Het was mooi aan de gracht, waar de PvdA twintig zetels won

verhuizing | De sociaal-democraten verlaten de Amsterdamse grachtengordel en gaan goedkoper wonen.

De grootvader van PvdA-voorzitter Hans Spekman, Manus, droeg zo'n zelfde blauwe boerenkiel als Spekman zelf nog weleens draagt, alleen is het nu meer dan honderd jaar later. Manus, vertelt PvdA-campagnemedewerker Paul Smit, is Spekmans grote voorbeeld. Timmerman was hij, en oprichter van de SDAP-afdeling Zevenhuizen in Zuid-Holland. De banier van de afdeling hangt naast het portret, op Spekmans werkkamer aan de Amsterdamse Herengracht. Nog even, want eind deze week worden schilderij en banier ingepakt en in een verhuiswagen geladen.

De Partij van de Arbeid verlaat de Amsterdamse grachtengordel. Het is al jaren de vurige wens van Spekman, die de vijf ton huur ieder jaar liever aan iets anders uitgeeft. Deze week gaat het gebeuren. Dan pakt Spekman het schilderij van zijn opa van de muur, dragen zijn PvdA-kantoormensen de manshoge foto van Joop den Uyl uit 1981 het pand uit, dan pakt een verhuizer behoedzaam de kop van vadertje Drees in. De PvdA vertrekt naar volkswijk Bos en Lommer.

Ach, het is niet anders, zegt voormalig PvdA-leider Ad Melkert (60). Te duur is te duur. Gisteravond hield de PvdA open huis, opdat de leden nog één keer herinneringen konden ophalen. Paul Smit leidde ze nog één keer rond, van de kantine naar de ledenadministratie, van het campagnebureau naar de jongerenzolder.

Melkert moet terugdenken aan 1998, toen de PvdA net een jaar was neergestreken aan de gracht. Het leek een magisch pand, vanwaaruit een verkiezingscampagne werd gerund die zorgde voor twintig zetels winst. 'Sterk en sociaal', was het motto, Kok de lijsttrekker. Melkert was toen minister van sociale zaken. Het waren gouden tijden. Later werd hij zelf partijleider, en aan deze Herengracht werden posters en folders met zijn eigen hoofd erop verspreid: 'Samen doen', dat wilde hij. Met de opkomst van Pim Fortuyn was het geluk van de PvdA echter gekeerd. Maar bij Melkert heeft het pand ook om een andere reden een onuitwisbare indruk achtergelaten. "De keuken was geweldig. Ene Anneke kookte legendarisch goede maaltijden. We kwamen hier allemaal heel graag eten."

Ook de 60-jarige Jurriaan Fransman komt nog één keer. Veertig jaar geleden werd hij lid, later had hij tal van partijfuncties. Als voorzitter van de afdeling Buitenveldert kwam hij bij de fameuze partijleider Joop den Uyl thuis. Ook hij plande vanaf de Herengracht menig partijcampagne. Dat is verleden tijd. Sinds Fransman in 2012 één van de vijf partijleden was die tegen het regeerakkoord stemde, wankelt zijn toewijding. "Ik ben sociaaldemocraat met heel mijn hart", zegt hij. "Maar ik weet niet of ik in maart PvdA stem."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden