’Hey Katze’, roept Andreas weer

Studentenleider Rudi Dutschke (Sebastian Blomberg) spreekt het publiek toe tijdens een Vietnam-demonstratie. (Trouw) Beeld
Studentenleider Rudi Dutschke (Sebastian Blomberg) spreekt het publiek toe tijdens een Vietnam-demonstratie. (Trouw)

De Duitse terroristenfilm ’Der Baader Meinhof Komplex’ opent niet met een supermarkt die wordt opgeblazen, en ook niet met een hongerstaking in de gevangenis. Dat komt later pas.

Nee, de Duitse regisseur Uli Edel die lang geleden met de junkiefilm ’Christiane F. – Wir Kinder vom Bahnhof Zoo’ (1981) zijn ’one hit wonder’ scoorde, opent met een scène op een naaktstrand.

Het draait niet alleen om de onschuld, en de connectie met Adam en Eva in het paradijs en de gedachte aan de rampspoed die komen gaat. Het gaat ook om de ’freie Körperkultur’, populair in Duitsland, en de zin voor het experiment die het naakt zwemmen uitstraalt. De Duitse journaliste Ulrike Meinhof, die in de jaren zeventig zal uitgroeien tot een van de kopstukken van de Rote Armee Fraktion, treffen we op het naaktstrand. Het is 1967. Uitkleden en onthullen zal ook de drijfveer zijn van haar activiteiten als terroriste. Haar rol komt het best uit de verf, omdat ze blijft wikken en wegen.

’Der Baader Meinhof Komplex’ is een film die in vogelvlucht, en netjes volgens de kalender, een heftige episode uit de recente Duitse geschiedenis in kaart brengt, zonder daar al te veel denkbeelden aan te verbinden. Aansprekende Duitse acteurs uit eerdere Duitse successen (denk aan ’Lola rennt’, ’Der Untergang’ en ’Das Leben der Anderen’) spelen de voornaamste rollen. Op de een of andere manier kunnen ze niet doen vergeten dat ze kostuums en pruiken dragen. Moritz Bleibtreu speelt terroristenleider Andreas Baader met een extra jofel, nepperig taalgebruik. ’Hey, Katze!’, klinkt het steeds weer.

Het radicaliseringsproces wordt wel op inzichtelijke wijze in beeld gebracht. Het begint met idealisme om wantoestanden aan te kaarten. We zien jonge mensen die, aangeduid als de links-radicalen, in opstand komen tegen het Amerikaanse imperialisme en de Duitse politiestaat die het oude nazi’s mogelijk maakte om hoge functies te bekleden. Het portret van Che Guevara hangt bij Baader en zijn liefje Gudrun Ensslin (’Hey, Katze!’) in een gouden lijst aan de muur. Maar dan zien we het ook grimmiger en gewelddadiger worden – totdat niets anders meer rest dan het eigen gelijk.

De filmmakers laten het geweld overigens wel beginnen bij de aanslag op studentenleider Rudi Dutschke in 1968, die de kogel krijgt met de toevoeging ’communistisches Schwein’. Het is een scène die qua constellatie – op straat, op de fiets, op klaarlichte dag – doet denken aan de moord op Theo van Gogh.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden