Hirsi Ali's hervorming van islam voltrekt zich al

De oproep van Ayaan Hirsi Ali om de islam te hervormen komt tien jaar te laat, meent Rajae El Mouhandiz. Echte verandering moet bovendien van binnenuit komen.

In haar boek 'Ketters' komt Ayaan Hirsi Ali terug op haar mening dat de islam niet hervormd kan worden. Zij komt bovendien met vijf punten waarop de islam moet veranderen. Maar haar boodschap maakt een krampachtige indruk en komt tien jaar te laat. De islam wordt al lang hervormd. Laat we haar vijf stellingen eens langs gaan.

1. Laat Mohammed en de Koran onderwerp van interpretatie zijn

Volgens mij doen we niet anders. Zo werd al in 2006, lang voor de Arabische Lente, in New York door de islamitische vrouwenrechtenactiviste Daisy Khan een forum opgericht van 300 feministische moslima's. Onderdeel daarvan is een Shura-raad van vrouwen. In die raad zitten prominente theologen, activisten en experts die gezaghebbende interpretaties hebben ontwikkeld over problemen waar vrouwen in moslimlanden mee worstelen. Deze academische uiteenzettingen hebben belangrijke positieve veranderingen teweeg gebracht. Ze hebben onder meer geleid tot educatieve programma's om kindhuwelijken te stoppen, ze hebben ervoor gezorgd dat meer meisjes naar school gaan en ze hebben gelovigen die vrouwen besnijden ervan overtuigd dat dit afschuwelijk en onislamitisch is.

2. Geef voorrang aan het huidige leven, niet aan dat daarna

Wie bepaalt wat voorrang heeft? Is het niet aan de 1,6 miljard moslims om zelf te bepalen of wij religieus, modern, seculier of als dissident willen leven?

3. Maak de sharia ondergeschikt aan seculier recht

Zolang mensen zich aan de Grondwet houden, mogen zij toch zelf bepalen of ze seculier of religieus willen leven? In Nederland geeft de Grondwet aan wat je rechten en plichten zijn. Wat is het alternatief? Meten met verschillende maten voor verschillende religies? Onderwijs mensen liever over hun burgerrechten en -plichten. In conservatieve landen zullen veranderingen langzamer gaan, maar ook daar zullen kennis en welvaart de gelovigen, en vooral vrouwen, helpen om culturele tradities en patriarchale nonsens los te koppelen van spiritualiteit.

4. Weg met het principe van het goede bevelen en het kwade verbieden

Principes zijn best handig als je leeft in een diverse maatschappij. Hoewel ik vind dat je mensen niets moet opleggen, denk ik dat we dankzij de Tien Geboden een moreel kompas hebben ontwikkeld, dat de basis is van onze Grondwet.

5. Laat de oproep tot jihad varen

Welke jihad? De kleine of de grote? Volgens mij voeren we allemaal een innerlijke strijd met onze ego's - de kleine jihad. Verleg de focus naar een positieve invulling, naar een strijd tegen wereldwijde excessen. Tegen de hebzucht van grote bedrijven, racisme, krijgsheren en corrupte leiders. Laten we ook doorgaan met het bestrijden van terreur en vrouwvijandige traditionele interpretaties. En help moslims om groepen te beteugelen die vasthouden aan een letterlijke interpretatie van de Koran en de Hadith (de overleveringen van het leven en de uitspraken van de profeet Mohammed).

Ik begrijp dat Hirsi Ali wil helpen om ons geloof te hervormen. Maar hervormingen moeten van binnenuit komen. Hirsi Ali heeft het afgelopen decennium de islam de oorlog verklaard en moslims de rug toe gekeerd. Dat ze hier nu op terugkomt, vind ik fijn. Hopelijk groeit nu bij haar en haar fans het besef dat moslims al lang werken aan modernisering van hun geloof. Haar boek is niet het begin daarvan, hoe graag zij ook onze 'verlichter' wil zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden