Hilversum stelt zich soepel op 'Na vertrek Veronica is omroep wat deftiger en grijzer'

HILVERSUM - In plaats van een oorlogsverklaring volgde een liefdesverklaring, een strategische weliswaar, maar toch. Dat Veronica zaterdag werkelijk commercieel werd, was voor niemand in Hilversum of Den Haag een verrassing meer. Wel verrassend was de soepele opstelling van de publieke omroep de afgelopen weken.

NOS-voorzitter André van der Louw zei het vertrek van Veronica uit het bestel te betreuren. Hij noemde het jammer dat de omroep het nadrukkelijk appèl op een hele specifieke doelgroep, de jongeren, voortaan zal moeten missen.

“De omroep”, zei hij zaterdag tijdens een speciale persconferentie, “is er vandaag wat deftiger en grijziger op geworden.”

Het gat dat Veronica op Nederland 2 achter laat, zal worden opgevuld met sport (dat nu over de drie zenders verdeeld is) en de nieuwe combinatie van Teleac en de Nederlandse Onderwijs Televisie (NOT).

Hoewel dus een beetje grijzer geworden, zal de publieke omroep er in de toekomst echter alles aan doen om zijn positie te handhaven en het huidige marktaandeel van ongeveer vijftig procent te behouden.

De omroepen willen dat doen door een zo breed mogelijk programmapakket aan te blijven bieden met de identiteit van de omroep als uitgangspunt.

Juist deze 'brede' visie op het publieke bestel (een breed bestel voor een zo breed mogelijk publiek, waarbij behalve nieuws en cultuur ook ontspanning nadrukkelijk als een van de oorspronkelijke taken van de publieke omroep wordt gezien) leidde ertoe met de nieuwe commerciële omroep Veronica/Endemol een samenwerkingsverband te zoeken.

En dat niet om een concurrent in het zadel te helpen, merkte Van der Louw met een knipoog naar de protesterende Tros (samen met de Vpro tegen zo'n samenwerking) op, maar 'puur uit eigen belang'.

Zonder samenwerking met Veronica/Endemol, rekende de directeur van de NOS, mr. Bouke Geersing de pers voor, zou de publieke omroep wegvallen in de concurrentie met zowel Veronica als RTL.

Nu kunnen we de schade beperkt houden, zei hij. Namens de publieke omroep worden de onderhandelingen behalve door Geersing mede gevoerd door de omroepvoorzitters Van Dam (Vara) en Herstel (NCRV).

Omroepgegevens

Wat de strategische alliantie of 'deal' met het nieuwe Veronica (lees: Endemol) precies inhoudt, kon Van der Louw zaterdag nog niet zeggen. Drie punten zijn in het geding: de vrijgave van de pubieke omroepgegevens, de verdeling van sportrechten (de spil van de publieke omroep) en de garantie op afname van een zeker programmapakket.

Een dergelijke gegarandeerde afname zou, gezien de huidige situatie waarbij Endemol van de totaal 220 miljoen omzet 150 miljoen aan RTL besteedt, wel eens neer kunnen komen op een bedrag van rond de zeventig miljoen gulden - ongeveer het bedrag dat de omroep ook nu al aan de produkten van Endemol uitgeeft.

Het belangrijkste punt blijft echter de vrijgave van de (door de Mediawet voor de publieke omroep beschermde) programmagegevens aan een commerciële omroep. De vraag is of dat kan.

Van der Louw suggereerde van wel. En zelfs staatssecretaris Nuis stemde toe door glimlachend te zwijgen: “Ik vertrouw erop dat de betrokken partijen zelf wel goed zullen nagaan of de transactie juridisch in orde is.” Daarna zal hij de uitkomst van de overeenkomst, die vrijdag verwacht wordt, toetsen aan de wet.

Gids

Vooral voor Veronica is het belangrijk haar eigen gids mee te kunnen nemen buiten het bestel. De Veronica-gids levert ongeveer 18 miljoen gulden per jaar op en is de financiële kurk waarop de omroep drijft.

Voorzitter Joop van der Reijden zei zaterdag geen problemen te verwachten. “Het zou een slechte zaak zijn, als er twee soorten programmagidsen op de markt zouden komen: één met commerciële en één met publieke omroepgegevens. Daar zouden we het publiek geen dienst mee bewijzen.”

Bouke Geersing van de NOS liet weten, dat op dit moment gekeken wordt naar een juridische constructie, waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen de verstrekking van de publieke gegevens aan een omroepblad of aan een familieblad. Als die scheiding gemaakt kan worden, zei hij, zouden er juridisch geen obstakels meer bestaan.

Tros

Mocht de publieke omroep zijn gegevens aan Veronica ter beschikking stellen, dan zal RTL ook een eigen omroepblad beginnen, vertelde RTL-directeur Huib Boermans. Hij wil daarover overleg met staatssecretaris Nuis. Ook suggereerde hij dat er volgende week met de Tros gesproken wordt over de invoeging van Tros-programma's bij RTL. Dat zou betekenen dat ook de Tros alsnog commercieel zou worden. - Vervolg, op pagina 4 #

Den Haag reageert rustig op Veronica's gang naar commercie VERVOLG VAN PAGINA 1

De reden voor de Tros om met RTL te praten ligt voor de hand. De afgelopen week, vertelde voorzitter Karel van Doodewaerd, hebben hem flink chagrijnig gemaakt: “Het is toch ongekend dat je in dit land je eigen concurrent financiert?”, wijst hij op de 'bruidsschat' die Veronica van de publieke omroep meekrijgt.

Hij is bovendien ontevreden met de wijze waarop de publieke omroep het gat op Nederland 2 wil vullen: “Die sportrechten stellen in de praktijk niet zoveel voor. Ik denk zelf, dat Nederland 2 uiteindelijk zal verdwijnen. Eerder nog dan het derde net, waar de rode alliantie het voor 't zeggen heeft.”

Van der Louw zei op de persconferentie werkelijk niet te begrijpen wat de Tros zo onrustig maakt. Misschien, zei hij, speelt er nog iets, waarvan wij geen weet hebben. Vara-voorzitter Marcel van Dam noemde de Tros in dit licht zelfs een stoorzender.

In Den Haag werd dit weekeinde rustig gereageerd op het besluit van Veronica commercieel te worden. De regeringsfracties van PvdA, VVD, D66 en het oppositionele CDA hebben geen moeite met de stap van Veronica. Geen van de woordvoerders voorziet op dit moment ernstige gevolgen voor de publieke omroep. Jeltje van Nieuwenhoven (PvdA) zei het prima te vinden dat Veronica nu gebruik maakt van de mogelijkheid die de Mediawet biedt. Zij noemde de commotie die is ontstaan over de afnamegarantie, die de publieke omroep producent Endemol zou bieden, overdreven. “Als zo'n contract niet leidt tot een monopoliepositie voor Endemol, heb ik er weinig moeite mee.”

VVD-woordvoerder S. van Heemskerck Pillis-Duvekot is buitengewoon positief over het besluit van Veronica. Zij denkt dat de nieuwe situatie het publieke bestel alert houdt. Eventuele bezwaren tegen de afnamegarantie voor Endemol ziet zij in het geheel niet en zij gaat ervan uit dat alles binnen het raam van de Mediawet kan. De VVD meent dat er met Veronica afspraken gemaakt kunnen worden over de programmagegevens. Als die daarvoor betaalt, is dat gewoon een zakelijke afspraak en daar moet de politiek buiten blijven.

Marijn de Koning van D66 is er nog niet van overtuigd, dat als de programmagegevens aan Veronica worden verstrekt, die aan andere commerciële zenders of tijdschriften kunnen worden onthouden. Zij hoopt dat in de nieuwe situatie de publieke omroepen hun identiteit kunnen behouden en niet afhankelijk worden van de 'etensrestjes' van de commerciële omroepen.

Beinema (CDA) is het met Van Nieuwenhoven eens dat de afnamegarantie voor Endemol niet wezenlijkanders is dan de huidige situatie, als het bedrag daarvoor tenminste niet te hoog wordt. Wel maakt hij zich zorgen over de verkoop van programmagegevens aan Veronica.

commentaar en achtergrond op pagina 4

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden