’Hier de metro bouwen is een wonder’

De aanleg van een nieuwe metrolijn in het centrum van Rome is buitengewoon ingewikkeld en duur. Want bijna overal waar moet worden gegraven, vinden archeologen antieke resten.

Het is een en al bedrijvigheid rondom de archeologische opgraving in de wijk San Giovanni. Twee graafmachines voeren aarde af, terwijl een groepje archeologen een diepe waterput bestudeert. „Ik vermoed dat deze put van vóór de derde eeuw is”, zegt een van hen.

De archeologen staan op een stuk blootgelegde Via Labicana uit de derde eeuw. De enorme keien waarmee de weg was bedekt, hebben ze in kaart gebracht, verwijderd, genummerd en opgeslagen. Wanneer het ventilatiegat van de nieuwe metrolijn van Rome klaar is, zullen ze de keien één voor één op hun plek terugleggen.

Voor de bouw van de nieuwe metrolijn heeft de archeologische dienst bijna veertig plekken zoals deze in San Giovanni onderzocht. Want de metro gaat dwars door het Romeinse stadscentrum. Daar zit de bodem barstensvol met resten van openbare gebouwen, winkels, huizen, grafmonumenten, tempels en badhuizen die honderden tot duizenden jaren oud zijn.

„Rome is al drie millennia bewoond en daarom vinden we tot zo’n tien meter diepte resten uit het republikeinse Rome, het keizerlijke Rome, de middeleeuwen enzovoort”, zegt ingenieur Giovanni Simonacci, die de leiding over de bouw heeft. „Er is geen stad ter wereld die al zo lang bewoond is en waar door de eeuwen heen zoveel interessants is gebouwd. Nee, ook Athene niet. Een metro bouwen is overal moeilijk, maar hier is het een wonder!”

Gemeentebestuurders en archeologen hebben decennialang getwijfeld of ze dat wonder wel konden bewerkstelligen. De knoop is uiteindelijk doorgehakt omdat de drie miljoen inwoners van de Italiaanse hoofdstad het sinds 1980 moeten doen met twee kleine metrolijnen: lijn A en lijn B. Die gaan allebei niet door het hart van de stad. Het centrum zit dan ook constant verstopt met luidruchtige auto’s, bussen en scooters. De nieuwe metrolijn – die van achter Vaticaanstad via Corso Vittorio Emanuele, Piazza Venezia, het Colosseum en San Giovanni verder naar het oosten gaat lopen –moet verlichting brengen. De C-lijn wordt 25 kilometer lang en krijgt 30 stations.

Het graven van de tunnels is het probleem niet, want dat gebeurt op zo’n dertig meter diepte. Ingenieur Simonacci en zijn collega’s breken hun hoofd met name over de vele ventilatiegaten en de uitgangen van de metrostations. Om die aan te leggen, moet er door de tien meter geschiedenis heen worden gegraven.

Simonacci: „We zijn in 1998, samen met de archeologische dienst, begonnen met het analyseren van alles wat er op de gewenste route in de grond zit. Met de meest geavanceerde methodes hebben we – nog zonder te graven – bekeken wat er waar te vinden is en waar we eventueel op kunnen stuiten, om verrassingen zo veel mogelijk te voorkomen. Pas in 2006 is het echte graafwerk van zowel de archeologen als de metrobouwers begonnen.”

Die twee groepen zitten elkaar wonder boven wonder nauwelijks in de haren. Zowel Simonacci als gemeentearcheologe Marina Mattei beweren dat er prima wordt samengewerkt om de beste route uit te stippelen en opvallende vondsten ofwel een geschikte plek in de metro zelf te geven, ofwel te verplaatsen naar een toekomstig museum, ofwel te laten waar ze zijn. Zo is er ook besloten om een gepland station bij Largo Argentina niet te bouwen omdat de hoeveelheid antieke schatten in de grond daar simpelweg overweldigend is.

Door alle complicaties zijn de kosten van metrolijn C geraamd op drie miljard euro. „Een kilometer metro kost in het centrum van Rome ongeveer 190 miljoen euro”, zegt Simonacci. „Daarmee is de C-lijn de duurste metrolijn van de wereld.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden