Hier pikken ze nog in je laarzen

In plaats van een stal met 40.000 kippen, heeft boer Brilman er nu nog 25.000. Een stap op weg naar diervriendelijker vlees.

Erald Brilman (43) staat in de stal tussen zijn kippen. „Ze komen naar je toe en pikken in je laars”, zegt hij lachend. Als hij voorzichtig gaat lopen fladderen de beesten aan de kant. Sinds mei vorig jaar heeft Brilman een nieuwe stal voor 25.000 vleeskuikens. Samen met zijn vader is hij eigenaar van een kippen- en melkveebedrijf in het Overijsselse Heino. In de stal van 85 bij 20 meter hebben de dieren daglicht, meer ruimte, krijgen zij stro en is er een overdekte uitloop van 85 bij 5 meter. Bovendien zijn de kippen van een langzaam groeiend ras, ze worden na acht weken geslacht in plaats van na vijf weken. Doordat Brilman is overgestapt op een nieuwe manier van huisvesten krijgt hij een hogere prijs van slachterij Plukon: in het sterrensysteem van de Dierenbescherming heet deze pluimveehouderij ’scharrel’ en heeft één ster (biologisch vlees heeft drie sterren). Die ster staat op de verpakking in de winkel.

In de stal legt Brilman het verschil uit tussen een snelgroeiend ras en zijn soort kippen. „Deze dieren zijn speels, ze zijn ranker, minder rondborstig, staan hoger op de poten en het vlees is iets harder omdat de kippen drie weken ouder zijn. Bij de snelle groeiers staat alles in het teken van efficiëntie: vlees aan de borst is belangrijk, daar zit de filet. Poten leveren minder geld op dus die moeten klein zijn. Die kippen zijn minder beweeglijk, komen niet naar je toe. Dat is ook goed voor de vleesproductie, als de kippen minder bewegen groeien ze beter.”

Plukon heeft nu met ongeveer 45 boeren contracten voor het leveren van scharrelvlees. Net als Brilman denkt de slachterij dat de vraag naar diervriendelijk vlees stijgt. Van de 4,5 miljoen kippen die wekelijks bij het bedrijf worden geslacht zijn er nu ongeveer 100.000 scharrel of biologisch. Marketing-manager Gerda Zijlstra: „Wij vinden dit een hele grote stap. Wij kijken naar wat de markt vraagt. Je ziet dat consumenten zich meer bewust worden van wat zij eten en daarom stimuleren wij boeren om over te stappen naar scharrelkippen.”

De extra kosten per kip die boeren maken voor scharrelvlees bedragen ongeveer 35 procent, zegt Zijlstra. Maar de opbrengst is ook hoger: „Het inkomen blijkt ongeveer gelijk aan dat van een gangbare boer.” Brilman ontvangt per kip ongeveer 2,90 euro en een gangbare boer 1,70 euro. Maar die laatste houdt vaak twee keer zoveel kippen op een vierkante meter.

Voor Brilman was de groeiende vraag een belangrijke reden om de huisvesting van de kippen te veranderen. Maar hij was ook het tempo in de sector beu. „Door genetische selectie zijn de kippen in vijf weken volgroeid. Het was hier een komen en gaan van kuikens. Puur een economische activiteit. Het moest sneller en sneller en daar waren wij helemaal klaar mee.”

Erald Brilman merkt dat de scharrelkippen gezonder zijn. „Langzame groeiers zijn sterker”, zegt hij. De eerste groep, vorig jaar mei, werd ziek en kreeg antibiotica. Sindsdien is het gebruik van dit geneesmiddel niet meer nodig geweest. Brilman: „Als een groep ziek is, merk je dat aan het eten en drinken. Dat wordt minder. Als je kippen hebt die na vijf weken geslacht moeten worden mag dat niet, kun je geen dag groei missen. Ik heb drie weken extra en wacht even af of ze echt ziek zijn voordat ik antibiotica gebruik.”

Eén keer in de acht weken komen er zes vrachtwagens bij Brilman het erf oprijden om de stal leeg te halen. Vervolgens maakt Brilman de stal schoon, gooit er enige tientallen rollen stro in en dan komt er een nieuwe groep van 25.000 kuikentjes.

Twee keer per dag loopt de boer een paar keer heen en weer in de stal om de vleeskuikens te controleren. Dagelijks strooit hij wat tarwe uit een emmer om het scharrelgedrag te stimuleren, de rest van het voeren gebeurt machinaal. De nieuwe stal is de investering van zes ton zeker waard, denkt Brilman. „We moesten toch investeren in een nieuwe stal. Dan kun je het beter in één keer goed doen. Deze manier van huisvesten kost 150.000 euro meer dan een reguliere stal, en heeft bijvoorbeeld een uitloop en daglicht. Die andere manier van werken was niet slecht, maar dit is beter.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden