Hilhorst bleek geen Asscher

Pieter Hilhorst, voormalig lijsttrekker van de Pvda in Amsterdam, op de avond van de verkiezingen. Beeld anp
Pieter Hilhorst, voormalig lijsttrekker van de Pvda in Amsterdam, op de avond van de verkiezingen.Beeld anp

Hij wist het tij niet te keren, schreef Pieter Hilhorst op Twitter. "Daarom stap ik op", aldus de voormalig lijsttrekker van de Partij van de Arbeid in Amsterdam. Een kleine twee jaar geleden werd hij binnengehaald als wonderboy, of nog beter de 'blessing in disguise'. Maar de onervaren politicus voelde zich na een reeks blunders genoodzaakt het boetekleed aan te trekken.

Waarom doe je dit eigenlijk, vroeg zijn dochter hem op een avond. "Omdat ik nog nooit op een plek heb gezeten waar ik zoveel verschil kon maken", vertelde hij haar. Althans, hij vertelde het Parool dat hij zijn dochter die woorden had ingefluisterd. Als columnist en programmamaker stond Hilhorst bekend als een groot politiek criticaster. Nu stapte hij over naar het kamp van de 'vijanden'.

"Politici draaien voortdurend. En dat willen we in ons programma blootleggen", legde Hilhorst in 2010 nog uit in De Wereld Draait Door. Zijn programma Politieke Junkies, dat hij samen met collega's Jelmer Uitentuis en Martijn de Greve ontwikkelde, moest 'de politiek ontspinnen'. En laten we ook dat andere programma, De Ombudsman, niet vergeten. Een korte omschrijving: een show waarin kijkers hun beklag kunnen doen over de overheid. Autoriteiten werden geconfronteerd met hun falen en tekortkomingen.

Maar Hilhorst wilde een ander soort politicus zijn. Een die dus verschil zou maken dus. De opvolger van kroonprins Lodewijk Asscher die in de ogen van menig Amsterdammer geen fouten kan maken, beloofde de Amsterdammers een strenge wethouder van financiën te worden. "Hoe meer de gemeente kan besparen op de eigen organisatie, hoe meer de Amsterdammer bespaard blijft", zei hij vlak voor zijn aantreden. "In mijn nieuwe rol zal ik ongetwijfeld fouten maken", voegde hij er ook aan toe.

Hilhorst nog als programmamaker in 2010.

Waar het mis ging
Dat die fouten zich zo zouden opstapelen had Hilhorst niet voorzien. Zijn meest gedenkwaardige fout is die van december vorig jaar. Toen stortte de gemeente 188 miljoen aan woonkostenbijdrage op de rekening van bijna 10.000 Amsterdammers. Een pijnlijke vergissing, want het uit te keren bedrag was berekend op 1,88 miljoen euro.

Het was niet zijn schuld, bleek later. Hilhorst legde het uit als "een fout in de programmatuur" die al voor zijn aantreden als wethouder ontdekt had moeten worden. "Een bedrag in centen werd gelezen als een bedrag in euro's." De gemeenteraad gaf hem daarin gelijk, complimenteerde hem zelfs toen hij het grootste gedeelte van het bedrag terug wist te vorderen. Maar de raad verweet hem ook een gebrekkige kennis van zaken. Vooral toen een week later een soortgelijk voorval plaatsvond. Amsterdam heeft geen controle over de financiën van de stad, sneerde CDA-raadslid Lex van Drooge.

Een kwalijke zaak, want bij het aantreden van Hilhorst stond de hoofdstad voor een bezuinigingsoperatie van honderden miljoenen euro's. De grootste bezuinigingsronde tot nu toe in Amsterdam. Maar de zware technische portefeuille van financiën viel de iets te lichte wonderboy Hilhorst zwaar. Hij wist de klus niet te klaren. "U bent geen Lodewijk Asscher", concludeerde D66'er Jan Paternotte een keer tijdens een warrige en onvolledige uitleg van Hilhorst.

Met zijn andere portefeuille, onderwijs, kreeg Hilhorst ook de nodige tegenslag te verwerken. De wethouder maakte zich hard voor het terugbrengen van de zwakke scholen. En dat leek hem te zijn gelukt. Van de 44 zwakke scholen in de stad waren er nog maar 4 over. Maar toen de Partij van de Arbeid daarmee wilde gaan pronken, kwam het Centraal Planbureau met een rapport waaruit bleek dat de citoscores van Amsterdamse scholen aanzienlijk slechter zijn dan vergelijkbare scholen van buiten de stad.

De ster doofde
Hilhorst verloor zijn kleur, zijn uitstraling. Zijn heldendaad in de tram, waar hij het opnam voor twee vrouwen tegen wie racistische opmerkingen werden gemaakt, werd ook verkeerd begrepen. Hilhorst twitterde het akkefietje, maar werd beloond met een twitteraccount vol parodieën van zijn tweet.

Als lijsttrekker ging het niet veel beter. De eens vrijgevochten columnist ging steeds meer lijken op de politici waar hij zich in het verleden tegen afzette. Zijn weelderige bos krullen ging strak in het vet en de nonchalante columnistenlook ruilde hij in voor een traditioneel politicuspak. Ondertussen daalde zijn partij in de peilingen. Stilaan werd duidelijk dat PvdA onder zijn leiding afstevende op een historisch verlies. "PvdA-bastion dreigt te vallen", kopte Het Parool eind februari.

Zet Hilhorst voor een zaal en het wordt leuk, schreef de Volkskrant. "Hij straalt iets uit, voor sommigen zelfs iets rock-'n'-rollerigs. Met pakkende oneliners als 'Ik zeg wat ik hoop en ik doe wat ik kan' en 'Armoede is een bleekmiddel. Het haalt alle kleur uit je leven' palmt hij zijn gehoor in." Maar zulke pakkende oneliners bleken niet genoeg om lastige politieke dossiers te temmen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden