Het wrak van de Suzuki hoort in een museum

Musea tonen het verleden. Daarvoor zijn voorwerpen nodig, ook als die verbonden zijn aan iets droefs.

Met groeiende verbijstering én ergernis volg ik de ’discussie’ –of wat daarvoor door moet gaan– rond het bewaren en wellicht ooit tentoonstellen van de auto waarmee Karst T. op Koninginnedag 2009 het drama in Apeldoorn veroorzaakte.

Wat kan er mis zijn aan die plannen? De directeuren van het Politiemuseum en het CODA Museum in Apeldoorn doen precies wat zij volgens hun vak dienen te doen: een voorwerp bewaren dat hoogstwaarschijnlijk een eigen plaats in de geschiedenis krijgt. Ik heb het beide directeuren luid en duidelijk horen zeggen: we bewaren dit autowrak als deel van de geschiedenis en een museum zal het wellicht ooit tentoonstellen, om te laten zien wat zich in Apeldoorn heeft afgespeeld. Niets meer, en ook niets minder.

Het is ook niets bijzonders, want het Haags Historisch Museum bewaart zorgvuldig de tong van Jan de Witt en een teen van zijn broer Cornelis, beiden in 1672 in Den Haag gelyncht. Niemand maakt er bezwaar tegen dat een stuk van de uniformjas van Van Speijk bij Christie’s wordt geveild.

Vanaf het moment echter dat bekend werd dat de Suzuki Swift van Karst T. bewaard zou worden, was de beer los. Veelzeggend was de bijdrage van de burgemeester van Apeldoorn aan de discussie: ieder woord dat aan dit plan wordt gewijd is er één teveel, vond hij.

Laat ik proberen het uit te leggen. Zolang wij het belangrijk vinden dat musea ons verleden laten zien en pogen te duiden, zijn originele voorwerpen nodig, óók als die verband houden met een droevige gebeurtenis als in 2009. Sterker nog, musea kunnen de geschiedenis alleen laten zien als ze over authentieke voorwerpen beschikken. Ook als dat de auto is waarmee een gestoorde man een aanslag op de koninklijke familie wilde plegen. Die gebeurtenis krijgt immers een plaats in de vaderlandse geschiedenis.

Ooit was ik met mijn kinderen in het Parijse Musée Carnavalet, waar midden in een zaal een hoog gevaarte stond. Een guillotine. Of dat ding ooit gebruikt was, wilden ze weten. Ja, tijdens Franse Revolutie. Of er veel mensen mee onthoofd waren. Ja, misschien wel duizenden. Met deze hier? Ja, ook met deze. Er is nog dagen indringend over gepraat.

Originele voorwerpen, hoe vreselijk en wreed de gebeurtenis waarmee ze zijn verbonden ook was, zijn noodzakelijk om de betekenis van die gebeurtenis duidelijk te maken, en – heel misschien – een beetje bij te dragen aan het voorkomen van een herhaling.

De Apeldoornse museumdirecteuren verdienen een groot compliment dat zij dit begrijpen. Ze kregen het onverdiende verwijt dat ze iets lugubers doen. Het is aan hun opvolgers of de opvolgers van die opvolgers om te bepalen of, en zo ja hoe, de Suzuki Swift wordt opgesteld. In ieder geval kunnen die opvolgers die afweging maken. In alle rust, want de publieke opwinding is dan bedaard.

De media, de burgemeester, de twitteraars, wij allen dus, zouden zulke vakmensen de ruimte moeten geven om hun bedoelingen uit te leggen. Daarvoor gunnen we ons geen tijd meer. We gaan er meteen vol in. Nog voordat de discussie zelfs maar begonnen is, heeft een burgemeester al geroepen dat ieder woord erover te veel is. Jammer dat het zoveel politici, bestuurders (en helaas ook journalisten) ontbreekt aan historisch besef.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden