Hield Assad voorraad gifgas achter?

verboden wapens | Beelden wijzen op een grote aanval met gifgas in Syrië, die vele tientallen levens eiste. De internationale gemeenschap reageert met afschuw, vandaag komt de Veiligheidsraad van de VN bijeen.

Jaren nadat de internationale gemeenschap dacht het arsenaal van Assad ontmanteld te hebben, waren er gisteren weer aanwijzingen voor een grote chemische aanval in Syrië.


Wat weten we over deze aanval?


De gruwelijke symptomen bij slachtoffers van het bombardement op de stad Khan Sheikhoun in Noord-Syrië passen bij een chemische aanval: lijken met schuim rond de mond en gestikte kinderen met vernauwde pupillen. Die taferelen waren te zien op beeldmateriaal dat oppositieactivisten gisteren vanuit de stad verspreidden. De door rebellen bezette stad zou door straaljagers getroffen zijn. Een arts die slachtoffers behandelde meldde via Twitter dat het zenuwgas sarin was ingezet. Om de ramp compleet te maken werd een ziekenhuis waar slachtoffers terechtkwamen later getroffen door een bom. Volgens het Syrisch Observatorium voor Mensenrechten vielen zeker 58 doden. Tientallen raakten gewond.


Wie heeft dit gedaan?


Dat is onduidelijk, maar het regeringsleger van Assad heeft de schijn tegen. De aanval is volgens ooggetuigen vanuit de lucht uitgevoerd. Rebellengroepen in Syrië en terreurbeweging Islamitische Staat beschikken niet over gevechtsvliegtuigen. IS is niet actief rond de stad.


Het Syrische leger heeft wel gevechtsvliegtuigen. Syrische straaljagers hebben al vaker burgerdoelen aangevallen in rebellengebied, stelt onder meer Amnesty International. Daarnaast heeft het regeringsleger een motief: Khan Sheikhoun ligt 15 kilometer ten noorden van het front. Het leger wil oprukken richting de stad. Assad's leger ontkent achter deze aanval te zitten.


Een andere mogelijkheid is dat de Russische luchtmacht deze aanval uitvoerde. Ook zij bombarderen rebellengroepen ter ondersteuning van Assad. Moskou zegt niets met deze aanval te maken te hebben. Ook Westerse machten bombarderen doelen in Syrië. Hun bommen zijn vooral gericht op terreurbeweging IS.


Syrië had zijn chemische wapenarsenaal toch opgegeven?


Daar ging de wereld lange tijd van uit, nadat de Nederlandse diplomate Sigrid Kaag in 2014 een missie leidde om de chemische wapenvoorraden van het land te ontmantelen. Een jaar eerder kwamen honderden burgers om bij een chemische aanval door het Syrische leger. Daarop dreigde de toenmalige Amerikaanse president Obama president Assad militair uit het zadel te werpen. Amerika kwam daarvan terug nadat Assad akkoord ging met een missie van de VN en de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) om de voorraad chemische wapens te vernietigen. Tonnen chemicaliën werden op een speciaal uitgerust schip onschadelijk gemaakt. De inspecteurs waren echter afhankelijk van de medewerking van Assads regime, dat moest aangeven waar het arsenaal zich bevond. Hoewel grote hoeveelheden chemicaliën zijn vernietigd, blijft bijvoorbeeld de Israëlische inlichtingendienst overtuigd dat Assad een deel van zijn voorraad verborgen hield.


Welke partijen in Syrië hebben chemische wapens?


Mogelijk heeft het leger van Assad dus een deel van zijn arsenaal achter gehouden. En nu jihadisten legerbases onder de voet hebben gelopen, zijn vrachtwagens vol chloorgas, sarin en mosterdgas in handen gevallen van gewelddadige jihadisten van het aan Al Qaida gelieerde Nusra-front. Dat tekenden de Nederlandse journalist Harald Doornbos en zijn collega Jenan Moussa op uit de mond van een anonieme rebellencommandant, die de opbrengst gedetailleerd beschreef. Ook terreurbeweging IS zou werken aan een chemisch wapenprogramma. Vorig jaar pakten de Amerikanen een chemisch expert van IS op in Irak. Later bombardeerden de Amerikanen plekken waar IS aan chemische wapens zou werken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden