Het zijn net nieuwe flippo's, nieuwe Pippi Langkousen

'Zigazig ha.' Stompzinniger kun je het niet verzinnen. En dan zeggen de meisjes ook nog in interviews dat ze jaren voordat hun grote doorbraak kwam samen in één huis woonden en werkten aan hun grote doorbraak. In dat huis schreven ze teksten, leerden ze zingen en probeerden ze hun danspasjes uit. 'Zigazig ha' was het intelligentste wat ze in al die jaren konden bedenken, lijken ze te zeggen. En ze zien er ook nog eens niet uit, balancerend op die onhandige plateauzolen en in die net iets te strakke pakjes.

ROMANA ABELS

Maar wie daar mee zit, wie niet begrijpt waarom dit fenomeen van vijf meiden die de eerste maanden van hun beroemdheid niet eens voor publiek konden spelen, waarom het dé hit van het jaar werd, is ofwel ouder dan twaalf, of jongen. Meisjes in de jaren vlak voor hun puberteit begrijpen het maar al te goed.

Het is de boodschap van de Girl Power die ze uitstralen. Dat vertalen de Engelse meiden netjes voor volwassen journalisten in een modern soort feminisme: 'Het begon allemaal met Margaret Thatcher, die was de opper-Spice', zegt Geri, Ginger Spice dan. Maar dat is het niet echt. Girl Power spreekt jonge meisjes aan omdat het stout is, maar blijkbaar doet het dat ook bij volwassenen.

Zo willen de Spice Girls ook overkomen. Niet te gecompliceerd, toch sterk en ieder met een eigen willetje. Op hun eigen officiële homepage op Internet schrijven de Girls per stuk vijf regels. Melanie Brown, de luidruchtigste en populairste, geeft als tips voor haar fans: 'Vertel hem of haar dat je hem of haar leuk vindt, want je hebt niets te verliezen! Wees zo uitbundig en gek als maar mogelijk is, zelfs als je alleen bent! Wees trots op je ras en kleur en doe niets om erbij te horen of omdat je denkt dat je stoer bent!'

De tips van Victoria Adams, het verwende modepopje van de Spice Girls, zijn precies even kort. 'Als je op het punt staat een jongen te kussen, vergewis je er dan van of je lippenstift kissproof is.' En: 'Als je het niet hebt, doe dan alsof! Ben je te kort? Draag grote hoge hakken, maar oefen wel in lopen!'

Victoria zegt in haar tips aan fans precies waar het bij de Spice Girls om gaat. De meisjes doen alsof ze stoer, verlegen, verwend of sportief zijn. Ze doen vooral alsof ze kunnen zingen. Ze hebben op dat gebied wel het een en ander geleerd, vooral in de jaren toen ze voor het sterdom werden klaargestoomd door hun eerste manager Ian Lee. Nadat ze die gedumpt hadden en in zee gingen met Virgin Records, ging het bergopwaarts. En het feit dat niet Virgin, maar Trinity Studio's had bedacht dat er na de New Kids on the Block een meidenversie moest komen van een kinderbandje, werd nog heel lang geheimgehouden.

Per slot van rekening moesten de Girls niet verzonnen, maar overtuigend overkomen. Sterke vrouwen zijn in. Dat is niet zozeer de verdienste van de Spice Girls, het is de tijdgeest. 'Spice is sooo nineties', zeggen ze zelf. De vijf spelen klaarblijkelijk in op een universele tijdgeest, een wereldwijde modegril die voorschrijft dat je als mooie, maar gemene bitch heel ver kunt komen. Tenminste, dat denkt de jeugd. Want de Spice Girls zijn het populairst bij tienjarige meisjes.

“Eigenlijk zijn het net flippo's”, zegt de ontwikkelingspsychologe dr. Marga Akkerman uit Bloemendaal. “Als ik moet voorspellen bij wie ze populair zijn, zou ik zeggen: bij meisjes tussen de tien en twaalf jaar. Die houden van lekker ongecompliceerd. De Spice Girls scoren daarin hoog, ze zingen als tienjarigen, en de teksten hebben niets om het lijf. Ze dragen wel uitdagende kleding, maar het gaat duidelijk niet over seks. Ze zijn bijzonder ongecompliceerd, een soort Pippi Langkousen. Stout en vrolijk.”

Akkerman heeft de boodschap begrepen. Stout en vrolijk is het inderdaad. In Engeland werden de Girls vooral beroemd doordat ze zo leuk wisten te choqueren. Ze knepen prins Charles in zijn bil, noemden Major een lekker ding, ontheiligden de mascotte van de paardenraces en beweerden dat Margaret Thatcher Girl Power had. Hartstikke leuk.

Akkerman: “Omdat ze een club zijn, spreken ze de meisjes aan. Die zijn op tienjarige leeftijd allemaal bezig met het onderzoeken van groepsrelaties. Ze hebben clubs, geheime clubs, openbare clubs, verzamelclubs. Zo zijn de Spice Girls ook. Het verhaal dat ze moeten ophouden is dat ze al jarenlang een vriendenclub zijn.”

“Het aantrekkelijke van de Spice Girls is dat het meiden zijn die nog een club zijn in de grote-mensenwereld. Ze durven meer dan gewone kinderen, ze zijn uitdagend. Op die leeftijd verliezen ze net hun eeuwige schuldbesef: vóór die tijd denken ze dat ze altijd schuldig zijn, daarna wordt het spannend om stout te zijn. De Spice Girls, dat is voor hen de volgende stap in hun leven. Zo willen ze later worden, met hun vriendinnen.”

Als het eenmaal zover is, als de volgende stap in hun leven is bereikt, is er natuurlijk niks meer aan. Dan zijn de Spice Girls opeens razend stom, en wee het gebeente van de ouder die dan nog komt aanzetten met een cd van die aanstellers. Akkerman: “Voor meisjes die al in de puberteit zijn, zijn de Spice Girls net iets te simpel. Het gaat niet om emoties, terwijl die voor pubers dan veel belangrijker worden. Het is recht toe, recht aan, vrolijk, gezellig en je kunt er dingen van sparen. Perfect voor meisjes in de spaarfase.”

De wereldrage, denkt Akkerman, is vooral ontketend door de juiste marketing. Het is een slimme zet om de hoofden van de meisjes op lollies te plakken, op plaatjes te zetten die in albums kunnen worden verzameld. Ze doen het leuk op stickers en op mokken, op T-shirts en op buttons. “De beste marketing-truc van het afgelopen jaar”, noemde een gezaghebbende journalist van het Britse televisieblad Radio Times het.

Maar voor de fans zijn de Engelse meisjes een echte mythe. Zulke vrouwen willen zij ook wel worden. Als ze groot zijn. Want de fans van de Spice Girls zijn soms zes, zeven, acht jaar oud. Meer zijn er nog in de klasse van de tienjarigen. Onder meisjes dan, want jongens, die vinden er helemaal niks aan. De meiden hebben ieder hun favoriet en die doen ze na. Thuis, voor de spiegel meestal, want het gaat nog net niet zo ver dat ze ook daadwerkelijk op plateauzolen naar de basisschool mogen.

De fans zijn intussen in hun dromen nog steeds Mel B., Mel C., Victoria, Emma of Geri. Ze playbacken dat het een lieve lust is op het ceedeetje dat ze kregen van Sinterklaas, op een verjaardag, of als zoethoudertje voor een bezoek aan de tandarts. Kan het de echte fans wat schelen dat de teksten nogal stompzinnig zijn? Ze verstaan ze niet eens.

'Doe joe al lif in aa kastel?', vroeg een schoolkrantredacteur op de speciale persconferentie die het Spice Girls-management onlangs voor Nederlandse schoolkrantredacteuren had georganiseerd. Het antwoord, wat doet het ertoe. 'Yeah, sure', schreeuwde Mel C. terug. En daarna 'Girl Power! Girl Power! Girl Power!' Mel C. moet schreeuwen. Dat is haar rol in de club. Emma bijvoorbeeld mag juist niet schreeuwen. Die moet lief en schattig zijn en voortdurend zeggen dat ze haar moeder heel erg mist, en dat ze, zodra ze vrij is, haar broer opbelt om te vragen hoe het met hem gaat, en dat ze haar hele kamer vol knuffelberen heeft staan. Ze is al bijna dertig, deze meid, maar dat zien de kinderen niet.

Er is er één die kan zingen, maar die is lelijk. Er is er één die helemaal niet kan zingen, en dat is de mooiste. Er is er nog een die heel veel moeite moet doen om een beetje te kunnen zingen, en die was vroeger callgirl. Maar de kind-fans zien dat niet. Die zien precies wat het management wil dat ze zien: rolmodellen waaruit ze kunnen kiezen. Je kunt brutaal en hard zijn, zoals Mel B. Je kunt een verwend modepopje zijn, zoals Victoria. Je kunt heel graag willen sporten en een beetje lelijk zijn, zoal Mel C. Of je kunt de rest van je leven lief en naïef zijn, zoals Emma. Je kunt er hoerig uitzien, maar intussen de leiding hebben, zoals Geri. Het zijn concepten, daar hoeven ze niet eens leuk bij te dansen.

Akkerman: “Het gaat niet om dingen die voor jongens interessant zijn. Jongens zien de Spice Girls zoals wij ze zien: als aangeklede Barbiepoppen. Dat vinden ze niks. Net zoals wij naar Madonna keken: die kraste maar wat in die microfoon, het was in feite gewoon gênant om te horen. Een collega legde het me uit. Daarvan leerden meisjes hoe je je onzekerheid kunt overschreeuwen, dat was de kracht.”

De Spice Girls hebben het inderdaad van Madonna geleerd. 'Wie is je grootste idool?', vroegen de schoolkrantredacteuren op de persconferentie in Amsterdam. 'Madonna', zeiden de meisjes. Maar de tijd van Madonna ligt in een te ver verleden, daar begrijpen jonge kinderen niets van. Akkerman: “Ik hoorde van een kind van zeven, die met Sinterklaas een Spice Girl-schrift had gekregen, en kaarten spaarde van de meisjes. Ze had één favoriet, net als wij vroeger bij de Beatles. Maar voor die allerjongsten is het een kwestie van vooral erbij willen horen. Die kunnen net zo goed Donald Duck-plaatjes sparen. Voor hen zijn de Spice Girls een soort flippo's, je moet er zoveel mogelijk van hebben. Een geval van goede marketing en een flinke dosis geluk.”

Hoe lang zal het nog duren?

De meisjes wonnen in september de MTV Music Award. Hun hit 'Wannabe' stond bijna wereldwijd nummer 1. De meisjes maakten een film, 'Spiceworld', en een tweede cd, die overigens minder goed werd verkocht. Toch gingen ook van die tweede cd vele miljoenen exemplaren over de toonbank. Maar het geluk is tanende: de meiden ontsloegen hun manager omdat die verkering had met Baby Spice: de blonde Emma Bunton, en hebben daar nu nog voortdurend ruzie over. De internationale pers kreeg genoeg van ze, toen ze al te arrogant werden en journalisten uren lieten wachten om vervolgens alleen maar wat chaotisch 'Girl Power!' op iedere vraag te antwoorden.

Ze vliegen elkaar in de haren, omdat Baby Spice steeds stiekem probeert haar ex, de ontslagen manager, te bellen. En de film 'Spiceworld', die afgelopen donderdag in Rotterdam zijn première beleefde, is meteen afgekraakt. 'Dat maakt ons niks uit. Wij gaan door zolang we nog lol hebben. En dat hebben we. We zijn allemaal vriendinnen', verklaarde Geri al in een interview. Mel C. vulde volgens voorschrift aan: 'Girl Power!'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden