Hillary Clinton op de bres voor kind en gezin

CHICAGO - Amerika heeft een probleem met de rol van vrouwen in de maatschappij, en dus hebben campagneleiders een probleem met het optreden van presidentsvrouwen tijdens verkiezingscampagnes. En zeker als die first lady Hillary heet, de controversiële eega van de Democratische president Bill Clinton.

De rol van Hillary is meer omstreden dan die van haar voorgangsters. Nancy Reagan hield zich schijnbaar op de achtergrond, maar speelde achter de schermen een belangrijke rol in het Witte Huis. Barbara Bush was eigenlijk vooral een charmante vrouw, die ziekenhuizen en scholen bezocht. De Clintons wilden het op een andere manier doen en in 1992 kondigde de toenmalige presidentskandidaat van de Democraten aan dat hij en Hillary een politiek duo waren. Dat bleek echter zo slecht te vallen bij het publiek, dat Hillary al snel weer werd teruggestuurd naar de keuken om - in ieder geval voor de camera - koekjes te bakken. Eenmaal in het Witte Huis is Hillary altijd controversieel gebleven. De First Lady heeft politieke scheve schaatsen gereden met de hervorming van de gezondheidszorg en het Whitewater schandaal. De helft van Amerika haat haar, de andere helft bewondert haar.

De vraag voor de organisatoren van de conventie was daarom of Hillary tijdens de conventie koekjes moest bakken en haar mond moest dichthouden, of dat zij zich op prime time moest verdedigen tegen haar opponenten? Elizabeth Dole gaf het antwoord op die vraag met haar sterrenrol als gastvrouwe in een talkshow op de Republikeinse conventie. Hillary kon natuurlijk niet hetzelfde doen. Wilde plannen deden de ronde. Als zij bijvoorbeeld over kinderen en het gezin zou spreken, was het dan geen goed idee om de gorilla uit de dierentuin naar de conventie te brengen, die vorige week een kind dat in de kooi was gevallen, liefderijk had opgetild, geknuffeld en vervolgens aan de oppasser had gegeven.

Hillary vond gisteren een compromis in een soort van combinatie-aanpak: ze trad op als moeder, als vrouw van de president, en bovendien als politiek adviseur van haar echtgenoot. Op haar manier probeerde zij de bewoners van het Witte Huis een menselijk gezicht te geven. Als moeder en vrouw schilderde zij de dagelijkse problemen van een gezin: lunch inpakken en de kinderen naar school brengen, naar het werk, zorgen dat de kinderen na school goed thuis komen, boodschappen doen, eten klaarmaken, de was doen, helpen bij het huiswerk, rekeningen betalen, en ook nog de hond uitlaten.

Al die dagelijkse beslommeringen zijn uiteraard voor twee werkende ouders een probleem, maar, zo legde ze in een moeite door uit, haar man wil de Amerikaanse moeders, huisvrouwen en werkende vrouwen helpen met een wet die flexibele werkuren mogelijk maakt en vrouwen recht geeft op onbetaald verlof na de geboorte van een kind.

- Vervolg op pagina 5

Milde kritiek Mario Cuomo en Jesse Jackson toch op tv VERVOLG VAN PAGINA 1

Zeventig keer meldde Hillary in haar toespraak kinderen en gezin. Bob Dole had haar boek belachelijk gemaakt waarin ze had gezegd dat de lokale gemeenschap bij de opvoeding van kinderen een onmisbare rol speelt. Niet de gemeenschap, zo sneerde Dole, maar de ouders zijn verantwoordelijk voor de opvoeding. “Natuurlijk is de opvoeding in de eerste plaats de taak van ouders”, repliceerde Hillary, “maar wij dragen allen een verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat kinderen opgroeien in een land dat niet alleen práát over waarden van het gezin, maar het gezin ook waardeert.” Ouders moeten kunnen rekenen op leraren, geestelijken, het bedrijfsleven, zij die zorg dragen voor gezondheid en veiligheid, kortom een heel 'dorp', mijnheer Dole, zo viel ze uit. De zaal onthaalde haar met een daverend applaus dat vier minuten doorraasde.

Heeft zij zich nu gerehabiliteerd? Sommige adviseurs van de president vinden dat eigenlijk niet zo belangrijk. Het is voor de president helemaal niet zo gek dat Hillary de rol van bliksemafleider vervult zodat man Bill buiten schot kan blijven.

De Democraten zeggen natuurlijk dat zij veel beter zijn dan de Republikeinen, die iedere afwijkende mening van hun conventie weerden. Dominee Jesse Jackson en de oud-gouverneur van New York Mario Cuomo - beiden oratorische zwaargewichten - mochten daarom hun kritiek op de president spuien, zij het buiten prime time. Amerika heeft echter hun betoog toch kunnen zien. Want een deel van het uur dat de networks aan de conventie besteedden was voor hen. Tot frustratie van de organisatoren, die de toespraak hadden gepland van Tipper Gore, vrouw van vice-president Al Gore.

Jesse Jackson las de eerste tien minuten van zijn toespraak met bril, om zich toch maar goed aan de tekst te kunnen houden. Maar al gauw werd het improviseren, een meeslepend en uitvoerig betoog over de armoede in Amerika. Er heerst nu een stemming om misdadigers op te sluiten in gevangenissen die met honkbaltermen kan worden beschreven: drie slagen en je bent uit, ofwel drie misdrijven en je krijgt levenslang. Er is een andere regel bij honkbal, galmde Jackson gisteren: vier wijd en je mag verder. Wijd een: zorg voor geboorte en kleuterzorg. Wijd twee: goed onderwijs. Wijd drie: een goed vakkenpakket, waar je een baan mee kan vinden. En wijd vier: een baan. “Laat onze jongeren lopen en rennen, sluit ze niet op”, zo hield Jackson de conventie voor.

Hoofdpunt van kritiek van zowel Jackson als Cuomo betrof de nieuwe bijstandswet, die Clinton de vorige week getekend heeft tegen de zin van veel Democraten. Die wet is een tijdbom voor de president als hij wordt herkozen en de Democraten het congres terugwinnen. “Velen onder ons, mijzelf incluis, geloven dat het risico voor kinderen te groot was om het tekenen van de wet te rechtvaardigen, wat ook de politieke winst moge zijn”, zei Cuomo scherp.

President Clinton weet dat de bijstandswet rampzalige gevolgen kan hebben voor de armoede in Amerika, in het bijzonder onder kinderen. Voordat deze wet over een jaar van kracht wordt wil hij in zijn tweede ambtstermijn daarom een aantal elementen terugdraaien. Daarvoor heeft hij een door Democraten gedomineerd parlement nodig. En daarom hielden Jesse Jackson en Mario Cuomo, ondanks hun kritiek, een gloedvol betoog voor de herverkiezing van Bill Clinton.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden