Hip eten bestel je bij de buurderij

Lokaal geteeld | reportage | Sinds deze week heeft Nederland zijn eerste 'buurderij'. Amsterdammers kunnen rechtstreeks eten bestellen bij buurtproducenten.

Wat heb je besteld?" wil groenteman Gideon Loerakker weten? Zijn 'kraam', twee houten bankjes met een paar kratten, ligt vol wintergroenten. "Iets van kool", antwoordt Susan Puts vertwijfelt (29). "Spruitkoppen? Aardperen?" Loerakker houdt een prachtige groene koolstengel voor haar neus, als een bos bloemen. "Ja, aardperen, ja! En een of andere knol."

Werktuigelijk grijpt Loerakker - student milieukunde, 21 jaar, rode baard en bos krullen - in een van de kratten. "Dit misschien?" Er komt een wit, piepklein knobbelig knolletje tevoorschijn. "Precies een arm van het mannetje van dat bandenmerk. Michelin, ja! Alleen dan als groente. Het heet oca. Gewoon even smoren. Smaakt aards."

Puts haalt haar iPhone uit haar zak. Even opzoeken wat er op haar bestellijstje staat: savooiekool. "Ha, helemaal geen knol dus."

De volgende klant heeft 250 gram paarse kool besteld. Op een vintage weegschaaltje - te klein voor de enorme wintergroenten, maar stilistisch perfect passend bij al het hout en de mooie kolen - weegt Loerakker de bladeren af. Wat ze ermee gaat doen, wil Loerakker weten. "Ik dacht aan fermenteren." Uitstekend idee, spannend ook, vindt Loerakker.

Zijn groenten komen uit Amsterdam Osdorp, van de stadsboerderij aldaar. Hij coördineert daar een ploeg vrijwilligers, bestaand uit buurtbewoners en oud-daklozen. "Ik wilde al jaren mijn eigen groenten verbouwen, maar een moestuin in Amsterdam kost vijfhonderd euro per jaar. Op deze manier kan het toch."

De Buurderij is opgericht door kok Marianne van den Heuvel, student Lotje Hogerzeil, en communicatiedeskundige Anne Verhulp. "We vonden elkaar in dezelfde idealen", zegt Hogerzeil. Door direct te kopen van producenten, is er minder vervoer, geen tussenhandel en is het eten 'kraakvers'. Op den duur moeten door heel Nederland Buurderijen van de grond komen. Het idee deden de drie op in Frankrijk, waar op veel grotere schaal dit soort landmarkten op bestelling gehouden worden. Ook in Engeland en in België bestaat dit idee al langer.

Het werkt als volgt: via de Buurderij kan de producent het aanbod online zetten. Buurtbewoners tekenen dan in op bijvoorbeeld een stuk kaas, een fles yoghurt, zelfgebrouwen bier, groenten, honing uit de buurt. Afrekenen gebeurt online. En een keer in de week kunnen de buurtbewoners hun eten dan ophalen in café De Ceuvel, een broedplaats voor creatieve en sociale ondernemers in Amsterdam-Noord.

Schuin tegenover de kolen en knollen staat Ruben Nijhof (26) met zelfgemaakte kersenwijn. De partij is gemaakt van 16.000 kilo onverkoopbare Turkse kersen. Hij nam de blikken over van een biologische distributeur, die de partij niet als biologisch in de handel kon brengen vanwege een net te hoog gehalte restpesticiden. Het is zijn eerste grote partij, Nijhofs bedrijf Wild bestaat nog maar een jaar en kwam van de grond met een crowdfunding van 13.000 euro. Eerder had hij een bezorgbedrijf voor pizza's die hij in twee zelfgemaakte steenovens maakte. "Laggio lul cin heette het. Spreek dat maar eens op zijn Italiaans uit." Het werd geen groot succes: te veel concurrentie. Maar de keuken met de twee zelfgemaakte ovens, was wel de basis om te gaan experimenteren met wijn gemaakt van zelfgeplukte vlierbessen en met peren en pruimen die anders weggegooid zouden worden.

Contact met de makers

Vergeten groenten, zelfgebrouwen bier, een idealistisch concept in Amsterdam-Noord - een arbeidersbuurt waar het woord gentrificatie voor uitgevonden lijkt te zijn. En dan loopt er ook nog een bovengemiddeld aantal twintigers rond, gestoken in met zorg uitgekozen tweedehands kleding, nippend aan een speciaal biertje terwijl ze hun weekboodschappen bij elkaar scharrelen. Is het hipstergehalte niet te hoog om dit concept te laten slagen? Bakker Karel Goudsblom (57) vindt het maar een rare vraag. Hij verkoopt brood gemaakt van graan dat in en rondom Amsterdam verbouwd is en ook in de buurt tot meel gemalen is. "Er gebeurt hier iets wezenlijks: er wordt gezocht naar contact met de makers. Het is hier inderdaad een beetje hip, maar dat maakt uiteindelijk niet uit, want mensen zoeken naar betrokkenheid bij wat ze kopen en eten. In deze tijd kan alles, maar de verbinding, het contact, lijkt soms heel ver weg. Mensen willen ons werk zien, kunnen voelen, proeven en ruiken." Goudsblom grinnikt. "Al weet ik niet of ik dat over een half jaar nog doe. Je moet hier wel iedere dinsdagavond staan."

Ook oprichter Hogerzeil is niet van plan om de Buurderij de boeken in te laten gaan als een vrolijk en idealistisch, maar op termijn niet levensvatbaar initiatief. Er moet ook geld verdiend worden. "De boer krijgt 80 procent van de opbrengst, tien procent gaat naar de organisatie van de Buurderij en wij worden betaald met de laatste tien procent. Dat maakt het anders dan bij voedselcorporaties, die gerund worden door vrijwilligers." Want de praktijk is dat in de organisatie veel tijd gaat zitten, weet Hogerzeil. "Boeren bij elkaar brengen, buren werven." En dan is er de organisatie van de wekelijkse minimarkt in het café. "Maar op den duur heb je een community, waar boer en buur elkaar kennen. Je hebt een korte keten, met weinig transport, weinig verspilling. En op deze manier elkaar ontmoeten is nog leuk ook."

Trend is lokaal

De Buurderij borduurt voort op een trend om lokaal eten te promoten. Maar van Buurderij hoef je niet lid te worden of zelf de handen uit de mouwen te steken. Verder zijn er verschillende voedselcoöporaties, die voor buurtbewoners een deal sluiten met producenten en bij 'Deel een koe' kan je intekenen op een rund. Je koopt dan een aandeel van tien kilo. Online zie je al van welk beest je een stukje gaat kopen. Als er genoeg gegadigden zijn voor het vlees, wordt het dier geslacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden