Column

Hij is er: de speciale klas met alleen hoogbegaafde kinderen

Een leerkracht kijkt huiswerk na.  Beeld ANP XTRA, Robert Vos
Een leerkracht kijkt huiswerk na.Beeld ANP XTRA, Robert Vos

Twee jaar geleden kondigde ik in een column aan dat ik het zelf wel ging proberen: fulltime basisonderwijs voor hoogbegaafde kinderen realiseren. En wat denk je? Het is gelukt.

Een droom die is uitgekomen. Er is dit schooljaar in mijn woonplaats een klas gestart voor hoogbegaafde kinderen die zijn vastgelopen in het reguliere onderwijs. Dat wou ik heel graag, maar hoe pak je zoiets aan? Zelf een school oprichten, zag ik niet zitten. Dus benaderde ik samen met een andere betrokken ouder bestaande schoolbesturen met onze zorg. Alleen het katholieke schoolbestuur reageerde.

We waren welkom om op gesprek te komen bij de voorzitter. Ze was niet alleen. Ze had de directeur van het samenwerkingsverband uitgenodigd en haar rechterhand zat erbij. Wij staken van wal. Over het gevoel bij de kinderen dat niemand ze begrijpt, de eenzaamheid –“Ik voel me zo vaak alleen dat ik het niet eens meer voel”- , de verwarring, de verveling en daarop volgend de depressies die kunnen leiden tot gedachten als ‘was ik maar dood’. Over jonge kinderen die al op drie scholen hebben gezeten, over thuiszitters.

Het drietal luisterde. Stelde vragen. Gaf zelf inbreng. Het was een goed gesprek. Bijna een half jaar later liet de katholieke scholenvereniging weten overtuigd te zijn van nut en noodzaak. Vooral de opmerking van ons dat wij anders zouden verhuizen, schijnt er te zijn ingehakt. Wat heel fijn was, is dat de scholenvoorzitter niet te lang verder wilde praten over de gang van zaken, maar gewoon wou doen.

Ze zocht een directeur van een van haar basisscholen die ook graag ‘doet’. Ik werd uitgenodigd deel te nemen in een netwerkgroep om mee te blijven praten, en een half jaar later werden de deuren geopend van een klasje puur en alleen voor hoogbegaafde kinderen. In oktober kwam mijn dochter van 9 –toen 8 jaar- er ook bij.

Opstartproblemen

Het was nog niet wat ik ervan hoopte. Er waren opstartproblemen, de problematiek waar de vastgelopen kinderen mee kampten was onderschat. Het is ook niet makkelijk lesgeven aan kinderen die na jaren stilstand en onbegrip bijna al het vertrouwen in school en leerkrachten zijn verloren. Deze kinderen staan uit. Ook mijn dochter lijkt er soms zelf van te schrikken als ze ergens geïnteresseerd in is.

Voor standaard lesjes krijg je deze kinderen al helemaal niet enthousiast. ‘Ja, boeien’, verzucht mijn dochter dan. Ze wil zich sowieso alleen inspannen voor iets wat ze leuk vindt of waar ze het nut van inziet. Dat klinkt best verwend. Of arrogant. Daar kan je je over opwinden. Maar een juf of meester kan ook kijken of ze die intrinsieke motivatie weer weet aan te wakkeren.

Lesgeven aan hoogbegaafde kinderen vergt veel creativiteit van de leerkracht. Onlangs pakte ik het bij mijn dochter eens compleet anders aan bij een oefening begrijpend lezen. Ze is daar niet bepaald een kei in. Voor de meest simpele teksten weet ze onvoldoendes te scoren. Dat is niet omdat ze het verhaal niet begrijpt. Nee, ze kan zichzelf er gewoon niet toe aanzetten om een tekst te lezen die haar niet interesseert. Ze scant de letters een beetje of begint direct bij de vragen. Als de vragen ‘stom’ zijn, vult ze maar wat in.

Nu las ik een keer de tekst voor. Zonder aanwijzingen of nadruk te leggen op woorden, gewoon voorlezen. Daarna las ik de vragen op en zij moest antwoord geven. Wat denk je? Bijna alles goed. Voor het eerst ooit. Ze kan het dus wel. Dat wist ik ook wel. Nu moet ik haar nog zien te overtuigen dat ze het ook gaat doen als er weer een cito-toets voor haar neus ligt. Want ja, die middelbare school hè?

Overstuur bij fouten

Maar los daarvan, wil ik wel dat ze leert om ook af en toe dingen te doen die haar niet direct pakken. Dat ze leert doorzetten. Dat ze leert accepteren dat soms iets niet lukt en dat er veel zaken zijn die ze nog niet weet. Mijn dochter kan enorm overstuur raken als iet mis gaat. Dan is het iedereens schuld behalve de hare. Het ligt aan de pen, aan de tikkende klok, of aan die stomme vraag. In haar hoofd zit het idee dat ze alles moet kunnen.

Ze weigert ook vaak toe te geven dat ze iets niet begrijpt. Bij huiswerk wil ze geen hulp. "Als jullie het gaan uitleggen, zet ik overal ‘nul’ neer als antwoord", dreigt ze dan. "En ik doe het huiswerk sowieso niet, want ik kan het al." Als ik dan toch wil dat ze het maakt, heeft dat grote gevolgen: geschreeuw, gehuil, slaande deuren. En dan een klas vol van deze kinderen, dat kan je wel een uitdaging noemen, ga er maar aan staan als leerkracht.

Beetje bij beetje leer ik hoe dat aan te pakken. Vooral niet vanuit autoriteit. Zeggen dat iets moet omdat het moet, werkt niet. Toon het belang. Heb begrip voor de frustraties. Ook daarom is speciaal onderwijs voor hoogbegaafden dus zo belangrijk. Daar kan met al die factoren rekening worden gehouden.

Ik hoop dat als ik later oud ben, kan zeggen dat het mij gelukt is –ook al ben ik slechts een aanjager- om in mijn woonplaats alle hoogbegaafde kinderen een school te geven die onderwijs op maat biedt. Met de nadruk op alle. Want ook de hoogbegaafde kinderen die (nog) niet zijn uitgevallen in het regulier onderwijs hebben recht op passend onderwijs.

Lees ook:

Een 'eliteschool' voor hoogbegaafde kinderen

Toen Ingrid Weel snakte naar fulltime speciaal onderwijs voor hoogbegaafde kinderen.

Een kneiterhoog IQ en toch blijven zitten

Vorige week schreef Ingrid Weel over haar dochter die nu op deze school zit : een kneiterhoog IQ en toch blijven zitten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden