Klein verslag

Hier wordt de dood als een hip feest gevierd

Beeld Wim Boevin000

De dood van Praljak, een dood met theatrale kracht, hield me bezig. Ja, ze had de berichtgeving gevolgd, zei Azra, onze werkster uit Bosnië. Hoe kon dat gif in die rechtszaal komen? Cyaankali was het niet, zei ze. "Dan was hij meteen dood geweest."

Azra is moslima, maar je ziet of merkt er niks van. Praljak was een wrede, katholieke vervolger, die slachtingen aanrichtte onder Bosnische moslims.

En ja, hij had twintig jaar gekregen, maar die Nederlandse gevangenissen dat waren luxe verblijven, zei Azra. Maar dat gif zinde haar evenmin. "Hij heeft mensen laten opsluiten in een hal en toen die hal in brand laten steken." Ze sprak met zachte stem.

En de oude brug van Mostar, dat Ottomaanse werelderfgoed, heeft hij laten opblazen. Maar zij en haar man wilden de oorlog achter zich laten.

Slobodan Praljak, oud-theaterregisseur. Rijzig, groot. Norse blik. Hij had iets van een getrimde Kerstman. Of een achttiende-eeuwse Habsburgse aristocraat. Hij zou een monocle kunnen dragen.

Wat voor dood stierf hij? Beelden uit de rechtszaal lieten zien hoe hij na het vonnis een paar zinnen uitsprak en ontkende een oorlogsmisdadiger te zijn. De rechter maande hem te gaan zitten. Praljak zette iets aan zijn mond, het leek op een vingerhoed, en sloeg de inhoud achterover. Zijn hoofd maakte een achterwaartse beweging. Hij leek even uit balans.

Dat liet het 'NOS-journaal' later die avond overigens niet zien. Het beeld ging op zwart toen Praljak de vingerhoed hief. Uit respect? Discretie? Werd het beeld van de drinkende man als te schokkend beoordeeld?

Wel zagen we daarna de ontzetting op het gezicht van de rechter toen hem werd vertaald wat Praljak nog had gezegd: namelijk dat hij gif had gedronken. Hij schorste de zitting.

"Curtain", zei hij.

Ja. Toen viel het doek.

Wat voor een dood stierf hij?

Geen zachte.

Een getuige zei 's ochtends op Radio 1 dat Praljak de zaal uit werd gebracht en dat er op de gang ijselijk werd geschreeuwd, en dat er veel bloed was. Zo wist Praljak ook in zijn sterven nog afgrijzen te verspreiden.

De dood.

De laatste novemberdag.

Ik kocht een magazine dat sinds enkele weken in de winkels ligt en dat 'Later...' heet. Nummer 1.

Later... is een glossy over de dood. Niet over welke dood we kunnen kiezen (misschien komt dat in nummer 2), maar over hoe we de uitvaart kunnen regelen. Daarmee laten zich bijna 150 pagina's vullen. De aanbeveling luidt: hip, trendy & stijlvol.

Een modeblad.

Uit de inhoud:
Natuurbegraven: eeuwige rust
Trends in rouwkaarten
Toespraken met de juiste snaar
Is er een dresscode in de kist?
Tattoo met de laatste woorden
Culinair: Uitvaartcake nieuwe stijl.

Het blad was smaakvol gemaakt, bevatte nauwelijks advertenties, maar de trends werden wel van online adressen voorzien, zodat het geheel toch als een advertorial voor de uitvaartindustrie werkte.

De dood werd hier als een hip feest gevierd, hij stond zo ver af van dat gruwelijke sterven elders.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden