Hij heeft het gedaan, maar waarom?

Butler van paus: Mijn motieven waren zuiver Waarnemers verwachten na veroordeling gratie

De butler heeft het gedaan. Daarover bestaat geen twijfel sinds Paolo Gabriele, persoonlijk medewerker van paus Benedictus XVI, heeft bekend dat hij vertrouwelijke documenten van de paus heeft gestolen en aan journalisten heeft doorgespeeld.

Gabriele (46) staat terecht voor de Vaticaanse rechtbank. Na een eerste zitting afgelopen zaterdag gaat het proces morgen verder. Dan wordt de secretaris van de paus, de Duitse priester Georg Gänswein, gehoord. Uit zijn bureau zou Gabriele documenten hebben gestolen.

De documenten vormden eerder dit jaar de basis voor het boek 'Zijne Heiligheid: De geheime documenten van Benedictus XVI' van de Italiaanse journalist Gianluigi Nuzzi. Hij beschrijft dat er spanningen waren binnen de kerkleiding. Tot de gelekte documenten behoren ook brieven van aartsbisschop Carlo Maria Vigano aan de paus.

Vigano was van 2009 tot 2011 verantwoordelijk voor het onderhoud van de tuinen en gebouwen van het Vaticaan. Hij klaagde in de brieven over de corruptie bij de aanbesteding van projecten. Toen hij daartegen actie ondernam, kwam er volgens hem een lastercampagne tegen hem op gang. Hoewel hij blijkens brieven met klem vroeg om in Rome te mogen blijven, werd hij in 2011 door kardinaal-staatssecretaris Bertone (zeg maar de minister-president van het Vaticaan) weggepromoveerd. Hij is nu nuntius (ambassadeur) in de Verenigde Staten.

Gabriele (46) was een van de weinigen die toegang hadden tot de privévertrekken van de paus. Hij werd in mei aangehouden. Hij gold als uiterst dienstbaar aan de paus. Juist zijn trouw aan de kerk heeft hem naar eigen zeggen tot zijn daad gebracht. Gabriele wilde naar eigen zeggen de kerk zuiveren van wat hij zag als 'het kwaad en de corruptie overal in de kerk'. Ook maakte hij zich zorgen dat er allerlei zaken voor Benedictus verzwegen werden. Gabriele hoopte een schok te veroorzaken die een heilzame werking zou hebben.

Behalve Gabriele staat ook computerdeskundige Claudio Sciarpelletti terecht. Hij wordt verdacht van medeplichtigheid: hij zou hebben geholpen bij het lekken van de vertrouwelijke documenten naar de media. De rechters besloten de zaak tegen hem afzonderlijk van die tegen Gabriele voort te zetten.

De rechters weigerden een verzoek van de advocaat van Gabriele om de resultaten van een onderzoek van drie kardinalen in het proces op te nemen. Dit onderzoek was in opdracht van de paus. Alleen de resultaten van het onderzoek van een aanklager van het Vaticaan en de Vaticaanse politie dienen als bewijsmateriaal. De rechtbank bestaat uit drie rechters, die geen rechtstreekse band met de kerk hebben.

Gabriele, vader van drie kinderen, kan tot vier jaar cel worden veroordeeld, maar waarnemers denken dat de paus hem na een veroordeling gratie schenkt. De paus had eerder gevraagd de butler niet te vervolgen, maar dat verzoek is afgewezen. De paus kan geen directe invloed uitoefenen op het proces.

Het feit dat Gabriele wordt vervolgd, is volgens sommige waarnemers een teken dat het Vaticaan in deze zaak zoveel mogelijk openheid wil betrachten. Toch mocht maar een handjevol journalisten bij de zitting aanwezig zijn. Zij mochten geen opnames maken. Mobiele telefoons moesten vooraf worden ingeleverd, net als pennen - die zouden wel eens een microfoontje of camera kunnen bevatten.

Mocht Gabriele worden veroordeeld, dan zal hij zijn straf uitzitten in een cel buiten Vaticaanstad. Op de pauselijke percelen bevindt zich geen gevangenis.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden