Hiphop is hot, maar ongewenst

Muziek in china De populariteit van hiphop neemt toe in Chinese steden. De kritische teksten zijn Peking een doorn een in het oog.

Shang Le filmt zijn vriend Biggie, terwijl hij meedeint op de muziek. Biggie, gekleed in een oversized T-shirt met doodshoofden en een Amerikaanse vlag erop, rapt een zelfgeschreven nummer: "Ik houd nu eenmaal van herrie schoppen. Doe je niets aan." De wekelijkse open-mic- avond voor hiphopmuziek in Peking trekt vanavond niet veel publiek. Shang, een spraakzame 22-jarige student mediastudies, vindt dat niet erg. Ze worden zelf wel 'high', vertelt hij, terwijl hij zijn rode pet weer achterstevoren zet. Niet van drugs, maar high van een goed feest. "De harde kern is klein, het aantal fans groeit."

In steden zijn steeds meer hiphopartiesten te vinden. Vaak zingen ze in het lokale dialect, om zich goed te kunnen uitdrukken. "Bij hiphop gaat het om de tekst", aldus Shang. "Woede, frustratie, je goed voelen, al je emoties kun je in de tekst kwijt."

In de Chinese muziekscene zorgen hiphopartiesten voor welkome afwisseling. Een grote rol spelen ze nog niet. Zoete popmuziek vult de hitlijsten, ook rock doet het beter.

Toch heeft het genre de aandacht van de Chinese overheid getrokken. Op een lijst van 120 gecensureerde muzieknummers die het ministerie van cultuur in augustus 2015 bekendmaakte, bestaat de meerderheid uit hip-hop. De laatste jaren worden live concerten van hiphopbands steeds vaker geannuleerd. Anders dan zijn voorgangers spreekt president Xi Jinping geregeld over de ideologische richting die Chinese kunst volgens hem moet inslaan. Kunstenaars moeten zich in hun werk richten op het verspreiden van 'positieve energie' en de 'socialistische kernwaarden' van de communistische partij. Krachttermen of kritische beschouwingen van sociale problemen, beide geliefd door hiphopartiesten wereldwijd, zijn niet de bedoeling.

Propaganda

Deze houding, zegt veteraanrapper Nasty Ray (28), zal de doorbraak van hiphopcultuur in China blijven tegenhouden. Ja, talentenshows zoals 'The Voice of China' bieden een groter podium aan hiphopartiesten. Zelfs in de propagandaliedjes van de overheid wordt nu af en toe gerapt. En de grote Amerikaanse petten, waarvan Nasty Ray er maar liefst dertien op de rand van z'n bank heeft staan, zijn inmiddels doodnormaal op straat. Dat was wel anders toen hij in 2004 naar hip-hop begon te luisteren. "Maar uiteindelijk verandert er niet veel. De regering ziet hiphop als iets wat in de marges moet blijven."

De Nederlandse documentairemaker Raymond Verhoef denkt er ook zo over. "De scene is klein. Veel artiesten zijn gestopt." Verhoef maakt een film over Yin Sanr, een hiphopband uit Peking die bekendstaat om zijn maatschappelijk betrokken teksten. Maar liefst zeventien nummers van de band belandden op de 'verboden lijst' van de regering. Sindsdien heeft de groep weinig kansen om op te treden. Twee bandleden hebben vijf dagen vastgezeten nadat ze afgelopen najaar toch een concert hadden gegeven.

De lijst zegt vooral iets over de lange tenen van de overheid. Zelfs de meest kritische regels ¿ zoals: "Sommigen slapen onder de brug, terwijl anderen publiek geld gebruiken om banketten van te houden" ¿ zijn ook naar Chinese maatstaven niet schokkend. Verhoef: "Grotendeels zijn het gewoon rebelse tienernummers."

Amerikaanse idolen

Maar er is ook goed nieuws, benadrukt Nasty Ray. Hij werkt als hiphop-dj en -producer en is een van de weinige Chinese hiphopartiesten die kan rondkomen van dit werk. De mensen die naar zijn maandelijkse feesten komen willen leren over 'echte hiphop'. Hij verwijst daarmee naar de Amerikaanse traditie uit de jaren negentig. In zijn eigen nummers zingt hij, geïnspireerd door zijn Amerikaanse idolen, over zijn thuisbuurt in Peking, over sekswerkers en criminaliteit, maar ook over hoe stadswachters straatverkopers lastig vallen. Bijna elke regel eindigt in de rauwe 'r'-klank, die centraal staat in Pekings dialect.

Shang ziet de toekomst rooskleurig in. "Ik ben hiphop. Het is een levensstijl. We zijn met steeds meer en we worden steeds meer geaccepteerd door de maatschappij." Dat betekent niet dat hij van zijn hobby zijn werk wil maken. "Na mijn studie zoek ik een saaie baan voor overdag. De nacht is voor de muziek. Rondkomen van zulke dingen is lastig. Niet alleen in China. Jullie Van Gogh had het ook."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden