Historische kans voor Turkije èn voor Europa

De auteur is ambassadeur van Turkije in Den Haag.

Turkije en de Turkse geschiedenis hebben altijd deel uitgemaakt van de Europese ontwikkelingen, hetzij door de invloed die ze erop uitoefenden, hetzij door de invloed die ze ervan ondergingen. Of het nu om een politieke, geografische, economische of culturele kaart van Europa gaat, als men er met een realistische blik naar kijkt kan men niet voorbijgaan aan het feit dat Turkije een centrale rol heeft gespeeld in het vormen ervan. Zou men dit niet onder ogen willen zien, dan zou men tot onjuiste conclusies komen, en dus tot een verkeerd beleid.

Met het ondertekenen van het douane-unie verdrag heeft men, dankzij de wijsheid van een meerderheid van onze partners in de Europese Unie, een wijze omweg gevonden om een zo voor de hand liggende fout te vermijden.

Democratisch

Bij deze gelegenheid zou ik eenieder die dit artikel leest, willen uitnodigen om nog eens een goede blik te werpen op Turkije. Het is een groot land met een grote en dynamische bevolking van 65 miljoen mensen, gesitueerd daar waar drie continenten samenkomen. Ondanks tijdelijke problemen en bepaalde tekortkomingen, zoals men die ook bij andere democratieën in Europa aantreft, heeft het land gedurende al meer dan zeventig jaar een seculier democratisch systeem. Zijn bevolking bestaat grotendeels uit moslims, maar het socio-politieke systeem is niet gebaseerd op religie. Burgers die een andere religie aanhangen kunnen hun geloof in alle vrijheid belijden.

Een ander belangrijk aspect is dat, vanaf het begin van de jaren tachtig, de Turkse economie een geweldige vlucht heeft genomen en alle hoop in zich bergt voor een zich voortzettende sterke ontwikkeling. Men zou eigenlijk ter plekke in Turkije moeten zijn teneinde een duidelijke indruk te verkrijgen van hoe dynamisch de Turkse economie is, zelfs met de huidige moeilijkheden, en hoezeer de Turkse bevolking zelf betrokken is bij economische transacties. Het is niet moeilijk zich een voorstelling te maken van de positieve invloed die de douane-unie zal hebben op zo een veelbelovend land.

De nadruk dient er echter op te worden gelegd dat het uiteindelijke doel van Turkije in zijn relatie tot de Europese Unie een volledig lidmaatschap is. Sinds de stichting van de Republiek in 1923 is de buitenlandse politiek van Turkije gebaseerd geweest op een steeds verder gaande integratie met de westerse wereld en de overname van universele waarden en idealen. De grondslag hiervoor werd gelegd door Mustafa Kemal Atatürk, de stichter van de republiek Turkije. Hij zag dat de belangen van Turkije het best gediend waren met een buitenlandse en binnenlandse politiek, gericht op politieke, sociale en culturele aanpassing aan het Westen. In overeenstemming met dit beleid is Turkije lid van alle belangrijke Europese en westerse instellingen.

Dankzij Atatürks vooruitziende blik en streven om het land gereed te maken voor de toekomst, heeft de huidige Turkse samenleving dezelfde waarden en idealen als de Europese maatschappijen en dezelfde doelstellingen als de westerse wereld in zijn geheel. Het Turkse volk is het zo goed als unaniem erover eens, dat de toekomst van het land ligt in de voortzetting van 's lands westers-georiënteerde politiek, zowel in het binnen- als in het buitenland.

Gedurende de Koude oorlog is Turkije een bolwerk geweest van vrede en stabiliteit in de regio en heeft zo enorm bijgedragen aan de veiligheid in Europa en de verdediging van onze gemeenschappelijke idealen. Nu deze periode tot een eind gekomen is, heeft er zich reeds een nieuwe periode van politieke en economische mogelijkheden aangediend. In een gebied dat omgeven is door conflicten, dat te kampen heeft met opkomend nationalisme, fanatisme, racisme en fundamentalisme, is een democratisch, laïcistisch, politiek en economisch stabiel Turkije van buitengewoon belang voor de rest van Europa.

In tegenstelling tot wat sommigen geloven, ben ik ervan overtuigd dat het geo-strategische en geo-politieke belang van Turkije voor de hele westerse wereld misschien wel verdubbeld is onder de huidige omstandigheden. De evenwichtige en stabiliserende rol van Turkije op de Balkan, in het Midden-Oosten, de Kaukasus en zijn strategische banden met de Centraalaziatisch-Turkse republieken, alsmede zijn nog nieuwe rol in het transport van olie van de Kaspische Zee naar de wereldmarkten, zijn ongetwijfeld zeer belangrijk voor de vrede in de regio en in de wereld. Wij zijn vastbesloten deze rol, die ons door de geschiedenis en door onze geografische ligging is opgelegd, goed te vervullen binnen de familie van Europese en westerse democratieën met volledige rechten gelijk aan die van onze westerse partners.

Volgende stap

Dit zijn slechts enkele voorlopige ideeën die opkomen bij een gelegenheid als het sluiten van een douane-unie verdrag tussen Turkije en de EU. Het is het begin van een betere toekomst voor zowel Europa als Turkije, uit wier nauwe samenwerking slechts wezenlijke voordelen voor ons allen kunnen voortvloeien. En dit heeft op zijn beurt weer positieve gevolgen voor de gebieden die grenzen aan West-Europa en Turkije.

Wij mogen deze historische kans niet missen. Laten wij, op grond van de goede resultaten die wij allen verwachten van de douane-unie, niet te lang wachten met het zetten van de volgende stap op weg naar het volledige EU-lidmaatschap van Turkije.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden