Recensie

Het Weihnachtsoratorium op een barokorgel: een goede keuze

Bachs Weihnachts-oratorium in TivoliVredenburg in Utrecht.Beeld TRBEELD

Klassiek
Nederlandse Bachvereniging - 'Kistorgelloos' Weihnachtsoratorium
★★★

Wat Bachs Matthäus-passion voor de Paastijd is, wordt zijn Weihnachtsoratorium de laatste jaren meer en meer in de dagen voor Kerstmis. De Nederlandse Bachvereniging trekt momenteel door het land met zeven uitvoeringen van de eerste vier (van de zes) kerstcantates uit dit beroemde werk.

De uitvoering vrijdag in TivoliVredenburg onderscheidde zich doordat het nieuwe barokorgel werd ingezet in plaats van het onvermijdelijke kistorgel. Vanzelfsprekend was dat allerminst, want de communicatie met het hoog achter het podium verscholen opgestelde orgel is veel moeilijker dan met een verrijdbaar kistorgeltje dat midden in het orkest staat.

Dat dirigent Jos van Veldhoven geen kistorgel gebruikte en Pieter-Jan Belder in koren, recitatieven en vrijwel alle aria's op het grote orgel liet meespelen, lag echter wel voor de hand: Van Veldhoven was namelijk betrokken bij de totstandkoming van het barokorgel in de Grote zaal. Hij hangt de filosofie aan dat Bach en zijn tijdgenoten in cantates grote (kerk)orgels inzetten en zelden kistorgels.

Register meer

Dit pakte goed uit: het barokorgel is draagkrachtiger dan een kistorgel; ook door de opstelling boven het orkest is het presenter. Tegelijk mengde de orgelklank zo goed met die van het barokorkest, dat in de uitbundige koren wat mij betreft wel een register meer had mogen worden opengetrokken. Vooral in de recitatieven was te horen dat de zangers er veel steun aan hadden. Het was knap hoe Belder zijn basso-continuospel vanaf zijn geïsoleerde positie met de klank van koor, solisten en orkest wist samen te voegen.

Alleen bij de inzetten waren er soms ongelijkheden. Mede door de fysieke afstand was het dat het krachtige beginakkoord van het openingskoor van cantate 1 op het orgel geen relatie leek te hebben met de daarop volgende friemelig klinkende trillers van de traverso's.

Van Veldhoven zorgde met zijn gearticuleerde, maar altijd soepele directie, voor een zeer plastische en expressieve vertolking door het orkest en de acht koorzangers, in de koren versterkt door de vier solisten. Onder hen viel vooral bas Tobias Berndt op door zijn draagkrachtige en goed verstaanbare zingen. Alt Meg Bragle daarentegen bleek met haar minder sterke stem onvoldoende in staat boven de orkestbegeleiding uit te komen.

Bijzonder van deze Bach-avond was dat temidden van de cantates als contrast twee kerstliederen van Benjamin Britten klonken als pareltjes tussen het goud.

Lees hier alle muziekrecensies van Trouw

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden