'Historische' Franse begroting is wel erg optimistisch

Groei van 0,8 procent lijkt niet reëel

Historisch, een nooit eerder vertoonde inspanning voor nationaal herstel. Zo noemt de Franse regering de begroting voor 2013. Of is Frankrijk straks juist het nieuwe risico voor de euro?

Een 'oorlogsbegroting' zei premier Jean-Marc Ayrault gisteren na de presentatie in de ministerraad van de begroting 2013. Zijn regering heeft ruim 30 miljard nodig om het begrotingstekort volgend jaar terug te brengen naar 3 procent van het bbp.

In opdracht van president François Hollande reserveert Ayrault nadrukkelijk de zwaarste lasten voor de sterkste schouders. De hogere inkomens en de grote bedrijven moeten twee derde van het bedrag voor hun rekening nemen, de overheid zelf zal tien miljard bezuinigen.

De oppositie voorspelt vanwege deze 'choc fiscal' een fiasco en wijst erop dat de middenklasse eveneens de klos is. Maar ook de meeste economen zijn kritisch tot uiterst kritisch. Zij denken dat het doel alleen op papier wordt bereikt.

Want Ayrault baseert zijn som op wel erg optimistische verwachtingen. Hij gaat uit van 0,8 procent economische groei, die nu vrijwel gelijk is aan 0 zonder dat er veel uitzicht is op verbetering. En hij rekent erop dat Frankrijk kan blijven lenen tegen het huidige uniek lage tarief, een rente van bijna 0 procent.

Daarbij krijgt het geringe aandeel van besparingen op de uitgaven veel kritiek. De kortingen compenseren nauwelijks de stijging van de uitgaven - zoals de veelbesproken verlaging van de pensioengerechtigde leeftijd van 62 naar 60 voor jonge starters - waarmee Hollande zijn vijfjarige mandaat begon.

Voor herstel zijn bezuinigingen én belastingverhoging nodig. Maar landen die in het recente verleden succesvol hun financiën saneerden, zoals Duitsland, Zweden of Canada, deden dat met een cocktail die voor twee derde uit besparingen bestond en voor een derde uit belastingverhoging. Bij Ayrault is de verhouding precies andersom. Terwijl de lastendruk in Frankrijk nu al de hoogste van de eurozone is.

Ondertussen is het niet ondenkbaar dat de ongekende lastenverzwaring de stagnerende economie in een recessie stort. Het midden- en kleinbedrijf blijft buiten schot, maar de hogere lasten voor de beursgenoteerde bedrijven - Frankrijks grote troef in een geglobaliseerde economie - ontmoedigen investeringen.

De bazen van Renault en Peugeot-Citroën sloegen donderdag alarm met een pleidooi om de hoge arbeidskosten snel te verlagen. "Voor Renault is de verbetering van de slechte concurrentiepositie van Frankrijk een kwestie van leven of dood", aldus Renault-topman Carlos Ghosn.

De werkgeverslasten zijn nergens zo hoog als in Frankrijk, de bedrijfswinsten nergens zo laag. Daardoor is het te duur nieuwe krachten aan te nemen en blijft er te weinig over om te innoveren. Maar een 'competitivi-teitsoffensief' - bijvoorbeeld via een verhoging van de btw om lastenverlichting te compenseren - ontbreekt hier. Een voorzichtig aangekondigde hervorming van de arbeidsmarkt en een nieuwe manier om de sociale zekerheid te financieren, kunnen hier verandering in brengen.

Maar misschien ook niet. De liberale econoom Nicolas Baverez heeft er geen enkel vertrouwen in. In zijn boek 'Réveillez-vous!' (Word wakker!) fileert hij de Franse economische politiek van de afgelopen dertig jaar. Na de teleurstelling van Sarkozy, die niet de hervormer bleek waar hij zich voor uitgaf, bestendigt Hollande het tot op de draad versleten 'tax and spend'-model, constateert Baverez.

Hollande presenteerde kortgeleden een 'Agenda 2014', een verwijzing naar de 'Agenda 2010' waarmee Gerhard Schröder Duitsland weer op de rails kreeg. "Maar Schröder verlaagde de arbeidskosten, herstelde de bedrijfswinsten, liberaliseerde de arbeidsmarkt en bracht de overheidsuitgaven naar beneden." Hollande's agenda is daarbij vergeleken "een kroniek van een aangekondigd failliet", aldus Baverez. "Hollande onderhoudt de illusie van een snelle crisis. Hij is geen Schröder en wil ook geen Mario Monti zijn. Daarom is de kans groot dat hij eindigt als Papandreou."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden