Hetero zijn is niet meer de norm in tv-drama

Niet eerder was transseksualiteit het thema in een dramaserie op de Nederlandse tv. En niet eerder zagen we een gezin dat schotten tussen seksuele leefstijlen zo rigoreus afbrak als in de Amerikaanse reeks 'Transparent', hier uitgezonden door de VPRO. Niet alleen vader Mort Pfefferman (Jeffrey Tambor) experimenteert met zijn seksualiteit - hij wil voortaan als vrouw door het leven - ook zijn kinderen Sarah, Ali en Josh zijn er druk mee.

Josh heeft meerdere vriendinnen. Zijn laatste verovering was de vrouwelijke rabbijn. Ja, we hebben het hier over een links-intellectueel joods gezin uit Californië. Van de liberaal-joodse gemeente, mogen we aannemen.

Sarah verlaat haar man en begint een relatie met een vrouw. Ali noemt zich politiek gezien lesbisch, maar seksueel valt ze op super-macho's. Hoewel... Pas legde ze het aan met een transseksueel, die van boven man was (baard, houthakkershemd) maar qua geslacht vrouw. Verwarrend? Zeker. Ongemakkelijk? Ook. Maar dat is juist de kracht van dit drama. Het confronteert en provoceert, en legt onverbloemd een seksueel taboe bloot: androgynie. Zoiets is niet eerder op tv geweest, en daardoor blijf je kijken.

Je valt van de ene verbazende plotwending in de andere. Er lijkt in deze tragikomedie van Jill Soloway (o.a. 'Six feet under') geen scheiding te bestaan tussen hetero's, homo's en transseksuelen. Alle geaardheden lopen vrolijk door elkaar heen en vloeien moeiteloos in elkaar over. Vrijdag al weer het laatste deel.

Toeval of niet, maar nu ik erop let, zie ik ook in Nederlandse dramaseries een opmars van dat androgyne menstype, zij het minder uitbundig dan in 'Transparent'. In 'Bagels & Bubbels' (Net 5) zoent een travestiet met Danny (al weet hij op dat moment niet dat het een travo is). Later probeert Danny een vrouw te versieren in een lesbo-disco. Daar loopt ook Vanessa rond (Halina Reijn) , die niet lesbisch is (althans, tot nu toe).

In 'Gouden bergen' (SBS 6) eveneens die seksuele grensverkenningen: twee heterovrouwen voeren een lesbische act op voor de webcam. Een nogal knullige vertoning, maar wel een primeurtje in Nederlands drama. Verder speelt In diezelfde reeks een wel echt lesbisch paar, van wie de één het aanlegt met wijnhandelaar Jaap en zwanger raakt.

Zeker is dat heteroseksualiteit niet meer de vanzelfsprekende norm is in Hollands drama. Sinds zeer recent, dat wel. Het is in januari vorig jaar pas goed begonnen toen Menno en Lukas in het huwelijk traden in 'GTST'. Nu zijn er minstens drie nieuwe Nederlandse dramaseries met homoseksuele karakters in de hoofdrol. In 'Bagels & Bubbels' is Danny's zusje Steffie zojuist uit de kast gekomen als lesbo, terwijl Lex de homoseksuele manager is van topmodel Noa. In 'Gouden Bergen' hebben we dus Noortje en Eline, en in 'Familie Kruys' (RTL 4) het homostel Kirk en Morten. En dat allemaal bij de commerciële omroep. Met twee keer dezelfde scenarioschrijver. Haye van der Heyden tekent voor zowel 'Gouden bergen' als 'Familie Kruys'.

Bij de publieke omroep kan ik zo gauw geen homo- laat staan trans-emanciperend Nederlands drama bedenken. Maar goed, daar hebben we de Max-reeks 'Goedenavond dames en heren' uit de jaren vijftig. Toen iedereen nog gewoon hetero was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden