Historische verkiezingen Burma in goede orde verlopen

Aung San Suu Kyi krijgt bloemen van aanhangers, tijdens een bezoek aan een stembureau.Beeld reuters

De historische parlementsverkiezingen in Burma zijn vandaag rustig en vreedzaam verlopen. Het is voor het eerst in 25 jaar tijd dat er in de voormalige militaire dictatuur in Zuidoost-Azië vrije verkiezingen zijn. Er stonden de hele dag lange rijen voor de stembureaus, die inmiddels gesloten zijn.

De kiescommissie verwacht pas over enkele dagen officiële uitkomsten van de verkiezingen te kunnen presenteren. Mogelijk komen lokale media in de loop van de avond wel met voorzichtige voorspellingen, maar dat zal dan zijn op basis van antwoorden die stemgerechtigden geven als ze wordt gevraagd op wie ze hebben gestemd, de zogeheten exit-polls.

Er wordt gerekend op een hoge opkomst, maar hoeveel mensen er precies zijn gaan stemmen is ook nog niet duidelijk. Aan de verkiezingen namen meer dan 90 partijen deel.

De stembusstrijd gaat vooral tussen de Nationale Liga voor Democratie (NLD), veruit de belangrijkste oppositiepartij in het land, die geleid wordt door de charismatische Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi. De NLD neemt het op tegen de regerende USDP, de Partij voor Unie, Solidariteit en Ontwikkeling (USDP) van zittend president en oud-generaal Thein Sein.

Hij heeft de afgelopen jaren een aantal hervormingen doorgevoerd om Burma op een pad te zetten naar meer democratie. De voormalige militaire dictatuur heeft nu formeel een burgerregering, maar de grondwet is ondemocratisch en geeft het Burmese leger nog altijd veel politieke en economische macht.

Stembussen in een stembureau in Burma.Beeld epa

Zo is een kwart van de zetels in het parlement bij voorbaat gereserveerd voor het leger. Ook kan de nu 70-jarige Suu Kyi geen president worden omdat het leger in de grondwet heeft verankerd dat kandidaten met buitenlandse kinderen geen staatshoofd kunnen worden. Suu Kyi was getrouwd met een Brit en heeft twee zoons. Verder mocht de gediscrimineerde moslimminderheid in het overwegend boeddhistische land - ongeveer een miljoen Rohingya's - niet stemmen van de regering.

Van eerlijke verkiezingen is dan ook geen sprake, stelde mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) eerder al. Zondag kwamen ook nog eens berichten naar buiten dat er mogelijk gefraudeerd wordt. Zo kreeg één gezin 38 stembiljetten toegezonden.

Toch staat vrijwel vast dat de immens populaire Suu Kyi de stembusgang gaat winnen, maar om ook daadwerkelijk aan de macht te komen moet de NLD minstens twee derde van de overige zetels binnenslepen. De aan het leger gelieerde USDP heeft aan iets meer dan een derde van de zetels genoeg.

Als de officiële uitslag bekend is zal een nieuw parlement worden samengesteld. Dat zal dan volgend februari een nieuwe president kiezen.

De president van Burma, oud-generaal Thein Sein, bracht zijn stem uit in Nyapitaw, de regeringszetel en de formele hoofdstad van Burma. Eerder was dat Rangoon, nog altijd de grootste stad.Beeld epa

Militaire junta

Burma, ook bekend als Myanmar, is bijna vijftig jaar lang geregeerd door militairen. Die annuleerden in 1990 de uitslag van de laatste vrije verkiezingen die in Burma werden gehouden. Toen won de partij van oppositieleidster Aung San Suu Kyi met overmacht, en kreeg ruim 80 procent van de zetels in het parlement. Maar de militaire junta stak er een stokje voor dat Suu Kyi aan de macht kwam.
Het leger gaf haar toen huisarrest, dat met een paar korte onderbrekingen bijna twintig jaar heeft geduurd. Pas in 2010 werd de charismatische Suu Kyi vrijgelaten en begon het Burmese leger aan een voorzichtig proces van democratische hervormingen. Maar de militairen schreven in 2008 eerst nog een nieuwe grondwet, waarin het leger veel macht houdt.
Voor haar jarenlange geweldloze strijd voor meer democratie in Burma kreeg Suu Kyi in 1991 de Nobelprijs voor de Vrede.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden