Weblog

Hi Ha Hitler

The Producers van Mel Brooks: een persiflage op Hitler en het Nazidom (Trouw) Beeld
The Producers van Mel Brooks: een persiflage op Hitler en het Nazidom (Trouw)

Lachen om Hitler, mag dat? In Amerika wel, maar in Duitsland en Oostenrijk leidt dat altijd weer tot discussie. Behalve in Berlijn. Daar kreeg een Hitler-persiflage een staande ovatie.

Antoine Verbij

Eerst was het een succesvolle film. Toen een klaterende Broadway-musical. En nu reist de gezongen en gedanste komedie van Mel Brooks over de hele wereld. 'The Producers' deed afgelopen zomer Wenen aan en bereikte dit weekend Berlijn.

Het verhaal van 'The Producers' is hilarisch. Een producent op zijn retour en een avontuurlijke accountant hebben iets slims bedacht. Ze werven een heleboel geld en brengen dan de slechtst denkbare musical op de panken. De productie zal het geen avond lang volhouden, denken ze. Ondertussen verdwijnen zij met de rest van het geld naar Rio de Janeiro.

Het slechtste idee dat ze kunnen bedenken is een musical over Hitler. 'Lente voor Hitler' heet het misbaksel. Ze engageren de slechtste regisseur, de slechtste acteurs, de slechtste dansers en de slechtste musici. En wat gebeurt er? De musical wordt een hit. 'Superieure satire' oordelen de critici.

Leuk? Van Amerika tot Engeland en van Finland tot Australië werd er hartelijk om 'The Producers' gelachen. Maar hoe zou men in de landen reageren waar Hitler ooit echt een grote ster was? In Wenen werd de musical geen succes. Daarom werd de productie vroegtijdig naar Berlijn gehaald.

Hoofdrolspeler Cornelius Obonya, zelf Oostenrijker, heeft een verklaring. 'Lachen om Hitler, dat doe je niet, vinden de Oostenrijkers. De oorlog is bij ons nog steeds niet verwerkt. De meeste mensen noemen het einde van de oorlog nog steeds de 'ineenstorting'. Niks bevrijding!'

En er is nog een reden. Obonya: 'De Weense smaak is heel conservatief. Ze houden van musicals over keizerin Elisabeth. Traag en zoetsappig. Mel Brooks is gewoon te snel en te ingewikkeld voor ze.'

Inderdaad, in 'The Producers' volgen de grappen elkaar in hoog tempo op. Niet allemaal even subtiel, maar nooit saai. Hoogtepunt is 'de musical in de musical'. Toen Hitler in 'Lente voor Hitler' bovenaan de sterrentrap verscheen en een slap handje hief, barstte het Berlijnse publiek in geschater en applaus uit. Het juichte toen SS-soldatenpoppen met geheven armen in hakenkruisformatie dansten.

Het Admiralspalast, waar 'The Producers' wordt opgevoerd, is niet zuinig met ironische reclame. Gevel en binnenplaats hangen vol met nazivlaggen. Maar omdat het hakenkruis in publieke ruimten verboden is (op de bühne mag het), prijkt er een krakeling in het hart van de vlaggen.

De Berlijners vinden het allemaal prachtig. Die hebben al ten tijde van het Derde Rijk veel grappen over Hitler gemaakt. Of de andere Duitsers het weten te waarderen, is de vraag. De opmerkelijk talrijke Nederlanders in de zaal reageerden gereserveerd. Voor hen had het nog wel wat gepeperder gekund.

The Producers van Mel Brooks: een persiflage op Hitler en het Nazidom (Trouw) Beeld
The Producers van Mel Brooks: een persiflage op Hitler en het Nazidom (Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden