Jelle's weekdier

Het zal een paard worst zijn of hij/zij voor de koninklijke koets loopt of voor de kar van de schillenboer

Beeld ANP

Ik kan niet in de ziel van een paard kijken en weet dus niet hoe een paard het ervaart om voor de Glazen Koets te mogen lopen en de koning en zijn gemalin voort te trekken, beteugeld door een koetsier met een driekante zwartvilten steek die rechtstreeks uit de film 'Pirates of the Caribbean' afkomstig lijkt. 

Het moet ongeveer het hoogst haalbare zijn; dat is het althans voor de menselijke deelnemers aan de koninklijke optocht die hun deelname aan Prinsjesdag dikwijls als een 'once in a lifetime-ervaring' beschouwen. Het zal voor de paarden in de stoet niet bijzonder zijn; ze zijn al op het strand van Scheveningen getraind in het omgaan met excessieve hoeveelheden stress en kabaal. 

Eerlijk gezegd denk ik dat het een paard volstrekt worst zal zijn of hij/zij voor de koninklijke koets loopt of voor de kar van de schillenboer. In beide gevallen moet er een last op wielen worden voortgetrokken, in het geval van de schillenkar ook nog met minder herrie aan het hoofd. Al neemt dit niet weg dat de Prinsjesdagspaarden een mooi maar nogal archaïsch beeld opleveren, dat laatste niet alleen door die piratenmuts.

Prinsjesdag doet denken aan de vroegere zogenoemde blijde intochten, wanneer vorsten na hun inzegening met hun hele gevolg steden bezochten. Het volk stond juichend langs de weg om de hoge gast toe te juichen (of, dat kwam ook wel voor, gevangen te nemen en gevoeglijk af te voeren). Paarden vormden een onlosmakelijk onderdeel van zo'n optocht. Er zijn in de loop van de tijd ook wel andere gedomesticeerde diersoorten gebruikt om voertuigen voort te trekken: honden de hondenkar en de poolslee, geiten de geitenwagen, ossen en waterbuffels de ploeg en rendieren de slee van de kerstman, maar paarden zijn het geschikst. Al sinds hun domesticatie ongeveer zesduizend jaar geleden in westelijk Azië vormen paarden de ideale tractie. Het oerpaard was een wild paard dat lijkt op het huidige Przewalskipaard. Er leven nog altijd zeven verschillende paardensoorten in het wild. Het gaat om drie soorten Afrikaanse zebra's, drie soorten ezels (de Ethiopische, de Aziatische en de kiang) en het geherintroduceerde Przewalskipaard in Centraal-Azië. Alleen met de gewone zebra en de kiang gaat het goed, de rest is bedreigd of staat op uitsterven.

Paarden behoren binnen de zoogdieren tot de onevenhoevigen, samen met de neushoorns en de tapirs waarvan ze zich onderscheiden doordat ze geen drie tenen maar slechts één teen per poot bezitten. Paarden lopen op hun vier middelvingers (of kun je ook spreken van middeltenen?). De andere vingers en tenen zijn verdwenen. Het is een perfecte aanpassing aan het leven op overzichtelijke vlakke graslanden, de Afrikaanse savannes en de Aziatische steppen. De hele anatomie van het paardenbeen is gericht op snel en langdurig lopen. De snelle galop is van groot voordeel om aan leeuwen en andere roofdieren te ontkomen. Tijdens de blijde intocht van Prinsjesdag wordt niet gegaloppeerd, slechts statig voortgetrokken, want er leven gelukkig geen leeuwen in de binnenstad van Den Haag.

Jelle Reumer is paleontoloog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden