Het VVD-congres in vijf metaforen (van geiten tot spruiten)

Beeld anp

Het was een feestje in geel-blauw dit weekend in Arnhem. Het ging van dromen over vooruitgang tot de partij als 'A-merk' en 'vaandeldrager van waarden'. Er konden - zoals bij ieder politiek evenement - nogal wat metaforen vanaf.

1. De partij is geen geitenfokvereniging
Het zijn de woorden van Arno Blok, VVD-burgemeester in Dordrecht. Hij is ook voorzitter van de partijcommissie die zich buigt over de toekomst en partijstructuur van de VVD. "We zijn geen beleggingsclub en geen geitenfokvereniging," zei hij daarover. "We zijn een politieke partij en dan moet je elkaar de nieren proven en elkaar opzoeken."

Volgens hem moet de 'oude, hiërarchische structuur' van de partij op de schop. "We zijn een A-merk, we zijn de grootste partij van het land. Noblesse oblige, laten we hierin voorop lopen." Op het congres was 86 procent van de deelnemers het eens met de stelling dat de partijorganisatie van de VVD verouderd is en gewijzigd moet worden. Tijd om de kool en de geit te sparen dus.

2. Links verandert Nederland in een Maagdenhuis
VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra haalde op het rechtse congres uit naar links. Linkse politici 'sidderen' volgens Zijlstra voor de toekomst en hebben last van 'achteruitgangspessimisme'.

Als voorbeeld gaf hij de angst voor de robot. "Linkse politici zijn er net zo bang voor als ze vroeger waren voor de stoommachine of de computer. En ja, er verdwijnen banen door nieuwe technologieën. Maar ze zorgen voor veel meer nieuwe banen en vaak ook betere banen."

Volgens Zijlstra proberen de linkse partijen 'met de kop in het zand en de rug naar de toekomst' Nederland te veranderen in 'één groot Maagdenhuis'. Daaraan voegde de fractievoorzitter toe: "Nou, dat wil ik niet!"

3. Arbeidsovereenkomsten als dwangbuis
Zijlstra waarschuwde het kabinet dat werkt aan nieuwe plannen voor zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) - het moet werkgevers niet moeilijker gemaakt worden om freelancers in te vliegen. Hij vatte zijn standpunt samen in de zin: "Zzp'ers zijn niet het probleem, ze zijn de oplossing."

Het zijn er inmiddels bijna een miljoen, constateerde hij. "Volgens sommigen, de vakbonden voorop, gaat het daarbij om 'wildgroei' of 'schijnzelfstandigheid'. Zij willen deze mensen terugdrukken in de dwangbuis van collectieve arbeidsovereenkomsten of verplichte sociale regelingen."

Maar Zijlstra wil dat juist niet. "We moeten werknemers vrijheid gunnen en we moeten de werkgevers verlossen van de ballast waarmee we ze hebben opgezadeld." Daarmee doelt hij op het moeten geven van vaste contracten, die de arbeidsmarkt volgens hem te 'star' maken.

4. Normen en waarden ruiken naar vrijheid, niet naar spruiten
Rutte is normaal gesproken bang voor morele uitspraken, want daarmee zou hij zich als premier met een Balkenende-sausje overgieten. Maar gisteren was hij op dreef. Zijn toespraak was een moreel appèl. Hij bekritiseerde bankiers, scheefhuurders, mensen die te weinig doen om bij werkloosheid een nieuwe baan te vinden en onbeschoftheid tegen leraren en agenten.

Emiel Roemer (SP) liet vandaag weten dat hij de uitspraak over mensen die harder werk moeten zoeken 'een premier onwaardig' vindt. Volgens hem geeft het aan hoe ver de premier van de samenleving afstaat. "Hij heeft met zijn kabinet een enorme chaos gecreëerd op de arbeidsmarkt, kijk alleen al naar de zorg waar tienduizenden mensen hun baan zijn kwijtgeraakt."

Toch hekelde Rutte in zijn speech individualisme, 'de grote dikke ik' die de samenleving lijkt te domineren. (Een term die overigens van Samson komt.) Roemer noemde Rutte juist de prediker van dit dikke zelf.

Maar de VVD is volgens de premier juist 'de vaandeldrager van de waarden van hardwerkend Nederland'. Hij zei: "Als ik spreek over waarden, denken veel VVD'ers: o, betutteling. Maar de waarden van hardwerkend Nederland ruiken niet naar spruitjes, die ruiken naar vrijheid."

5. De laatste: het waren twee intensieve dagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden