VoedselbankArmoede

Het wordt steeds drukker bij de voedselbanken: ‘Het is niks om je voor te schamen’

De voedselbank in Leiden krijgt het steeds drukker. Beeld Werry Crone

Door de coronacrisis gaan steeds meer mensen naar de voedselbank. De landelijke organisatie houdt rekening met een groei van vijftig procent.

Cornelis den Enting (59) loopt met zijn boodschappenkarretje langs de toonbanken voor brood, groente, en zuivel. Sinds maart is hij klant bij de voedselbank in Leiden. “Ik sloopte badkamers. Sinds maart mogen we nauwelijks nog bij iemand naar binnen. Ik heb een nulurencontract, dus ik heb al maanden geen inkomsten meer.” De financiële reserves raakten al gauw op, dus moest Den Enting naar de voedselbank. “Het heeft even geduurd voor ik die stap durfde te zetten.”

Zoals Den Enting zijn er meer: het aantal mensen dat gebruik maakt van een voedselbank loopt op. Het aantal huishoudens dat bij de organisatie aanklopt, steeg in juni landelijk met 8,5 procent ten opzichte van vorig jaar. In de grote steden is de groei soms tientallen procenten. Dat is nog maar het begin: de organisatie Voedselbanken Nederland houdt rekening met een groei van vijftig procent in het komende jaar. Veel mensen kunnen vanwege de coronacrisis de eindjes niet meer aan elkaar knopen, omdat ze hun baan zijn verloren of omdat ze tijdelijk geen inkomsten hebben. 

Precieze cijfers over de achtergrond van de nieuwe klanten zijn er niet, dat wordt niet bijgehouden. “Ik hoor wel van veel afdelingen dat ze opeens zzp’ers langs zien komen. We zien ook flexwerkers en horecapersoneel”, zegt woordvoerder Pien de Ruig van Voedselbanken Nederland. “En de kans is groot dat er mensen uit de culturele sector bij zitten.”

‘Vrouwen met dure kleren in een chique auto’

Ook bij de Voedselbank in Leiden is niet bekend wie de nieuwkomers precies zijn. Maar dat er een  flinke toename is staat buiten kijf: in juni klopten 25 procent meer klanten aan bij de hulporganisatie dan in dezelfde maand vorig jaar. Op dinsdagmiddag halen de klanten hun pakket op, in een loods vol metershoge stellages. Den Enting, groot van postuur, comfortabel vest en witte baard, duwt zijn kar voort. Hij vindt het moeilijk om zijn hand op te moeten houden. “Ik heb altijd werk gehad, en dan moet je plotseling hier aankloppen. Maar op een gegeven moment moet je kiezen: ga ik naar de voedselbank, waardoor ik mijn kinderen nog een klein beetje geld kan geven? Of geef ik ze helemaal niks?”

Iets verderop staat Samantha (32), ze heeft net een pak luiers in haar karretje geladen. Uit schaamte wil Samantha niet met haar achternaam in de krant. Ze komt al twee jaar bij de voedselbank vanwege haar schulden, ze leeft met zeventig euro per week. Sinds kort ziet ze af en toe mensen verschijnen van wie ze niet had verwacht dat ze geldproblemen hadden. “Ik zie vrouwen met dure kleren, vaak komen ze in een chique auto. Dan vraag ik me af: wat is er gebeurd? Je vergeet gauw dat ook mensen met een koophuis soms naar de voedselbank moeten. Het kan iedereen overkomen.”  

Zijn de voedselbanken wel klaar voor een toename van vijftig procent? “We doen er alles aan om ons voor te bereiden”, zegt woordvoerder De Ruig. “Onze grootste zorg is de hoeveelheid voedsel. We zien dat supermarkten verspilling aanpakken, en dat is heel goed, maar voorheen ging dat voedsel naar ons. Daardoor komen sommige voedselbanken in de knel.” In maart hield Voedselbanken Nederland nog een geldinzameling voor cadeaukaarten voor supermarkten, omdat er te weinig voedsel was. “Dat was echt een noodoplossing”, zegt De Ruig. “We proberen eerst om via bestaande en nieuwe kanalen aan extra voedsel te komen. Er zijn nog veel plekken waar voedsel wordt verspild, denk aan de horeca en de ziekenhuizen. Of een boer die zijn groente en fruit niet kwijt kan.”

In Leiden hebben ze er vertrouwen in. “We kunnen een flinke toename zeker aan, maar het wordt wel knijpen”, zegt Karel van Schie, voorzitter van de Leidse voedselbank. “De pakketten zullen wat kleiner worden. En we zullen meer afhankelijk worden van donateurs. Met dat geld kunnen we zelf extra voedsel inslaan.”

Intussen gaat de Leidse afdeling campagne voeren om mensen over de streep te trekken naar de Voedselbank te komen, met busreclames en rijdende winkels. Van Schie: “Ik hoop dat mensen vooral komen als ze ons nodig hebben. Het is niks om je voor te schamen.”

De volledige naam van Samantha is bekend bij de hoofdredactie.

Voedselbanken vragen hulp: ‘Anders hebben mensen honger aan het einde van de week’

Voedselbanken hebben het zwaar door het hamstergedrag, uitvallende vrijwilligers en doordat hun klantenbestand snel groeit. ‘En dan te bedenken dat er mensen thuis zitten met vijf bloemkolen.’

Verspilling voorkomen? ‘Afprijzen werkt beter dan weggeven’

De Nederlander verspilt nog altijd ruim honderd kilo voedsel per jaar. Helpt het om producten tegen het einde van hun houdbaarheid tegen bodemprijzen verkopen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden