Recensie

Het zijspanracen is op een zijspoor gekomen

Egbert Streuer en Bernard Schneiders in actie tijdens de TT van Assen in 1984 de zijspanklasse. Beeld ANP

Zondag is voor de 87ste keer de TT van Assen, zonder de roemruchte zijspanklasse, die jarenlang werd gedomineerd door de Nederlander Egbert Streuer. In zijn beginperiode was de hulp van voetbalvoorzitter Riemer van der Velde voor hem onontbeerlijk.

Egbert Streuer rolt begin jaren zeventig min of meer per toeval in het zijspanracen. Als jong Drents jochie stapt hij wel weliswaar op de fiets om naar de TT te kijken, maar sterke ambities zelf te racen heeft hij nog niet. Hij klooit als mts'er aan brommers, leert via een boekje (een stapel stencils met twee nietjes erdoor) hoe je motoren kunt opvoeren en hij scheurt op die brommers over de landweggetjes in Drenthe.

Omdat autoracen te duur is, gaat hij op een dag in op de uitnodiging van lokale zijspanracer Jaap Geerts. 'Kom met Johan van de Kaap op een zaterdagmiddag op het TT-circuit een zijspanmotor proberen', zegt Geerts. Geerts is Nederlands kampioen zijspan en rijdt in die tijd een paar seizoenen de internationale Grand Prix.

Ongeregeld

Streuer heeft Geerts in Assen leren kennen in wat onder racefans bekend staat als Café Ongeregeld. Het is Geerts' café (Geerts: 'Het was een topcafé! Het was zo fantastisch'). Het is het café waar Streuer vaak met vrienden bier komt drinken. Ze zijn jongens met lang haar en afgedragen spijkerbroeken. Jonge mannen die niks op hebben met hippigheid. Ze roken shag, zijn vrijgezel en sleutelen het liefst aan motoren.

"Als je in Assen over motorsport wilde praten", zegt Riemer van der Velde (76) veertig jaar later thuis aan de eettafel in het Friese dorpje Langweer, "dan ging je naar Café Ongeregeld van Jaap Geerts."

Van der Velde - zondagavond een van hoofdpersonages in de aflevering van Andere Tijden Sport over het zijspan-duo Streuer/Schnieders - is sportliefhebber. Hij was meer dan twintig jaar voorzitter van voetbalclub Heerenveen. Van der Velde speelde een jaar profvoetbal bij Be Quick en reed in de jaren daarna met liefde op de crossmotor. "Het was zo onverantwoord als maar enigszins mogelijk was", zegt hij daarover.

Na zijn actieve periode is Van der Velde speaker bij wegraces, zoals die van Hengelo. Hij en zijn vrouw Annie worden graag geziene gasten in Café Ongeregeld. Van der Velde drinkt er aan de Groningerstraat 94 graag zijn bessenjenever.

Streuer en zijn vriend Johan van de Kaap verkopen na de enthousiasmerende test met Geerts' zijspan de Datsun 260Z van Van de Kaap. Met dat geld schaffen ze de oude BMW van Geerts aan. Volgens Streuer is het een 'antiek ding met grote spaakwielen'. Van de Kaap, die in 1980 vrijwillig zijn plaats afstaat en wordt opgevolgd door Bernard Schnieders, laat het sturen over aan de betere coureur Streuer.

Op de in aanbouw zijnde rijksweg A28 test Streuer in de winter illegaal de snelheid van hun racemachine. Later krijgen de racers ook weleens hulp van lokale boeren, die met hun trekkers de ruilverkavelingswegen in de buurt van Loon op een zaterdagochtend even afzetten zodat Streuer met de zijspan over de kleine weggetjes kan blazen.

(tekst loopt door onder de afbeelding)

Egbert Streuer werd in 1984, 1985 en 1986 samen met bakkenist Bernard Schnieders Beeld ANP

Sponsor

Twee jaar na de eerste racemeters van Streuer hoort Geerts dat zijn Duitse collega Gustav Pape een span te koop heeft staan: een König. Als Streuer en Van de Kaap de BMW van de hand doen hebben ze slechts geld genoeg om het chassis te kopen.

De oplossing komt van Geerts. Hij belt met Van der Velde, groothandelaar voor de horeca in Noord-Nederland. Eerst vraagt Van der Velde wat voor kerel die Streuer eigenlijk is en zegt dan: "Rijd maar met hem naar mijn vader. Die heeft nog wel een paar centen." Niet lang daarna krijgt Streuer zesduizend gulden cash in de hand uit het familiebedrijf. Als tegenprestatie komt Van der Velde's klant op de zijkant van de motor te staan: Carago ijs (Mexicaantje oranje hoed, Carago ijs, altijd goed).

Streuer komt later bij Van der Velde in dienst, rijdt de vrachtwagen wel eens rond en hij onderhoudt de 35 trucks tellende bedrijfsvloot. Van der Velde becijfert dat hij ongeveer 50.000 gulden per jaar stak in Streuers loopbaan. Net als twee andere Drentse zakenmannen. Hij zegt vervolgens: "We waren gek van zijspanracen."

Op de König schiet Streuer vooruit, koopt een nog betere machine en wint in 1982 op het Engelse circuit van Silverstone met Schnieders zijn eerste Grand Prix. In 1984, 1985 en 1986 veroveren ze het wereldkampioenschap. Ze worden wereldberoemd in eigen land en stuwen de populariteit van het zijspanracen in Nederland naar grote hoogte. Sommige races worden live door Studio Sport uitgezonden.

Van der Velde is dan al vier jaar voorzitter van Heerenveen en Streuer steunt midden jaren tachtig inmiddels op de miljoenensponsoring van een grote Amerikaanse tabaksfirma.

In 1987 ziet Van der Velde vanuit zijn eigen skybox dat het goed is. Streuer & Schnieders winnen in Streuers tiende poging voor het eerst de thuis-Grand Prix in Assen. Honderdveertigduizend doorweekte motorfans zijn uitzinnig van vreugde.

Zijspan op een zijspoor

Het WK zijspan is geen onderdeel meer van de TT van Assen. Toen het Spaanse mediabedrijf Dorna in 1992 de commerciële en televisierechten van de motorsport kocht werd de zijspanklasse het kind van de rekening. In 1998 reden de zijspannen voor het laatst op het TT-weekeinde.

De nieuwe eigenaren vonden het maar een zooitje vrijbuiters, met hun caravans en de was die buiten aan lijntjes hing te drogen. De zijspannen - met onder anderen Egbert Streuers zoon Bennie, in 2015 winnaar van het WK - rijden sindsdien hun aparte races.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden