Hindoe-organisatie VS wil yoga 'heroveren'

Juni 2010: zwaaien en strekken tijdens een massale yoga-sessie op Times Square in New York City. Beeld AFP
Juni 2010: zwaaien en strekken tijdens een massale yoga-sessie op Times Square in New York City.Beeld AFP

Is yoga een spirituele oefening of niet veel meer dan elegante gymnastiek op een matje? De Westerse beoefenaar heeft doorgaans weinig notie van de traditie waaraan hij deelneemt, waarschuwt een hindoe-mensenrechtenorganisatie. Maar niet iedereen vindt dat yoga onlosmakelijk verbonden is met het hindoeïsme.

Met 'Take Yoga Back' ('Herover Yoga'), zoals het media-offensief heet, wil de Hindu American Foundation wijzen op de hindoeïstische oorsprong van de bewegingsfilosofie. Amerikaanse yogascholen en tijdschriften hebben die verkwanseld, stelt HAF in opiniebijdragen en interviews.

Yogadocenten en bladenmakers spreken volgens de organisatie liever over 'vedische' of 'tantrische' oefeningen. Associaties met het hindoeïsme zouden worden vermeden, want de godsdienst zou te veel bagage met zich meedragen. Volgens HAF is het streven naar waardigheid, geweldloosheid en reinheid evenzeer onderdeel van de holistische filosofie.

Geen bewijs
HAFs claim stuit sinds enkele maanden op verzet: het bewijs dat yoga op hindoeïstisch erf hoort zou nog niet geleverd zijn. In tegendeel. De ene, juiste vorm van yoga bestaat niet, kritiseerde journalist en yoga-auteur William Broad vorige week in een artikel op de nieuwssite van de Amerikaanse publieke radiostations (NPR). 'Er zijn enkel honderden zaken die yoga genoémd worden.'

Ook wetenschappelijk gezien zou de claim niet zuiver zijn. Volgens academici wordt het fenomeen genoemd in geschriften die ouder zijn dan het hindoeïsme. Ze stammen uit een traditie op basis van de veda's, de heilige teksten die ten grondslag liggen aan meerdere Indiase religies. Hoewel hindoes belangrijke bijdragen hebben geleverd aan de ontwikkeling van yoga, hebben ze het waarschijnlijk niet uitgevonden.

De oefeningen zoals we die nu kennen zijn volgens Broad ontstaan in de jaren '20 en '30 van de vorige eeuw. Spirituele aspecten moesten toen plaatsmaken voor gezondheid en fysieke training.

Meditatie met Bijbelverzen
Inmiddels bestaat er zelfs zoiets als christelijke yoga, meldde MSNBC vorige maand. Een handvol praktijken, zoals Holy Yoga in de Amerikaanse stad Phoenix, combineert de bewegingsmeditatie met het lezen van Bijbelverzen. Oprichter Brooke Boon ziet daar weinig kwaad in, vertelde ze aan de nieuwssite. Yoga zou juist helpen om dichter bij de christelijke god te komen.

Haar critici - christelijk én hindoeïstisch - zijn opvallend eensgezind. Geloofsgenoten vinden Boon dat het van oorsprong oosterse gebruik neerkomt op afgoderij, HAF-directeur Sheetal Shah waarschuwt dat yoga pluralisme onderwijst (het geloof dat meerdere wegen, en dus niet alleen Jezus tot God leiden).

Mensen die geloven dat hun god de enige ware is, ontdekken volgens Shah vanzelf dat 'yoga en zijn of haar geloof elkaar onvermijdelijk tegenspreken'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden