'Het was al die jaren steeds hetzelfde'

In 2002 vond een omslag in hun leven plaats. Ze verdwenen uit de topsport en gingen wat anders doen, om verschillende redenen. Rond de jaarwisseling komt in Trouw een aantal gestopte topsporters aan het woord. Over de achtergronden van hun afscheid. Vandaag deel 1: Tonny de Jong, 28 jaar, ex-schaatsster.

John Graat

CALGARY, AMSTERDAM - Er zijn dagen bij dat Tonny de Jong van 's morgens tot 's avonds aan de keukentafel zit, in haar huis in Calgary. Schetsen, tekenen en schilderen zijn tegenwoordig haar favoriete bezigheden. ,,Ze vinden op school dat ik talent heb. Dat is wel grappig.''

De Jong begon deze zomer aan een opleiding interieurarchitectuur. Dat had altijd al haar belangstelling. Ze komt uit een artistieke familie. Haar moeder schilderde vroeger, haar zus volgt de kunstacademie, haar vader schetst huizen. Voor school kreeg ze allerlei opdrachten. ,,We leren bijvoorbeeld verf mengen en moeten kleine schilderijtjes maken. Nee, niet realistisch. Het is nogal abstract.''

De drang om wat anders te gaan doen met haar leven, was de belangrijkste reden om te stoppen met schaatsen. In april maakte ze het besluit bekend, maar er ging een lang proces aan vooraf.

,,Schaatsen heb ik altijd hartstikke leuk gevonden, maar het was al die jaren steeds weer hetzelfde. Elk jaar wist ik precies hoe alle dagen er ongeveer uit zouden gaan zien. Ik had daar steeds meer moeite mee. Het is best een egoïstisch leven. Als ik al eens een avondje gezellig bij vrienden langs kon gaan, moest ik om tien uur weer weg. Ik had amper tijd om wat anders te doen.''

In het kleine wereldje, dat haar soms benauwde, bracht ze haar twijfels nooit ter sprake. Ze was bang dat men zou gaan denken dat ze niet gemotiveerd meer was. ,,Ik sprak er alleen met vrienden over. Ik wilde het seizoen wel afmaken, want ik wilde dolgraag een medaille halen op de Spelen. Dat lukte niet. Toen kon ik me niet voorstellen dat ik door moest gaan tot de volgende Spelen, in 2006.''

Eigenlijk, zegt ze, is haar hobby gewoon uit de hand gelopen. ,,Voor mij kwam al een droom uit toen ik werd opgenomen in de Friese selectie.'' Uiteindelijk nam ze drie keer deel aan de Olympische Spelen, zonder groot succes. In 1997 bracht zij een revolutie op gang door op klapschaatsen de onverslaanbaar geachte Gunda Niemann af te troeven op het EK allround. Ook in 1999 won ze die titel. Ze was sportvrouw van het jaar en won tien nationale titels. Maar in al die jaren bleef De Jong het belang van topsport relativeren. Ze sprak liever over gitaarmuziek.

Haar laatste coach Ingrid Paul was een van de eersten die ze in april belde om haar afscheid mee te delen. Ook met Erben Wennemars en Anni Friesinger sprak ze erover. ,,Niet iedereen begreep het. Ingrid zei: het is goed dat je er even tussenuit gaat, daarna gaan we er weer voor. Ik had dat gevoel helemaal niet. Wat is het goede moment om te stoppen? Als je aan de top staat, wil je doorgaan. En als het slecht gaat wil je doorgaan omdat je wilt bewijzen dat je het wel kunt. Er bestaat geen goed moment.''

Sinds maart heeft ze nooit meer op schaatsen gestaan, terwijl de snelle baan van Calgary bij haar om de hoek ligt. Een beetje mountainbiken, joggen, dat is het wel. In het voorjaar ging ze met haar Canadese vriend Mark Knoll mee op het trainingskamp. ,,Al die Canadese meiden dachten dat ik weer zou gaan beginnen. Ze vertrouwden het niet. Ik ging alleen mee omdat het in een heel mooi gebied was, bij de Grote Meren.''

Geen seconde heeft ze het schaatsen gemist. Veel te druk met andere dingen. Met het geld dat ze verdiende bij Aegon, SpaarSelect en met haar privé-sponsorcontract met Extran startte ze vorig jaar met een vriend een klein projectontwikkelingsbureau in Calgary. ,,Dat loopt goed. We kopen dan een stuk grond, laten de oude huizen afbreken en er daarna nieuwe op bouwen.''

Het leven in Canada maakt het haar gemakkelijker afstand te nemen van haar vorige leven. ,,In Nederland zou ik nog lang gezien worden als dat meisje van het schaatsen. Ik heb er nooit op zitten wachten om bekend te worden. Iedereen heeft een mening over je, mensen denken dat ze alles van je moeten weten. Als ik aan het winkelen was met mijn zusje, gingen mensen haar vertellen hoe ik in elkaar zit. Ik wilde een normaal leven leiden.''

Met vrienden gaat ze deze week op natuurijs rijden op een bergmeer in de Rocky Mountains. ,,Daar heb ik wel veel zin in.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden