Het ziekenfonds van Bernie Sanders schept helderheid bij de Democraten

De voorman van de linkervleugel, senator Bernie Sanders, presenteerde onlangs zijn wetsvoorstel voor een nationaal ziekenfonds voor iedereen. Beeld AFP
De voorman van de linkervleugel, senator Bernie Sanders, presenteerde onlangs zijn wetsvoorstel voor een nationaal ziekenfonds voor iedereen.Beeld AFP

De afgelopen week bracht een hoop duidelijkheid in de Amerikaanse politiek. Niet over Donald Trump, maar wel over de plannen van de Democraten.

Bas den Hond

Trump liet de Republikeinen afgelopen week juist in grote onzekerheid leven of hij hun ideeën nog wel trouw is. En hij bleef ondertussen zigzaggen over wat hij nu precies met de Democraten heeft afgesproken over de 'Dreamers', de illegale immigranten die als kind naar de VS kwamen. Maar bij die Democraten ging de beleidsmatige handrem eraf.

De voorman van de linkervleugel, senator Bernie Sanders, presenteerde zijn wetsvoorstel voor een nationaal ziekenfonds voor iedereen. Zestien medesenatoren ondertekenden het. Dat waren er zestien meer dan de vorige keer dat Sanders dit voorstelde. En op Joe Biden na, schreef Chris Cillizza op de website van CNN, 'is iedere (enigszins) in 2020 een kans makende Democraat nu akkoord met een voorstel waarvan Hillary Clinton minder dan twee jaar geleden zei dat het er nooit van zal komen.'

Met die steun is zowat een op de drie Democratische senatoren voor 'single payer', zoals zo'n ziekenfonds in het Amerikaanse politieke jargon heet, omdat er dus maar één instantie is die de behandelingen en medicijnen betaalt, in plaats van de huidige verdeling van de kosten over vele verzekeraars en de patiënten zelf. Dat zijn ze nog niet allemaal, maar het is een duidelijke vingerwijzing naar waar de Democratische partij voor staat, en wat voor keus de Amerikanen in 2020 zal worden voorgelegd, wanneer er weer een president mag worden gekozen.

Wild enthousiast

Niet de voorzichtige middenkoers waarmee Hillary Clinton probeerde genoeg partijloze kiezers in haar kamp te krijgen, maar een links programma dat linkse kiezers net zo wild enthousiast moet maken als de rechtse kiezers het van Donald Trump werden. Met dat soort enthousiasme, zo is immers vorig jaar gebleken, kun je immers verkiezingen winnen.

Onder de ondertekenaars die een gooi naar het presidentschap zouden kunnen doen zijn veel vrouwen: senator Kirsten Gillibrand uit New York, Kamala Harris uit Californië en natuurlijk Elizabeth Warren uit Massachusetts. Een andere senator die vaak genoemd wordt als mogelijke volgende president is Cory Booker uit New Jersey.

Of Amerika na 2020 ook werkelijk een 'Sanderscare' of een 'Warrencare' zal krijgen, staat ondertussen nog te bezien. Het wetsvoorstel van Sanders haalt de manier waarop ziektekosten in de VS betaald worden volledig overhoop. In vergelijking daarmee was het zorgstelsel dat onder president Barack Obama werd ingevoerd een bescheiden onderhoudsbeurt. En veranderingen in de zorgverzekering maken veel kiezers kopschuw. 'Obamacare' was aanvankelijk zo impopulair dat het de Republikeinen hielp de meerderheid in het Congres en het presidentschap te veroveren.

Inzet verkiezingen

Zelfs nu nog, nadat eerdere pogingen wegens onderlinge onenigheid mislukten, zijn twee Republikeinse senatoren in de weer met een wetsontwerp dat Obamacare flink uitkleedt. Om procedurele redenen maken die na 30 september geen kans meer (dan zijn er geen 50 maar 60 stemmen nodig in de 100 zetels tellende Senaat). Maar tot die tijd houdt een van de indieners, senator Bill Cassidy uit Louisiana, er de moed in.

De meest waarschijnlijke uitkomst van al die manoeuvres is dat het Republikeinse wetsontwerp strandt en dat het Democratische plan van Sanders niet eens in behandeling komt. De toekomst van het Amerikaanse zorgstelsel, en van het Amerikaanse vangnet, kan dan de inzet worden van de volgende presidentsverkiezingen. Waarbij de populariteit van Obamacare, die pas goed begon te stijgen toen de Republikeinen serieus werk maakten van het afbreken ervan, de Democraten de wind in de rug zou moeten geven.

Lees ook: Obamacare afschaffen lukt Trump niet. Dus morrelt hij er op allerlei manieren aan.
Lees ook: Trump smeedt deal met Democraten.
Lees ook: Is voor Trump het partijloze presidentschap aangebroken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden