'Historici zijn soms een beetje lui'

Adolf Hitler tijdens een ceremonie in Berlijn in 1937Beeld anp

Het nieuws dat Adolf Hitler niet het vierde, maar het derde van zes kinderen was is misschien niet het meest relevante feitje, maar het toont wel aan dat dubbelchecken kan lonen.

Na de duizenden pagina's die er over de vroege jeugd van Hitler zijn geschreven, was de plaatselijke historicus Florian Kotanko kennelijk de eerste die grondig in het geboortearchief van Hitlers geboorteplaats Braunau am Inn keek. Daar stond het klip-en-klaar: broer Otto Hitler, die volgens meerdere Hitlerbiografieën in 1887 werd geboren, is van 1892, drie jaar jonger dan broer Adolf.

"Zo blijkt weer dat historici soms een beetje lui zijn en elkaar overschrijven", zegt historicus Willem Melching, die zelf een boek schreef over Hitlers gedachtengoed. Hij wijt de late dubbelcheck vooral aan de relatieve nietszeggendheid van het feitje. "Die basale dingen zijn natuurlijk niet zo boeiend om achteraan te gaan, dus dan denk je al gauw, 'het zal wel kloppen'."

Jong gestorven
Volgens de archieven die Kotanko raadpleegde had Otto Hitler een waterhoofd en stierf hij zeven dagen na zijn geboorte in juli 1892. Eerder waren al de kinderen Gustav en Ida Hitler als kleuter overleden. Een vroege dood was toen niet zo ongebruikelijk als het nu is. De kindersterfte in Oostenrijk lag in die tijd rond de 25 procent.

Kotanko zelf wijst erop dat veel biografen er belang aan hechten dat Adolf na drie jonggestorven kinderen de eerste was die langer leefde, en dat hij daarom de volle aandacht van zijn moeder had. Die bewering is niet meer houdbaar, zegt hij in de krant Oberösterreichische Nachrichten.

Geen aardverschuiving
Melching hecht beduidend minder inhoudelijke waarde aan Kotanko's ontdekking. "Dit is geen aardverschuiving in de Hitlerkunde. Het was al bekend dat het een getroubleerd gezin was en dat de sterfgevallen veel indruk maakten. Dat verandert niet wezenlijk nu Otto een jongere broer blijkt en geen oudere."

Het is wel opmerkelijk dat dit niet eerder boven water is gekomen, vindt Melching. Zeker omdat er uitgebreid naar Hitlers stamboom is gekeken naar aanleiding van geruchten dat hij een joodse grootouder had. "Dan kun je je voorstellen dat iemand dit als bijvangst had gezien."

De bewering dat Otto Hitler ouder was dan Adolf komt van hun jongste zus Paula, die dit in 1945 tijdens een verhoor vertelde. Samen met Adolf was zij de enige van de zes Hitlerkinderen die de volwassenheid bereikte. Paula stierf in 1960.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden