Minder dieren in de wagens laden helpt ook iets. Maar het is allemaal niet voldoende om bij temperaturen boven 25¿C hittestress bij de dieren te voorkomen.

Vitaler

Er zijn ook gesloten, klimaatgestuurde veewagens. Deze zijn wel 20 tot 30 procent duurder in aanschaf, maar hierin vervoerde dieren komen vitaler aan. Gelukkig zie je dit soort transporten steeds meer.

Volgens hun protocol nemen transporteurs maatregelen tegen de hitte vanaf 27¿C. Dat is te laat. Varkens, runderen en schapen kunnen hun lichaamstemperatuur constant houden tussen de 5 en 25¿C. Maar daar onder of boven ontstaat thermische stress. En als deze lang aanhoudt bezwijken ze hieraan.

De huidige regels in de Europese Unie schieten tekort. Op basis van advies van de Europese wetenschappelijke commissie voor dierenwelzijn moet je al op een eerder moment verkoelingsmaatregelen nemen. Je zou vanaf 25¿C niet meer moeten transporteren in wagens met alleen zijopeningen en ventilatoren.

In de Europese diertransportverordening vind je van dit wetenschappelijk advies maar weinig terug. Deze verordening is dan ook een slecht compromis van de EU-landbouwministers uit 2004.

In plaats van normen per diersoort, rekening houdend met lichaamsgewicht en luchtvochtigheid, is in de EU-verordening voor alle diersoorten alleen bepaald dat de temperatuur in de veewagen tussen de 5 en 30¿C moet zijn met een plus of min van 5¿. Maar die maxima liggen ver boven de temperatuur waarbij dieren hittestress kunnen krijgen, laat staan dat je transporten tot 35¿C toestaat.

Het kan beter

Dat de sector is overgegaan tot tevoren afgesproken maatregelen tegen hitte bij veetransport is winst. Maar verkondigen dat het met het protocol nu goed geregeld is klopt niet.

De veetransportsector moet nu doorpakken en de maatregelen in het protocol zo aanscherpen dat de dieren ook echt tegen de hitte beschermd worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden