Hinderlijke cookies weigeren met één klik

Beeld thinkstock

De cookiewet die in 2012 werd ingevoerd lijkt zijn doel voorbij te zijn geschoten. De Consumentenbond komt nu met een nieuw plan om internetters te beschermen. Maar is het ook uitvoerbaar?

Uitgevers zijn verplicht om toestemming te vragen voor elke cookie die ze willen plaatsen en consumenten worden knettergek van al die hinderlijke meldingen. En weigeren is geen optie; zonder cookies kun je de meeste websites niet eens bezoeken.

Cookies zijn consumenten 'een doorn in het oog', blijkt uit een onderzoek dat de Consumentenbond vandaag presenteerde. Mensen vinden dat de huidige cookiewetgeving hen op internet onvoldoende bescherming biedt. Ongeveer 29 procent vindt dat de privacy wel is verbeterd door de regelgeving, 21 procent weet het niet.

De bond pleit nu voor een wettelijk verplichte 'do not track me' button in de browser. Daarmee kunnen internetters zich met één druk op de knop afmelden voor alle cookies.

Dat klinkt praktisch, maar is het dat ook? "We zijn op zoek naar een gebruiksvriendelijke oplossing," zegt Babs van der Staak van de Consumentenbond. "Consumenten vinden het hinderlijk dat ze nu voortdurend die cookiemeldingen moeten wegklikken." Volgens haar leest 73% van de gebruikers de cookiemeldingen op websites. "Mensen zijn tegenwoordig een stuk beter geïnformeerd. Voor de cookiewet wisten veel mensen niet eens dat ze werden gevolgd."

Verschillende soorten cookies
Maar zijn het de cookies, of de cookiemeldingen die de consument hinderlijk vindt? Er lijkt nog veel onduidelijkheid te bestaan over de exacte werking van cookies. Cookies zijn bestandjes die via een website op de computer van een gebruiker worden geplaatst en die kunnen verschillende functies hebben. Als eerste zijn er de zogenaamde 'first party en 'third party' cookies. De eerste soort wordt geplaatst door de uitgever van de website waarop de internetter zit, de tweede soort wordt geplaatst via die website, maar door een derde partij, bijvoorbeeld een adverteerder.

Daarnaast zijn er 'analytische cookies' en 'tracking cookies'. Websitebeheerders gebruiken de informatie uit analytische cookies om hun bezoekers beter te leren kennen, ze zijn bedoeld om de werking van een website te verbeteren. Tracking cookies gaan een stap verder: die koppelen het gedrag van een bezoeker ook werkelijk aan die specifieke bezoeker en volgen hem over het hele internet. Profielinformatie wordt bijvoorbeeld opgebouwd via tracking cookies. Een voorbeeld: adverteerder X weet welke producten je op hun site hebt bekeken, maar niet hebt gekocht. Via advertenties op andere sites proberen ze je alsnog over te halen die producten aan te schaffen. Volgens het onderzoek van de consumentenbond zou 71 procent deze cookies willen blokkeren.

In de wet van 2012 moet voor alle soorten cookies expliciet toestemming worden gevraagd. Dit heeft tot gevolg dat op vrijwel elke nieuwe site die een internetter bezoekt een grote balk in beeld komt met de vraag 'of u cookies accepteert'. Hoeveel en wat voor soort cookies blijft volstrekt onduidelijk.

Om ervoor te zorgen dat de cookiemeldingen niet voor iedere ongevaarlijke cookie noodzakelijk zijn, stelde het ministerie in maart voor om cookies die 'geringe gevolgen voor de privacy hebben' uit te zonderen van de cookiewet. Als de aanpassing erdoor komt, kunnen zowel websitehouders als adverteerders dit soort cookies zonder toestemming plaatsen op de computers van bezoekers. Voor tracking cookies moet nog dan nog altijd expliciet toestemming worden gevraagd, maar het aantal cookiemeldingen zal ongetwijfeld afnemen.

Te kort door de bocht?
Dat is kennelijk niet voldoende voor de Consumentenbond, die wil dat internetters via de 'do not track me'-knop in hun browser alle soorten en maten cookies kunnen blokkeren.

Maar dat zou betekenen dat website-uitgevers geen gegevens meer kunnen analyseren en dat het vrijwel onmogelijk wordt om ooit nog geld te verdienen met een website. Komt de informatievrijheid niet gevaar als we het uitgevers onmogelijk maken om een website rendabel te maken?

"Wij kijken vanuit de consument," reageert Van der Staak. "De huidige oplossing ervaren consumenten vooral als hinderlijk, wij pleiten voor een meer gebruiksvriendelijke oplossing. Mensen hebben nu geen echte keuze: het is óf accepteren óf niet verder surfen. Daarbij richten we ons vooral op cookies die niet écht nodig zijn. Misschien dat we mensen wel de keuze moeten bieden welke cookies ze wel en niet willen accepteren. Het is niet aan ons om de politiek te bewegen om meer haast te maken met het aanpassen van de cookiewet."

Overigens lijken consumenten er bij grote websites zoals Facebook er geen probleem mee te hebben om hun privacy prijs te geven. "Daar hebben de mensen tenminste nog een keuze en dat is met de cookiemeldingen op veel sites op dit moment echt niet het geval." aldus Van der Staak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden