Het zand

We liepen op het parkeerterrein van de Berlijnse Philharmonie. De buurvrouw had gezongen op een generale repetitie en ik was meegeweest. We kwebbelden over de merkwaardige vrouw van de dirigent die, als pianiste, steeds zijwaarts een aanval op de toetsen deed. We probeerden gelijktijdig de zwiepende paardestaart te imiteren toen een koorlid op de fiets naderde. Ze moest voor ons de bocht om en gleed daar uit over losgewaaid zand.

Ze lag nog op de grond toen ze schrik, pijn en woede op typisch Duitse wijze in banen leidde: “Wer haftet für den Sand?” - Wie is er juridisch aansprakelijk voor het zand? Ze wist nog niet of ze pijn had en of haar fiets kapot was. Maar ze wilde alvast weten waar ze de schade kon claimen.

Wij deden ons best om de namen van de internationale investeerders op te sommen die op de nabijgelegen bouwterreinen graven en heien. Maar we twijfelden want het zand kon ook van de openliggende straten komen of van een bouwput aan de andere kant van het muziekgebouw. Dat hing natuurlijk van de wind af. En Berlijn bestaat in het hart alleen uit bouwputten, eigenlijk is alleen de wind aansprakelijk.

We hesen de vrouw overeind. De schade bleek mee te vallen, maar “je weet het nooit”, schamperde ze. We moesten getuigen als het ooit zover kwam en de veroorzakers gesnapt werden.

Overal op deze aarde loert gevaar. Maar het is belangrijker te weten wie er verantwoordelijk is dan hoe je het kunt omzeilen. In de winter zijn de huiseigenaren aansprakelijk als iemand voor zijn deur over sneeuw uitglijdt, op openbaar terrein is iedereen zelf verantwoordelijk, dat staat dan ook duidelijk op de bordjes: 'Betreten bei Schnee und Eis auf eigene Gefahr'.

De conducteur in de trein wist gisteren ook niets beters te verzinnen dan Melle (5) mee te delen dat de Duitse spoorwegen niet aansprakelijk zijn als ze plotseling moeten remmen en hij van de stoelleuning valt. Niet waarschuwen voor dreigend letsel maar eerst wijzen op de juridische gang van zaken. Een hulpeloos dreigement.

Rechtbanken moeten zich voortdurend buigen over de wat minder duidelijke gevallen. In Hamm probeerde laatst iemand schadevergoeding los te peuteren bij het stadsbestuur omdat hij op straat over een kinderhoofdje struikelde waar hij nergens voor was gewaarschuwd.

De rechter trapte er niet in. Niemand kan er, volgens de rechter, op vertrouwen dat een verkeersterrein 'zonder gevaar en schade' is, in het bijzonder bij 'natuursteenbestrating'. Dat is nu voor eens en altijd voor heel Duitsland duidelijk.

Gelukkig vraagt niemand zich af wie er bij Hotel van der Werff op Schiermonnikoog - waar ik net vandaan kom - aansprakelijk is voor de ongelukkig hoge schuifdeurdrempel tussen lounge en café. Of als er een ober gevloerd wordt met zijn soepterrine, door een rondkruipend kind. Kind en ober worden getroost. Uit de keuken komt nieuwe soep. Het tapijt heeft er weer een grote vlek bij. Zo hoort het. Dit onverantwoordelijk gedrag zou onderdeel moeten zijn voor de cursus 'Niederlündisch für Anfünger' die in het kader van de verbroedering op Schier wordt gegeven.

Ook voor kakkende zeemeeuwen en stormvloed bij volle maan kan het reisbureau niet aansprakelijk worden gesteld. Dat moeten de Duitse gasten eerst leren. En toch is het op Schiermonnikoog niet zo gevaarlijk als in de jungle. Je kunt er zelfs heel aangenaam verblijven. Met alle gevaren vandien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden