Het warme Den Bosch

I n 's Hertogenbosch begint de beschaving. Was de stad niet opgebouwd uit rode rivierklei maar uit gele zandsteen dan had men haar voor een Italiaanse stad aangezien. De vrouwen zijn er eleganter, de mannen dragen handgemaakte lederen schoenen, en de keuken heeft een verfijning die boven de rivieren ongekend is.

Maar 's Hertogenbosch heeft sinds kort geen boekhandel meer, en dan mag het overhemd nog zo getailleerd zijn, erboven staat een fraai gecoiffeerd, maar leger wordend hoofd.

De winterzon scheen er gisteren, net als in de rest van het land, maar hier goudachtiger en warmer. De Sint Jan stond blauw in het tegenlicht. Een orgel speelde op de markt, achter grove norse mannen die hun centenbakken lieten rammelen - ik vermoed dat ze noorderlingen waren.

In de Kerkstraat bevond zich de dichtgepleisterde boekhandel van Adr. Heinen, zijn uithangbord nog aan de pui, maar inmiddels al lang aan de ketting van Polare, U weet wel, die ondergegane Poolster.

De pleisters tegen de ramen riepen de burgers op om boekhandel Heinen te steunen, een groepje schrijvers rond de jonge Bossche schrijfster Mijke Pol was een actie begonnen in de schuin tegenover gelegen kerk. Mijke Pol had in oktober gedebuteerd met haar roman 'Panty' - die ze goeddeels had geschreven aan een ronde tafel op de bovenverdieping van de boekhandel. Ze had er de opmerkingen van de cliëntèle in verwerkt. Een waarlijk Bossche roman, ik zag hem in de etalage liggen van die gesloten boekhandel, waarbinnen volop licht brandde. Het bescheen de gevulde boekenkasten, de trappetjes naar verdiepingen en tussenverdiepingen, de kaarsrechte stapels op tafel en het blok met vier werkeloze kassa's.

Panty.

Naast de boekhandel was de kousenzaak gevestigd van Blom (2 voor 10 euro) en direct weer daarnaast de Ako, waar ze, vertelde een vrolijke medewerkster, de omzet flink omhoog hadden zien gaan. "Je gunt het niemand", zei ze er nog bij, maar ze hadden hun assortiment plotsklaps zo sterk uitgebreid dat je bij de non-fictie top-5 ineens op één 'Stoner' aantrof van John Williams en op twee diens 'Butcher's Crossing'. De literatuur klotste bij de Ako naar binnen, ze wisten nog niet goed, waar ze die bij alle tabak en kauwgom moesten bergen.

In de kerk intussen liepen gestaag de Heinen-aanbidders naar binnen om er hun liefde voor de boekhandel te betuigen. De schrijvers ontvingen hen met hun blocs en laptops om hun getuigenissen vast te leggen en later aan te bieden aan het personeel, dat er hopelijk een nieuwe, fijne en betrokken eigenaar mee zou kunnen aantrekken.

Want wat is een beschaving zonder boeken?

Zo schoven die ochtend tientallen Bosschenaren in die diakoniekamer bij de schrijvers aan, maar ook mensen uit de omgeving, uit Vught en andere oorden, die deze boekhandel misten, om zijn personeel, om zijn geur, om zijn hoeken en trappen, maar misschien bovenal omdat het een thuis was, een thuis voor de geest.

Ik liep terug. Bij de markt schetterde dat norse orgel nog en nu pas zag ik de naam ervan.

Poolster.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden