'Het verlies van mijn zus heeft me wel weer enorm doen beseffen dat je er nu uit moet halen wat erin zit'

Coen Simon laat zien hoe je uitspraken uit het nieuws fileert

Bij Twello werd vorige week een graf ontdekt uit het einde van de nieuwe steentijd, ruim 2500 jaar voor Christus. Uit het lijksilhouet (er zijn geen botresten meer) valt op te maken dat de dode zijlings lag, met opgetrokken knieën. Naast dit haast onstoffelijke overschot lagen een versierde beker van aardewerk, een stenen bijl en een mes van vuursteen. Het vreemdst van dergelijke vondsten vind ik altijd, dat je op iets héél intiems van héél vroeger stuit, maar dat de persoon in kwestie het nog altijd niet kan navertellen.

Niemand kan het ons vertellen. Hoe oud we ook worden, de mens blijft altijd onervaren. Zelfs de alleroudste mens, die we graag zoveel wijsheid toedichten, is nog onervaren in de dood. En dat blijft ook zo. De dood wordt immers nooit een ervaring. Want wat is dat voor een ervaring die je niet kunt navertellen? Dit verklaart meteen de uitdrukking dat 'één keer geen keer' is. Zonder afloop is immers nog nooit niets gebeurd. Het leven is, als je het zo bekijkt, iets wat nog niet gebeurt.

Kijken we de dood zo in de ogen, dan werpt dat altijd een andere blik op het eigen leven. Dat constateerde ook Giel Beelen, die ter nagedachtenis aan zijn vorige week overleden zus, 30 september uitriep tot jaarlijkse Nationale Broer en Zus-dag. "Het verlies van mijn zus heeft me wel weer enorm doen beseffen dat je er nu uit moet halen wat erin zit. En dat je dus ook dingen moet uitspreken die je denkt: bijvoorbeeld wat je voor je broer of zus voelt."

Weten dat je doodgaat, wordt in onze tijd vaak vertaald tot de leefregel dat je dus moet doen wat je wilt en moet zeggen wat je vindt, totdat het niet meer kan. Opdat je kunt terugkijken op een leven dat jij hebt gewild. Maar het perspectief van de dood toont dus juist een kenmerk van het leven dat daar haaks op staat.

De dood, die je niet meemaakt en waarvan je niet weet wanneer hij komt, zou je moeten doordringen van het absurde feit dat het leven geen gebeurtenis is, en de dood geen einde zoals bij een film, maar een gat, een niet-weten.

Hoe vaak we ook zeggen dat we van elkaar houden, het zal nooit genoeg zijn om dit gat te vullen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden