Het ’witten’ van zwarte scholen loont niet

De gemengde school is hét politieke ideaal. Maar een zwarte school die gaat verwitten, krijgt vaak minder geld. Terwijl het onderwijs veel complexer wordt.

Iris Pronk

Adjunct-directrice Anna Horninge weet het zeker: haar school belichaamt hét ideaal van de gemengde school. Tien jaar geleden was de Amsterdamse Westerparkschool nog compleet zwart en stonden er om drie uur 's middags vooral moeders met hoofddoek aan het plein. Nu is de helft van de 470 kinderen wit en zijn er 47 nationaliteiten.

Die enorme diversiteit is prachtig, zegt Horninge, maar stelt haar en haar team ook voor problemen. Want het werk van de leerkrachten is complexer geworden: „Sommige kleuters leren in het eerste jaar al lezen, terwijl anderen nog nooit een woord Nederlands hebben gesproken voordat ze hier komen.” Zaten er vroeger bijna uitsluitend kinderen van laagopgeleide allochtonen op de Westerparkschool, nu dus ook de zonen en dochters van witte ambtenaren, kunstenaars en dokters.

Die hoog opgeleide ouders stellen andere, nieuwe eisen aan de school, zegt Horninge: „We hebben een ’plus-groep’ voor de slimme leerlingen, daar hechten die ouders veel waarde aan. En vorig jaar hadden we hier filosofie met kleuters.” Ook dyslexie is voor de leerkrachten van de Westerparkschool een relatief nieuw probleem: die wordt bij kinderen met een grote taalachterstand namelijk niet gauw ontdekt.

De Westerparkschool moet nu dus een veel diverser onderwijspakket bieden dan vroeger. Maar daarvoor is mínder geld, zegt Horninge: „Ons budget is dit jaar 134.000 euro lager.” Dat komt onder meer door de zogenoemde ’gewichtenregeling’, die bepaalt dat een school extra geld krijgt voor kinderen van laag opgeleide (en relatief vaak allochtone) ouders. Voor de (hoog)begaafde of dyslectische kinderen van de dokter krijgen scholen geen cent extra.

Leerkrachten moeten op een gemengde school met veel meer verschillen omgaan, zegt ook Minke Westveer, directeur van basisschool De Corantijn in de Amsterdamse wijk De Baarsjes. Haar school was compleet zwart en is sinds drie jaar aan het ’verwitten’. „Wij werken als school mee aan een heel belangrijk maatschappelijk probleem: integratie. Je zou zeggen: daar staat een beloning tegenover. ”

Niet elke gemengde school ervaart de toegenomen verschillen tussen leerlingen als een extra belasting voor de leerkracht. „Een goeie leerkracht kan twee tot drie soorten niveaus in één klas aan,” aldus Daaf van de Wege, directeur van openbare basisschool De Vierambacht in Rotterdam. Zes jaar geleden was zijn school zwart, nu is bijna de helft van de kinderen wit.

Van de Wege kan zich goed redden met het huidige schoolbudget, zegt hij. Maar hij zou een beloning voor het ideaal van de gemengde school wel op zijn plaats vinden: „Nu bewijzen de politici alleen lippendienst.”

Volgens Zeki Arslan, onderwijsspecialist van Forum (Instituut voor multiculturele ontwikkeling), is extra geld zelfs noodzakelijk om meer scholen tot mengen te bewegen: „Want scholen vinden dat nu lang niet altijd aantrekkelijk.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden