Het wordt straks rustiger in de rechtbank en de gevangenis

Exterieur van de gevangenis in Dordrecht, waar een aantal gedetineerden een levenslange straf uitzit. De Kamer buigt zich over de vraag of de levenslange gevangenisstraf moet worden aangepast.Beeld ANP

Minder criminaliteit en een daling van het aantal opgehelderde misdrijven leiden tot een lagere instroom bij het Openbaar Ministerie. Dat kan leiden tot legere gevangenissen.

Minder verdachten, minder rechtbankzaken en dus ook minder behoefte aan cellen. De komende jaren zal er een geringer beroep worden gedaan op de hele keten van het strafrecht.

Tot die conclusie komt het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatie Centrum (WODC) in zijn jaarlijkse ramingen. Zijn prognoses over de behoefte aan capaciteit in het straf-, civiele en het bestuursrecht vormen de basis voor de begroting van het ministerie van veiligheid en justitie.

De onderzoekers van het WODC verwachten dat de geregistreerde misdaad tot en met 2022 met 4,6 procent zal afnemen. Die daling zit vooral in de misdrijven waarbij geweld wordt gebruikt. Geweldadige daders zijn vaak tussen 18 en 49 jaar en juist die groep krimpt momenteel. Om diezelfde reden daalt ook het aantal bij de politie registreerde diefstallen.

Tekst loopt door onder afbeelding

Minder gevangenisplekken nodigBeeld Chantal van Wessel

Doorschuiven naar nieuw kabinet

Volgens het WODC worden ook minder delicten opgehelderd, het berekent een daling van 6,3 procent, vooral bij de gewelds- en drugsmisdrijven. Onopgeloste zaken maken dat het aantal verdachten daalt met 6,2 procent. Dat betekent minder instroom bij het Openbaar Ministerie en vervolgens dus ook minder strafzaken bij de rechtbanken. Het WODC raamt tot 2022 bijna 2 procent minder strafzaken.

De laatste schakel van de strafrechtketen, de gevangenissen en de jeugdinrichtingen, krijgen ook minder aanbod van gedetineerden. De capaciteitsbehoefte bij de gevangenissen zal met 7 procent dalen tussen nu en 2022. Bij de jeugdinrichtingen zelfs met 15 procent.

Of dat ook leidt tot bijvoorbeeld het sluiten van gevangenissen of het schrappen van rechtbanken is maar zeer de vraag. Er staan nu al veel cellen leeg, maar de Tweede Kamer heeft afgesproken dat probleem over te laten aan een nieuw kabinet.

Tekst loopt door onder afbeelding

Minder misdrijven.Beeld Chantal van Wessel

Achterstand

Het WODC raamt op basis van bestaande afspraken, niet op basis van nieuw beleid en kijkt alleen naar de geregistreerde misdaad. De omvang van de misdaad is echter aanzienlijk groter dan uit de officiële cijfers blijkt.

De top van de Nationale Politie en het Openbaar Ministerie stelden begin dit jaar in een vertrouwelijke notitie dat zij in hun strijd tegen criminelen op een onoverbrugbare achterstand worden gezet als er niet meer wordt geïnvesteerd in opsporing.

Dat pleidooi werd deze week nog eens onderstreept door een onderzoek onder de ruim drieduizend wijkagenten in Nederland. Zij zien veel misdaad die niet kan worden aangepakt doordat er een nijpend tekort is aan, bijvoorbeeld, rechercheurs.

Er is overigens niet overal sprake van dalingen. Bij de sectie bestuur van de rechtbanken stijgt de instroom naar verwachting met 5 procent, een vergelijkbare stijging wordt voor de Centrale Raad van Beroep verwacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden