Reportage

Hier komen al uw belastingaangiftes op één hele grote stapel

De printstraat op de afdeling ICT van de Belastingdienst

Het is weer tijd voor het invullen van de ­belastingaangifte. Een kijkje in Apeldoorn, waar ze allemaal binnenkomen. ‘Bij koud weer is er meer animo voor de aangifte.’

“Een record”, klinkt het om iets over twaalf uur ’s middags in de controlekamer van het datacentrum van de Belastingdienst in Apeldoorn. Op een van de grote beeldschermen die in die kamer hangen – vol cijfers en tabellen – verschijnt een getal dat net boven de 200.000 ligt. Er klinkt instemmend gemompel in de ruimte die gevuld is met vier bureaublokken (elf tafels).

Twaalf uur eerder is de 1ste maart begonnen, de dag waarop burgers kunnen beginnen met het insturen van hun inkomstenbelastingformulier. In een hoekje van een van die schermen is te zien hoeveel aangiften er zijn binnengekomen. Rond elf uur stond de teller op 155.000, om 12.05 uur staat ie op 201.234. Vijf minuten later zijn dat er ruim 2700 meer. Vorig jaar kwamen er op de hele eerste maart 400.000 aangiften binnen. Gezien de hoge score rond het middaguur (‘een record’) zullen dat er dit jaar wel meer worden.

“Het is altijd druk op de eerste dag van de aangifte”, zegt Eline Spros, directeur particulieren van de Belastingdienst tijdens een voor de pers georganiseerde rondleiding in het Centrum voor Infrastructuur en Exploitatie van de Belastingdienst. Het weer – grijzig, regenachtig – werkt mee. Als het warm is, pleegt de animo om de fiscus te informeren minder groot te zijn dan als het koud is, weet Spros. Ook zijn er mensen die nog snel voor het begin van Carnaval (morgen) hun belastingformulier invullen.

Beeld Bram Petraeus

De Luizenmoeder

Zo zijn er meer wetmatigheden. De meeste formulieren komen binnen in de avond, na de warme maaltijd of na het Journaal van 20.00 uur. Tijdens spannende voetbalwedstrijden op tv worden er relatief weinig formulieren ingevuld. Zondagavond, als de populaire serie ‘De Luizenmoeder’ op tv is, zal de teller op het beeldscherm in de controlekamer ook geen overuren maken.

Ruim acht miljoen aangifte’s komen er, als het goed is, de komende twee maanden binnen. De eerste controle op al die formulieren geschiedt automatisch. Formulieren die fouten bevatten, verdacht zijn of gebreken bevatten, worden er door de computer uitgepikt. De verwerking van die formulieren geschiedt elders en het zijn mensen die dat doen. Het percentage formulieren dat fouten of onregelmatigheden bevat, wil Spros niet kwijt.

Wel zijn er, zegt ze, minder fouten dan vroeger. Dat komt vooral doordat banken, hypotheekverstrekkers en pensioenfondsen informatie over hun klanten doorgeven aan de Belastingdienst. Die vult die gegevens, zoals banksaldi, hypotheekschulden, de waarde van aandelen, binnen- en buitenlandse dividendinkomsten en inkomsten uit pensioenen, zelf al in. De belastingplichtige moet alleen checken of die gegevens kloppen, dat is niet altijd het geval.

Digitaal versus papier

Zo’n 202 miljoen gegevens heeft de Belastingdienst al van tevoren ingevuld, een gemiddelde van zo’n 25 gegevens per persoon. Dit jaar beschikt de Belastingdienst voor het eerst over gegevens over tegoeden van belastingplichtigen bij buitenlandse banken in 52 landen. Ook financiële gegevens van hun kinderen kunnen belastingplichtigen terugvinden op hun digitale belastingformulier. Opvallend trouwens: 99 procent van de aangiftes komt digitaal binnen, nog maar 1 procent vult ze op papier in, zegt Spros.

Het Data Center op de afdeling ICT van de Belastingdienst.Beeld Bram Petraeus

Het Centrum voor Infrastructuur en Exploitatie biedt verder ruimte aan de ‘postkamer’ van de Belastingdienst die dit jaar in totaal zo’n 130 miljoen poststukken zal versturen – via PostNL en Sandd. Er staan drie printers die per minuut ruim 100 meter papier kunnen verwerken. Dan is er het datacentrum zelf. En er is het Security Operations Center, 18 mensen sterk, dat ontwrichtende aanvallen op het computersysteem pareert en optreedt tegen spam, phishing en kwaadaardige software.

Vorig jaar was er een moment dat het systeem overbelast was en gebruikers de boodschap ‘Sorry, u kunt nu niet inloggen op mijn Belastingdienst’ op hun scherm zagen. Dat gebeurde rond 00.10 uur ook even. Het euvel was snel verholpen, zegt Spros. De eerste aangifte was toen al binnen. Die kwam 55 seconden na middernacht.

Lees ook:

Het is technisch onmogelijk persoonsgegevens goed te beveiligen.

De beveiliging van persoonsgegevens bij de Belastingdienst is nog altijd­­ niet op orde.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden