Hier de Europa

De Nederlandse bark Europa neemt deel aan de Tallship 2000 race van New York naar Boston. Peter Sierksma is aan boord en doet - met tussenpozen - verslag. Deel 2: Petunia's voor de Pequods.

In januari 1903 werd het schip van Pronkers grootvader op deze plek geladen met ruim 1200 ton - dat wil zeggen meer dan 7200 vaten - nafta. Pronker jr. beschrijft onder meer hoe de Amicitia om onder de Brooklyn Bridge door te kunnen de bramra's moest afnemen en de bramstengen moest laten schieten, zodat de de masten tijdelijk konden worden ingekort.

Voor de Amicitia zou de reis naar Fort Blaye, in de monding van de Gironde boven Bordeaux, de laatste worden. Op 19 maart toen de nafta bijna gelost was, vloog de bark in de hens, Pronkers grootvader wanhopig achterlatend.

We zakken de East River af, passeren de Bronx en even later de drijvende gevangenis Prisoner's Island. ,,Een fantastisch eiland'', zegt Kathy, een New Yorkse die net aan boord gekomen is. ,,Maar niet zo mooi en veilig als Alcatraz.''

Eenmaal in de Long Island Sound gekomen worden de zeilen gezet en varen we richting Connecticut. De wind is zwak en draait naar het noordoosten. De zeilen worden gebrast (naar de wind gezet). Na het avondeten neemt de wind pas wat toe, zodat we hopelijk morgenochtend Mystic bereiken.

7 juli

Vroeg op. Ik word om 4 uur gewekt, per ongeluk, omdat de wacht dacht dat ik Erik was. Erik is een van de geroutineerde bemanningsleden die van 4 tot 8 op de brug worden verwacht. Nu ga ik ook maar aan dek. En word beloond. Langzaam komen we in de monding van Mystic River te liggen. Bij Fisherman's Island gaan we voor anker. De kust is groen en lieflijk. Na het ontbijt worden een paar passagiers opgepikt door een vissersbootje van een zekere Jim, die een huisje aan de kust bij Noank bezit. Hij brengt ons naar Mystic Seaport, het grootste openluchtmuseum van de Amerikaanse scheepvaart.

In het museummaakt vooral een oude walvisvaarder, de Charles W. Morgan, indruk. De Morgan werd in 1840 gebouwd in New Bedford en is de laatste originele walvisvaarder uit de bloeiperiode van de grote zeilvaart. Hoe indrukwekkend het schip ook is, hij is met zijn ruim 45 meter lengte en 29 meter hoge mast flink kleiner dan de Europa. Tegelijkertijd besef je hoe bijzonder het is geweest dat schepen als de Morgan vaak meer dan drie jaar van huis waren en maanden rondzwierven op de Stille Oceaan teneinde hun quotum van ongeveer 60 walvissen, ofwel 5000 liter levertraan, te halen. Wie de Morgan ziet, moet wel aan de Pequod uit Melville's roman Moby Dick denken. Die associatie wordt nog versterkt door een demonstratie met de sloepen, waarin vier mannen laten zien hoe men al roeiend probeerde de opgejaagde walvis te treffen met harpoenen.

De naam van het schip uit Melville's roman heeft overigens direct met Mystic te maken; rond 1630 waren de Pequods namelijk de machtigste Indianenstam uit Connecticut. Zij dreven handel met de Nederlanders en Engelsen in de buurt en leken in vrede te kunnen samenleven. Maar na enkele misverstanden en wat wrijving rond de dood van een vage Engelse bonthandelaar, schroefden de Engelse kolonisten de Indianen de duimschroeven aan. Toen de Pequods niet direct aan de voorwaarden van de blanken voldeden, besloten dezen de Indianen een lesje te geven. Het Indianenkamp in Mystic, Mystic Fort geheten, werd in brand gestoken. Meer dan 500 Pequods kwamen in de vlammen om. Dat wil zeggen: vrijwel alle vrouwen, kinderen en oude mannen. Pas in oktober 1983 erkende de Amerikaanse regering bij monde van president Reagan openlijk schuld. Sindsdien worden de laatste erfgenamen van de stam financieel gesteund door de overheid. Een gedenkteken is in het dorpje niet te vinden. In de buurt van de bibliotheek ligt Pequod Avenue. Daar is, volgens een medewerker, een boom geplant met wat petunia's op de plek waar ooit het Indianenkamp stond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden