Histoire d'amour voor moedigen

Slechts een paar weken na de première van 'De Rouille et d'Os' in Cannes, waar de Franse regisseur Jacques Audiard alle égards kreeg van de internationale pers, heeft zijn Rivièra-avontuur ook de harten veroverd van het publiek.

In Frankrijk staat de teller in korte tijd op ruim een miljoen bezoekers, waardoor Audiards 'De Rouille et d'Os' opeens in de bioscoop-toptien staat tussen Amerikaanse waar als 'Prometheus' en 'Men in Black 3'. Ook in België is de belangstelling groot, wat alles te maken heeft met de Vlaamse gigant Matthias Schoenaerts als de breedgeschouderde prijsvechter Ali.

"Ik zag een enorme erotische kracht in hem", vertelt Jacques Audiard (60) daags na de enthousiaste ontvangst van zijn film in Cannes. De Franse regisseur zocht lang naar een geschikte hoofdrolspeler, in boksscholen en andere sportcentra. Toen hij de moed bijna had opgegeven, attendeerde zijn casting-agent hem op de Belgische film 'Rundskop'.

In het noodslotsdrama van Michael R. Roskam, vorig jaar genomineerd voor een Oscar, speelde Schoenaerts de tragische rol van een jonge veeboer die verteerd door een jeugdtrauma en verslaafd aan testosteron, betrokken raakt bij een louche deal met een vleeshandelaar. 'Een raging bull, met spookachtige intensiteit vertolkt door Schoenaerts', oordeelde het Vlaamse blad Humo.

"Ik zag iemand die een enorme kracht en gevoeligheid verenigde", legt Audiard uit. Het beeld dat op zijn netvlies bleef branden was dat van Schoenaerts, in zijn eentje voorover gebogen op de rand van het bad. "Die grote vent met dat enorme lichaam, die tegelijk iets heel kinderlijks uitstraalde."

Schoenaerts werd dus Ali, die met een vijfjarig zoontje op zijn rug in een Zuid-Franse badplaats arriveert. Ali - geen huis, geen werk, geen geld - mag zijn intrek nemen in de schuur van zijn zus, een afgetobde supermarktcassière. Zelf gaat hij aan de slag als uitsmijter in een van de vele nachtclubs. Hij rolt in het circuit van illegale prijsvechters en onderhoudt een losvaste relatie met een orkatrainster (Marion Cotillard) die bij een ongeluk haar onderbenen verliest.

Het zijn twee getroubleerde zielen, die door Audiard op onsentimentele wijze worden geportretteerd, als overlevers. Ali stelt geen vragen. Als zijn zoontje honger heeft, gaat hij uit stelen. Als zij belt voor seks, is hij beschikbaar.

"Ali is gepassioneerd", verklaart Audiard, "hij denkt niet na. Hij heeft bijvoorbeeld nog nooit nagedacht over zijn rol als vader. Het is iets wat hij pas later ontdekt. Ik houd van dat soort karakters, die voortgedreven worden door dingen die ze zelf niet kunnen benoemen."

Volgens Audiard gaat het om de hartstocht, die alles in beweging zet, en die grenst aan een soort gekte. Interessant wordt het volgens de regisseur als je die passie probeert te beredeneren. In Audiards vorige film, het veelbekroonde gevangenisdrama 'Un Prophète', ging het om een jonge jongen die zich gedurende zes lange jaren staande moest zien te houden in een gevangenis vol geteisem, en die continu van alles aan het uitdenken was.

"Als kijker was je je daarvan bewust", aldus Audiard. "Je zag zijn blikken en bewegingen, maar je hoorde hem nooit iets uitspreken. Hoe langer het duurde, hoe ongeduriger je werd, want je wilde zijn handelen begrijpen."

"In 'De Rouille et d'Os' heb je twee karakters", gaat Audiard voort, "een vrouw die probeert uit te leggen wat de grenzen van de taal zijn, en een man die leert om te praten, en zichzelf uit te drukken. Dat is wat haar in hem aantrekt. Beweging."

Audiard studeerde literatuur en filosofie aan de Sorbonne en leerde het vak door veel scenario's te schrijven, onder meer voor de onlangs overleden Claude Miller. In zijn films legt hij zich vaak toe op meerlagige misdaadverhalen rond outsiders worstelend met morele dilemma's, waardoor hij in Frankrijk vergeleken wordt met grootmeesters in het genre als Jean-Pierre Melville en Henri-Georges Clouzot. Audiards acteurs gooien steevast hoge ogen.

Matthieu Kassovitz was de ontdekking van zijn eerste twee films, de roadmovie 'Regarde les Hommes Tomber' en het verzetsdrama 'Un Héro très Discret' over een bedrieger die zich na de oorlog profileert als held. Romain Duris excelleerde als de jonge talentvolle muzikant in 'De Battre Mon Coeur s'est Arrêté' die moet kiezen tussen het pad van zijn moeder, een concertpianiste, en dat van zijn vader, die snel geld verdient in de criminaliteit. De Frans-Algerijnse acteur Tahar Rahim - hoofdrolspeler van 'Un Prophète' - schopte het onder Audiards vleugels tot Beste Europese Acteur. En te oordelen naar de reacties in Cannes gaat Matthias Schoenaerts een nog grotere internationale doorbraak beleven. 'A star is born', kopte de LA Times na de première in Cannes.

Audiards oeuvre overziend, heeft zijn nieuwste avontuur vooral veel gemeen met de psychologische thriller die hij eerder maakte met Vincent Cassel en Emmanuelle Devos. 'Sur mes Lèvres' ging over de liefdesgeschiedenis tussen een ex-crimineel en een dove kantoorbediende, en de manier waarop beiden het spel van aantrekken en afstoten beheersten. In 'De Rouille et d'Os' zie je eenzelfde meeslepende paringsdans tussen Schoenaerts en Cotillard.

Audiard: "Na de hoge gevangenismuren in 'Un Prophète' had ik behoefte aan een verhaal met natuurlijk licht, en een histoire d'amour. Maar dan wel tussen een man en een vrouw die al enigszins door het leven getekend zijn en zich niet zo makkelijk geven. Ook liefde vereist moed."

Een heus Vlaams theatergeslacht
'Schone vent', 'lekker dier', 'knapperd', 'wreed sexy'. Op de Facebook-pagina gewijd aan de Vlaamse acteur Matthias Schoenaerts (34) buitelen de loftuitingen over elkaar. Schoenaerts is na broeierige optredens in 'Rundskop' en 'De Rouille et d'Os' goed op weg een nieuw sekssymbool te worden. Maar Antwerps trots kan ook acteren. Op zijn vijftiende was hij al te zien in de Louis Paul Boon-verfilming 'Daens', waarna een hele reeks rollen volgde in korte films, tv-series en speelfilms. Daaronder 'Any Way the Wind Blows' van Deus-zanger Tom Barman, en 'Zwartboek' van Paul Verhoeven. Tussendoor stond hij, in de voetsporen van vader Julien, (1925-2006) op het toneel. Schoenaerts senior, die onder artistiek directeur Han Bentz van den Berg ook enige tijd deel uitmaakte van de Nederlandse Comedie, behoort zelfs tot de grootste na-oorlogse acteurs van Vlaanderen. Senior maakte daarbij indruk op het witte doek, onder meer in 'De Leeuw van Vlaanderen' van Hugo Claus.

Ook grootvader was al vroeg in touw, als leider van een amateurgezelschap in de Belgische provincie Limburg. Een heus Vlaams theatergeslacht dus, waar Matthias Schoenaerts in opgroeide. 'Natuurtalent ruik je vanop meters afstand', aldus een Vlaamse fan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden