Hitlerroman uitgegroeid tot bestseller

Auteur Timur Vermes plaatst in zijn bestseller 'Er ist wieder da' Hitler in het jaar 2011 en laat hem uitgroeien tot een populaire politiek leider. Beeld epa

Een boek waarin Adolf Hitler in 2011 plotseling weer tot leven komt, staat al maanden op één in de Duitse  bestsellerlijsten.

'Er ist wieder da' ('Hij is er weer') luidt de titel van de roman, geschreven door journalist Timur Vermes. Hitler ontwaakt in Berlijn uit een decennialange slaap en loopt vervolgens de wereld van 2011 in. Hij ontwikkelt zich met een eigen tv-show tot een populaire persoonlijkheid en probeert zo snel mogelijk weer zijn functie als Führer van het 'Groot Duitse Rijk' te vervullen. Ook al gelooft niemand in Duitsland dat dat hij het echt is.

De 'gestoorde YouTube-Hitler' - zo typeert boulevardblad Bild hem in het boek - groeit op internet uit tot een komediant die niet serieus hoeft te worden genomen. Aan het eind wordt Hitler gemolesteerd door neonazi's die vinden dat hij hun held belachelijk maakt, waarna zijn populariteit nog sterker toeneemt en iedere partij hem als lijsttrekker wil inlijven.

Volgens boekrecensent Maria Vlaar plaatst de roman vraagtekens bij de wijze waarop politiek en media alles doen voor succes en kijkcijfers. Toch zorgen met name de combinatie van grappen en het Hitlerperspectief voor opschudding. Duitse recensenten zijn verdeeld: sommigen hekelen Vermes' politieke naïviteit. Het grote publiek zou door het boek kunnen denken dat Hitler helemaal niet zo vreselijk was.

'Lachen als een boer met kiespijn'
Hoe om te gaan met humor rondom de nazi-leider? Dat is een van de vragen waarmee Duitsers door 'Er ist wieder da' worden geconfronteerd. De hoofdredacteur van een satirisch magazine stelde in een tv-programma dat zijn oplage met twintig procent steeg wanneer hij het gezicht van Hitler op de cover plaatste. "De Duitsers verlangen hevig naar onschuld en zij verdringen het feit dat het antisemitisme in Duitsland toeneemt."

"We hebben te veel een stereotype van Hitler in ons hoofd," gaf Vermes aan in Duitse media. "Hij is altijd een monster en dat stelt ons gerust: wij zijn anders. Maar in de werkelijkheid blijft hij mensen net zo fascineren als vroeger toen zijn populariteit hem toestond om misdaden te begaan." Met zijn boek wilde de schrijver aantonen dat Hitler uiteindelijk weer hetzelfde succes zou behalen.

De Süddeutsche Zeiting typeert het ongemak rondom Vermes' roman als volgt: "Er wordt gelachen, maar wel een beetje als een boer met kiespijn." 'Er ist wieder da' is niet het eerste succes van de nazileider als komiek. In 1940 verscheen al Charlie Chaplins parodie The Great Dictator en op YouTube circuleren veel parodieën waarin scènes uit de film Der Untergang van andere teksten worden voorzien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden