'Hindoes achter Ayodhya-oproer'

BOMBAY (Reuters, AP) - Indiase nationalistische hindoe-partijen zijn verantwoordelijk te houden voor het geweld tussen hindoes en moslims dat in 1992-'93 in het hele land bijna tweeduizend levens eiste.

Dat zegt een rechter in een rapport over de beruchte moordpartijen en aanslagen van vijf jaar geleden, die begonnen met de sloop van een historische moskee in de stad Ayodhya door hindoe-fundamentalisten.

Het rapport van rechter B. N. Srikrishna, in 1993 met het onderzoek belast door de toenmalige Congrespartij-regering van de deelstaat Maharastra, werd zes maanden gelegen afgerond. In de hoofdstad van de deelstaat, Bombay, vielen bij de rellen alleen al 800 doden.

De huidige deelstaatsregering, die bestaat uit de hindoe-nationalistische partijen die door de rechter worden beschuldigd, maakte het rapport echter pas eergisteren openbaar en wees het meteen van de hand. “Het is anti-hindoe en pro-moslim en wij accepteren het niet”, zei premier Manohar Joshi van de Shiv Sena-partij in het parlement van de deelstaat. “Het is een bevooroordeeld rapport.”

Shiv Sena vormt samen met de Bharatiya Janata Partij de regering. In het rapport wordt gezegd dat de leider van Shiv Sena, Bal Thackeray, verantwoordelijk was voor de aanslagen op moslims. De rechter legde ook schuld bij de politie en het onderling verdeelde leiderschap van de Congrespartij, die niets deden om de moorden te stoppen.

Spanningen

Srikrishna zei dat in 1993 aanslagen op moslims en hun bezittingen werden gepleegd, waarna moslimcriminelen hindoes neerstaken met de bedoeling de spanningen tussen de gemeenschappen te verhogen. Volgens de rechter was er geen enkele twijfel dat Shiv Sena de aanvallen op moslims heeft georganiseerd.

“Bal Thackeray heeft zijn partijaanhangers als een doorgewinterde generaal aangevoerd om wraak te nemen met georganiseerde aanvallen op moslims”, staat in het rapport. De rechter zei dat het door Shiv Sena gepleegde geweld plaatselijke criminelen inspireerde ook op het oorlogspad te gaan.

Volgens de rechter was de politie “cynisch en onverschillig” ten opzichte van de hulpverzoeken van moslims, waardoor een groot deel van het plunderen en brandschatten ongestoord kon plaatsvinden. “De houding van de politie was 'een dode moslim is een moslim minder',” aldus de conclusies van Srikrishna in het rapport.

De politie heeft een moslimbendeleider ervan beschuldigd in maart 1993 dertien bomaanslagen te hebben gepleegd om zo het slopen van de moskee te vergelden. In het rapport staat dat individuele moslims zich ook aan geweld hebben schuldig gemaakt, maar dat islamitische organisaties er niet bij waren betrokken.

Werkelijke macht

Ook Shiv Sena-leider Bal Thackeray heeft, zoals verwacht, de beschuldigingen uit het rechterlijk rapport van de hand gewezen. “Mijn eerste minister heeft het rapport verworpen. Dat heeft hij prima gedaan, mijn complimenten”, zei Bal Thackeray.

Hoewel Manohar Joshi premier is van Maharashtra, ligt de werkelijke macht bij Thackeray, die zelf herhaaldeijk heeft gezegd dat hij “via afstandbediening” regeert.

Het was dan ook onder zijn druk dat het rapport geruime tijd in de la is blijven liggen. De regering weigerde tot twee maal toe het rapport van de commissie-Srikrishna voor te leggen aan het deelstaatsparlement, onder het mom van veiligheidsredenen. “Het uitbrengen van het rapport was uitgesteld omdat we verwachtten dat het de rust en vrede zou verstoren”, aldus Thackeray.

De plek van de moskee is al lang onderwerp van bittere strijd tussen hindoes en moslims in den lande. De hindoes geloven dat de moskee is gebouwd op de ruïnes van een tempel voor de god-koning Ram die verwoest werd bij een invasie van moslims.

De bevolking van India is hoofdzakelijk hindoeïstisch. Ruim 82 procent van de 952 miljoen Indiërs hangt de hindoe-religie aan. Moslims maken 11,7 procent van de bevolking uit. Christenen, sikhs, boeddhisten en de kleine sekte van de jainen vormen de rest van de bevolking.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden